เงินเดือนค้างจ่ายและโบนัสค้างจ่าย บันทึกบัญชีอย่างไร ?

เงินเดือนค้างจ่าย

เงินเดือนค้างจ่าย และโบนัสค้างจ่าย คืออะไร อยู่หมวดไหน ?

เงินเดือนค้างจ่าย คือ ค่าตอบแทนจากการทำงานที่กิจการมีภาระต้องจ่าย แต่ยังไม่ได้ชำระ ณ วันที่ตรวจสอบ

โบนัสค้างจ่าย คือ ภาระโบนัสที่เข้าเกณฑ์รับรู้แล้วแต่ยังไม่ได้ชำระ ไม่ใช่โบนัสทุกก้อนที่ผู้บริหารวางแผนจะจ่ายในอนาคต

บัญชี บอกอะไร ยอดปกติ
ค่าใช้จ่ายเงินเดือน ค่าตอบแทนที่รับรู้เป็นค่าใช้จ่ายของงวด เดบิต
เงินเดือนค้างจ่าย ภาระเงินเดือนที่ยังต้องชำระ เครดิต
ค่าใช้จ่ายโบนัส โบนัสที่รับรู้เป็นค่าใช้จ่ายของงวด เดบิต
โบนัสค้างจ่าย ภาระโบนัสที่ยังต้องชำระ เครดิต

หลักเกณฑ์คงค้างให้พิจารณางวดที่รายการเกิดขึ้น ซึ่งอาจต่างจากงวดที่จ่ายเงิน ตาม TFRS for NPAEs จึงไม่ควรใช้วันที่เงินออกจากธนาคารเป็นตัวกำหนดค่าใช้จ่ายเพียงอย่างเดียว

เงินเดือนค้างจ่าย บันทึกบัญชีอย่างไร ?

ตั้งเงินเดือนค้างจ่าย ณ วันสิ้นเดือน

ตัวอย่างเช่น บริษัท A มียอดเงินเดือนเดือนธันวาคมรวม 120,000 บาท พนักงานทำงานครบแล้ว แต่ยังไม่ได้จ่าย ณ วันที่ 31 ธันวาคม  ยังไม่รวมรายการหักและเงินสมทบของนายจ้าง

บันทึก ณ วันที่ 31 ธันวาคม

รายการบัญชี เดบิต (บาท) เครดิต (บาท)
ค่าใช้จ่ายเงินเดือน 120,000 –
เงินเดือนค้างจ่าย – 120,000
รวม 120,000 120,000

หลังบันทึกบัญชี บริษัทรับรู้ค่าใช้จ่ายของเดือนธันวาคม 120,000 บาท และมีหนี้สินเงินเดือนค้างจ่ายเท่ากัน แม้ยังไม่มีเงินออกจากธนาคาร

จ่ายเงินเดือนค้างจ่ายในเดือนถัดไป

เมื่อจ่ายครบ 120,000 บาทในเดือนมกราคม ให้ตัดหนี้สินเดิม

รายการบัญชี เดบิต (บาท) เครดิต (บาท)
เงินเดือนค้างจ่าย 120,000 –
เงินฝากธนาคาร – 120,000
รวม 120,000 120,000

ค่าใช้จ่ายเงินเดือนจากรายการนี้ยังอยู่ที่เดือนธันวาคม ส่วนเดือนมกราคมเป็นการชำระหนี้ ไม่ได้เกิดค่าใช้จ่ายก้อนเดิมขึ้นใหม่

หากตั้งให้กลับรายการต้นงวด ต้องตรวจรายการที่ระบบสร้างก่อนใช้ตัวอย่างนี้ เพื่อไม่ให้ตัดหนี้หรือรับรู้ค่าใช้จ่ายซ้ำกัน

กรณีมีรายการหัก ต้องแยกยอดก่อนหักและยอดสุทธิอย่างไร ?

กลับมาที่เงินเดือนก่อนหัก 120,000 บาท สมมติว่ารายการหักที่ผ่านการคำนวณ และตรวจสอบแล้วรวม 6,000 บาท พนักงานจึงรับเงินสุทธิ 114,000 บาท

เพื่อแสดงวิธีเชื่อมยอด กรณีนี้สมมติว่าตั้งเงินเดือนค้างจ่ายไว้ด้วยยอดก่อนหัก 120,000 บาท และยังไม่ได้แยกรายการหักออกจากบัญชีดังกล่าว เมื่อจ่ายและจัดประเภทรายการหักครบ บันทึกได้ดังนี้

รายการบัญชี เดบิต (บาท) เครดิต (บาท)
เงินเดือนค้างจ่าย 120,000 –
เงินฝากธนาคาร – 120,000
หนี้สินจากรายการหักที่ต้องนำส่ง – 6,000
รวม 120,000 120,000

ในส่วนหนี้สินจากรายการหักที่ต้องนำส่ง ต้องแยกแต่ละรายการ เช่น ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย และเงินสมทบส่วนลูกจ้าง พร้อมใช้จังหวะรับรู้และกำหนดนำส่งที่ถูกต้องของแต่ละรายการ ไม่ใช่เลื่อนไปตามวันโอนเงินเดือนทั้งหมด

หากระบบแยกรายการหัก และตั้งเงินเดือนค้างจ่ายเป็นยอดสุทธิ 114,000 บาทไว้แล้ว วันโอนให้ตัดเพียงยอดสุทธินั้น ไม่ลงรายการหักซ้ำอีกครั้ง

ก่อนตั้งเงินเดือนค้างจ่าย และโบนัสค้างจ่าย ต้องพิจารณาอะไรบ้าง ?

1. เกิดขึ้นจริงในงวดบัญชีนั้นแล้วหรือไม่ (เกณฑ์คงค้าง)

2. แยกแยะให้ถูกประเภท (ไม่สับสนกับบัญชีอื่น)

3. ความถูกต้อง และสมเหตุสมผลของยอดเงินที่ประมาณการ

เนื่องจากยังไม่มีใบแจ้งหนี้ กิจการต้องใช้วิธี ประมาณการยอดเงิน จากข้อมูลอ้างอิงที่มีอยู่จริง เช่น อัตราค่าบริการตามสัญญา อัตราดอกเบี้ยเงินกู้ที่คำนวณรายวัน หรือเทียบเคียงจากบิลเดือนก่อน ๆ เพื่อให้บันทึกตัวเลขได้อย่างสมเหตุสมผล

4. ผลกระทบทางภาษีและงบการเงิน

โบนัสค้างจ่าย บันทึกบัญชีอย่างไร ?

เงินเดือนและโบนัสอาจใช้รูปแบบเดบิต–เครดิตคล้ายกัน แต่ก่อนลงรายการโบนัสต้องผ่านการพิจารณาภาระผูกพันและฐานคำนวณก่อน

ตั้งโบนัสค้างจ่าย ณ วันสิ้นปี

สมมติว่าบริษัท A มีข้อตกลงโบนัสสำหรับผลงานปีปัจจุบัน พนักงานที่เกี่ยวข้องทำครบเงื่อนไขแล้ว กิจการมีภาระ ณ วันที่ 31 ธันวาคม และคำนวณยอดที่ต้องจ่ายได้ 90,000 บาท โดยจะชำระในเดือนมกราคมปีถัดไป

บันทึก ณ วันที่ 31 ธันวาคม

รายการบัญชี เดบิต (บาท) เครดิต (บาท)
ค่าใช้จ่ายโบนัส 90,000 –
โบนัสค้างจ่าย – 90,000
รวม 90,000 90,000

จากตัวอย่างนี้ ใช้ชื่อโบนัสค้างจ่ายสำหรับภาระที่จำนวนชัดเจน หากยังมีความไม่แน่นอนของจำนวนหรือเวลาชำระ ต้องประเมินลักษณะประมาณการหนี้สิน และการแสดงรายการตามมาตรฐานที่กิจการใช้ด้วย

เอกสารที่ควรเก็บคู่รายการ ได้แก่ เงื่อนไขโบนัส รายชื่อผู้มีสิทธิ รายละเอียดคำนวณ และหลักฐานที่รองรับว่าภาระมีอยู่ ณ วันสิ้นปี

โบนัสในปีถัดไป

รายการบัญชี เดบิต (บาท) เครดิต (บาท)
โบนัสค้างจ่าย 90,000 –
เงินฝากธนาคาร – 90,000
ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายค้างจ่าย – 4,500
รวม 90,000 90,000

จำนวน 4,500 บาทเป็นสมมติฐานเพื่อสาธิตรายการบัญชี ไม่ใช่การกำหนดให้หักโบนัสในอัตรา 5%

หลังบันทึกบัญชี โบนัสค้างจ่ายเป็นศูนย์ แต่ยังมีภาระนำส่งภาษี 4,500 บาท จึงต้องติดตามต่อในบัญชีภาษี ไม่ใช่คงไว้ในบัญชีโบนัสค้างจ่าย

หากยอดโบนัสจ่ายจริงต่างจากยอดที่ตั้งไว้ ต้องตรวจสอบอะไร ?

สมมติตั้งโบนัสไว้ 90,000 บาท แต่ต่อมาสรุปยอดเป็น 84,000 บาท ส่วนต่าง 6,000 บาทยังไม่บอกว่าควรปรับเข้าบัญชีใดและงวดไหน จนกว่าจะรู้ว่าความต่างเกิดจากอะไร

ให้ตรวจสามเรื่องก่อน ได้แก่ ข้อมูลใดเปลี่ยน ข้อมูลนั้นสะท้อนสถานการณ์ที่มีอยู่เมื่อสิ้นปีหรือเกิดขึ้นใหม่ และทราบข้อมูลก่อนหรือหลังอนุมัติให้ออกงบการเงิน

การได้ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับภาระเดิม การเปลี่ยนเงื่อนไขภายหลัง และการพบว่าคำนวณผิดตั้งแต่แรก อาจมีวิธีปฏิบัติต่างกัน จึงไม่ควรตัดยอดส่วนต่างเข้ารายได้อื่นหรือค่าใช้จ่ายของเดือนที่จ่ายโดยอัตโนมัติ

ข้อผิดพลาดที่ทำให้ยอดเงินเดือนค้างจ่าย และโบนัสค้างจ่ายไม่ถูกต้อง

1. การบันทึกบัญชีผิดรอบระยะเวลา : บันทึกเงินเดือนของเดือนสุดท้ายในรอบปีบัญชีไปลงเป็นค่าใช้จ่ายของปีถัดไป หรือไม่ได้ตั้งค้างจ่ายไว้เมื่อวันสิ้นรอบบัญชี
2. ความคลาดเคลื่อนของข้อมูลเวลาทำงาน : คำนวณวันทำงาน วันลา การหักเงินมาสาย หรือการคำนวณค่าล่วงเวลา (OT) ผิดพลาด ทำให้ยอดสุทธิที่ต้องจ่ายค้างไว้ไม่ตรงกับความเป็นจริง
3. การตกหล่นของรายการหักหรือรายได้เพิ่ม : ลืมรวมหรือหักเงินสวัสดิการ เบี้ยเลี้ยง ค่าน้ำมัน หรือภาษีหัก ณ ที่จ่าย และเงินสมทบกองทุนประกันสังคมให้ครบถ้วนในงวดนั้น
4. การตั้งสำรองโบนัสผิดเงื่อนไขทางภาษี (มาตรา 65 ตรี)

5. ความสับสนเรื่องปีภาษีและปีที่จ่ายจริง : ไม่ได้ตั้งบัญชีโบนัสค้างจ่ายไว้ในสิ้นปี (เช่น ทำงานปี 2568 แต่จ่ายมกราคม 2569) แต่ไปบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายในปี 2569 ทั้งที่ควรตั้งค้างจ่ายไว้ในสิ้นปี 2568
6. การคำนวณฐานเงินเดือนและเงื่อนไขไม่ตรงสัญญา : นำสูตรคำนวณโบนัสผิด เช่น ลืมหักวันลา วันมาสาย หรือไม่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่ระบุไว้ในสัญญาจ้างหรือข้อบังคับการทำงาน

สรุปการบันทึกเงินเดือนค้างจ่ายและโบนัสค้างจ่าย

การบันทึกรายการค้างจ่ายต้องเชื่อมโยงให้ครบตั้งแต่เหตุที่เกิดค่าใช้จ่าย ยอดหนี้ที่รับรู้ ไปจนถึงหลักฐานชำระ เงินเดือนต้องตรวจงวดและยอดก่อนหัก ส่วนโบนัสต้องตรวจเงื่อนไขภาระผูกพันเพิ่มด้วย

ก่อนปิดงบ ลองหยิบยอดค้างหนึ่งรายการขึ้นมา แล้วตอบให้ได้ว่าค้างใคร ค้างงวดไหน ค้างเพราะอะไร และจะปิดด้วยหลักฐานใด หากตอบได้ครบ ยอดในบัญชีก็ตรวจย้อนกลับได้ชัดเจนขึ้น

บทความที่เกี่ยวข้อง

บัญชี 5 หมวด คืออะไร ? ธุรกิจใหม่ต้องรู้ก่อนเริ่มทำบัญชี

ถ้าคุณเป็นเจ้าของธุรกิจใหม่ หรือเพิ่งเริ่มทำบัญชี คำว่าบัญชี 5 หมวด อาจเป็นหนึ่งในคำพื้นฐานที่ได้ยินบ่อย แต่ยังไม่เข้าใจว่ามันคืออะไร และทำไมถึงมีการเน้นย้ำว่าต้องเข้าใจเรื่องนี้ก่อนเริ่มทำบัญชี ในบทความนี้ ชอบการบัญชี จะพาไปทำความเข้าใจว่าบัญชี 5 หมวด คืออะไร พร้อมแนะนำวิธีการจำแนกบัญชีให้ถูกต้อง ไปจนถึงหลักการบันทึกบัญชีง่าย ๆ ที่ช่วยให้ระบบบัญชีถูกต้องตั้งแต่เริ่มต้นค่ะ บัญชี 5

CPD คืออะไร ? สรุปเงื่อนไขการเก็บชั่วโมงที่คนทำบัญชีต้องรู้

สำหรับผู้ทำบัญชีมือใหม่ เมื่อพูดถึงเรื่องการเก็บชั่วโมง CPD อาจจะรู้สึกว่าเป็นเรื่องใหม่ และค่อนข้างสับสน โดยเฉพาะเมื่อเริ่มมีคำถามตามมาว่าต้องเก็บกี่ชั่วโมง ต้องอบรมอะไรได้บ้าง นับชั่วโมงอย่างไร และต้องแจ้งผ่านระบบอย่างไร หลายคนจึงมักเริ่มหาข้อมูลเมื่อใกล้ถึงกำหนด ทำให้วางแผนได้ยากกว่าที่ควร ความจริงแล้ว CPD ไม่ได้เป็นเรื่องไกลตัวอย่างที่คิด แต่เป็นส่วนสำคัญของการรักษาสถานะผู้ทำบัญชี และผู้สอบบัญชี ซึ่งช่วยให้ผู้ประกอบวิชาชีพมีความรู้ทันต่อกฎหมาย ภาษี มาตรฐานบัญชี และข้อกำหนดต่าง

ประกันสังคม คืออะไร? เกี่ยวข้องกับงานบัญชี และภาษีอย่างไร

ประกันสังคม คืออะไร ? เกี่ยวข้องกับงานบัญชี และภาษีอย่างไร ?

สำหรับเจ้าของกิจการมือใหม่ คำว่าประกันสังคม อาจดูเหมือนจะเป็นเรื่องของพนักงานหรือหน่วยงานราชการเท่านั้น แต่จริง ๆ แล้วเมื่อมีลูกจ้าง ประกันสังคมจะกลายเป็นหนึ่งในหน้าที่สำคัญของนายจ้างที่ต้องจัดการให้ถูกต้อง ทั้งยังเชื่อมโยงกับงานบัญชี ค่าใช้จ่ายของบริษัท ภาษี และการปิดงบการเงิน หากไม่รู้ว่าต้องเริ่มจากตรงไหน หรือทำผิดขั้นตอนตั้งแต่แรก อาจทำให้เกิดปัญหาตามมา เช่น เอกสารไม่ครบ ส่งข้อมูลล่าช้า หรือบัญชีเงินเดือนไม่ตรงกับความเป็นจริง ประกันสังคม คืออะไร