การทำธุรกิจในปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นการขายของ รับงาน หรือการให้บริการ ส่วนใหญ่มักเริ่มต้นด้วยการทำกิจการร่วมกับหุ้นส่วนในรูปแบบบุคคลธรรมดาก่อน แล้วค่อยพิจารณาทีหลังว่าควรจดทะเบียนนิติบุคคลหรือไม่ ความจริงแล้วเรื่องนี้ถือว่ามีความสำคัญกว่าที่คิด เพราะเมื่อเริ่มมีรายได้ มีคู่ค้า มีการจ้างงาน หรือต้องแบกรับความเสี่ยงจากการเซ็นสัญญา การดำเนินธุรกิจในรูปแบบบุคคลธรรมดาอาจไม่ตอบโจทย์อีกต่อไป ทำให้การจดทะเบียนนิติบุคคลกลายเป็นสิ่งที่ช่วยลดความเสี่ยงในเรื่องนี้ได้เป็นอย่างดี เพราะเป็นการแยกตัวเจ้าของออกจากตัวกิจการอย่างชัดเจน ทั้งในทางกฎหมาย และทางธุรกิจ
ประเภทนิติบุคคลที่ผู้ประกอบการควรรู้
1. บริษัทจำกัด
บริษัทจำกัด เป็นรูปแบบนิติบุคคลที่พบเห็นได้ทั่วไปในประเทศไทย เพราะแยกตัวกิจการออกจากเจ้าของ หรือผู้ถือหุ้นอย่างชัดเจน ทั้งยังมีโครงสร้างการบริหารที่เป็นระบบ และเหมาะสำหรับธุรกิจขนาดกลาง-ใหญ่ ที่ต้องการความน่าเชื่อถือ
2. ห้างหุ้นส่วนจำกัด
ห้างหุ้นส่วนจำกัด เหมาะสำหรับธุรกิจที่มีหุ้นส่วนเพียงไม่กี่คน และต้องการโครงสร้างการบริหารที่ไม่ซับซ้อนเท่าบริษัทจำกัด โดยต้องมีหุ้นส่วนตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป ประกอบด้วยหุ้นส่วน 2 ประเภท คือ หุ้นส่วนจำกัดความรับผิดชอบ และหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดชอบ ซึ่งตกลงทำการค้าร่วมกันเพื่อแบ่งผลกำไร
3. บริษัทมหาชนจำกัด
บริษัทมหาชนจำกัด เป็นนิติบุคคลที่เหมาะสำหรับธุรกิจขนาดใหญ่ที่ต้องการระดมทุนจากประชาชน และมีโครงสร้างการกำกับดูแลที่เข้มงวดกว่าบริษัททั่วไป โดยกรมพัฒนาธุรกิจการค้ารองรับการดำเนินการของบริษัทมหาชนจำกัดผ่านระบบ e-PCL ซึ่งเป็นระบบจดทะเบียนบริษัทมหาชนจำกัดผ่านทางอิเล็กทรอนิกส์แยกจากระบบ DBD Biz Regist ที่ใช้สำหรับการจดทะเบียนบริษัทจำกัด และจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัดทั่วไป
ขั้นตอนการจดทะเบียนนิติบุคคลออนไลน์
การจดทะเบียนนิติบุคคลออนไลน์ในปัจจุบัน สามารถดำเนินการผ่านระบบ DBD Biz Regist ตามขั้นตอนดังต่อไปนี้
1. เลือกรูปแบบนิติบุคคลให้เหมาะกับธุรกิจ
ก่อนยื่นจดทะเบียน ควรตัดสินใจห้ชัดเจนก่อนว่าจะจดทะเบียนเป็นบริษัทจำกัด หรือห้างหุ้นส่วนจำกัด เพราะเอกสารที่ต้องจัดเตรียม โครงสร้างกิจการ และค่าธรรมเนียมไม่เหมือนกัน โดยบริษัทจำกัดเหมาะสำหรับธุรกิจที่ต้องการภาพลักษณ์มืออาชีพ และแยกความรับผิดชัดกว่า ส่วนห้างหุ้นส่วนเหมาะสำหรับกิจการที่เริ่มจากผู้ร่วมทุนไม่กี่คน และต้องการโครงสร้างที่เรียบง่ายกว่า
2. ตรวจสอบ และจองชื่อนิติบุคคล
ในการจดทะเบียนนิติบุคคล ทั้งบริษัทจำกัด และห้างหุ้นส่วนจำกัดต้องตรวจสอบชื่อให้เรียบร้อยก่อน เพื่อไม่ให้ชื่อซ้ำ หรือคล้ายกับชื่อที่มีผู้จดไว้แล้ว ก่อนที่จะดำเนินการในขั้นตอนถัดไป
3. เตรียมข้อมูลผู้ก่อตั้ง ทุน และวัตถุประสงค์
สำหรับบริษัทจำกัด ต้องเตรียมชื่อบริษัท ที่ตั้งสำนักงาน วัตถุประสงค์ ทุนจดทะเบียน ข้อมูลผู้เริ่มก่อการ ข้อมูลกรรมการบริษัท ผู้สอบบัญชี และผู้ถือหุ้น โดยมูลค่าหุ้นต้องไม่ต่ำกว่า 5 บาทต่อหุ้น และต้องมีการเรียกชำระค่าหุ้นอย่างน้อย 25% ของมูลค่าหุ้น ก่อนยื่นจดทะเบียนตั้งบริษัท
ในกรณีที่เป็นห้างหุ้นส่วน ต้องเตรียมชื่อห้างหุ้นส่วน วัตถุประสงค์ ที่ตั้งสำนักงาน ข้อมูลหุ้นส่วน เงินหรือทรัพย์สินที่นำมาลงทุน ชื่อหุ้นส่วนผู้จัดการ และข้อจำกัดอำนาจหุ้นส่วนผู้จัดการถ้ามี
4. สมัครสมาชิก และยืนยันตัวตนในระบบ
ก่อนทำการยื่นแบบคำขอ จะต้องทำการสมัครสมาชิก และยืนยันตัวตนในระบบ DBD Biz Regist ให้เรียบร้อย
5. กรอกคำขอ และอัปโหลดเอกสาร
หลังเตรียมข้อมูลครบแล้ว จึงเข้าสู่ขั้นตอนกรอกแบบคำขอจดทะเบียน และแนบเอกสารประกอบตามประเภทธุรกิจ
6. ลงลายมือชื่อออนไลน์ และยื่นคำขอ
ระบบ DBD Biz Regist รองรับการลงลายมือชื่อออนไลน์ในกระบวนการจดทะเบียน เมื่อเอกสารครบ และผู้เกี่ยวข้องลงนามครบ จึงยื่นคำขอเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของนายทะเบียน
7. รับผลการจดทะเบียน และขอเอกสารรับรอง
เมื่อได้รับการอนุมัติจากนายทะเบียน ก็ถือว่าได้ทำการจดทะเบียนนิติบุคคลเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ให้ทำการขอหนังสือรับรอง และสำเนาเอกสารผ่านระบบ e-Service ของ DBD
8. จัดทำสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น และเตรียมตัวเรื่องภาษี
เมื่อเป็นนิติบุคคลโดยสมบูรณ์แล้ว กิจการมีหน้าที่สำคัญที่ต้องทำทันทีเพื่อไม่ให้โดนค่าปรับในภายหลัง เช่น
- จัดทำใบหุ้น และสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น : กรรมการต้องออกใบหุ้นให้กับผู้ถือหุ้นทุกคน และจัดทำสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นเก็บไว้ที่สำนักงาน
- จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม : หากคาดว่าจะมีรายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องยื่นจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ให้เรียบร้อย
- เปิดบัญชีธนาคารในนามนิติบุคคล : นำหนังสือรับรองไปเปิดบัญชีเพื่อแยกเงินส่วนตัวกับเงินของกิจการออกจากกันให้ชัดเจน
คุณศิรินทร์ทิพย์ ช่องรัตน์ ผู้จัดฝ่ายกลยุทธ์และการตลาดของชอบการบัญชี (Chob Accounting) ที่เชี่ยวชาญด้านการให้บริการรับจดทะเบียนบริษัท ได้แบ่งปันว่า “จากประสบการณ์ในการดูแลการจดทะเบียนนิติบุคคลให้กับธุรกิจหลายรูปแบบ สิ่งที่ทำให้หลายเคสล่าช้าไม่ได้เกิดจากขั้นตอนในการยื่นเอกสาร แต่เกิดจากการเตรียมข้อมูลของกิจการที่ไม่ถูกต้อง ครบถ้วน เช่น ชื่อนิติบุคคลยังไม่ผ่านการตรวจสอบ วัตถุประสงค์ของกิจการยังไม่ชัด ข้อมูลผู้เกี่ยวข้องไม่ตรงกัน หรือเอกสารเกี่ยวกับที่ตั้งสำนักงานยังไม่พร้อม ดังนั้น หากตรวจสอบรายละเอียด และเตรียมข้อมูลให้ครบก่อนยื่น ก็จะช่วยลดภาระในการแก้ไขเอกสาร และทำให้การจดทะเบียนดำเนินไปอย่างราบรื่นค่ะ”
บทความที่น่าสนใจ :
- หลังจากจดบริษัท หรือห้างหุ้นส่วนแล้ว ต้องทำอะไรต่อบ้าง ?
- จดบริษัทแล้ว ใช้ชื่อแบรนด์คนละชื่อกับบริษัทได้ไหม ?
เอกสาร และข้อมูลที่ต้องจัดเตรียม
เอกสารสำหรับการจดทะเบียนบริษัทจำกัด
- คำขอจดทะเบียนบริษัทจำกัด (แบบ บอจ.1)
- แบบคำรับรองการจดทะเบียนบริษัทจำกัด
- หนังสือบริคณห์สนธิ (แบบ บอจ.2)
- รายการจดทะเบียนจัดตั้ง (แบบ บอจ.3)
- แบบวัตถุที่ประสงค์ (แบบ ว.)
- รายละเอียดกรรมการ (แบบ ก.)
- ใบแจ้งผลการจองชื่อนิติบุคคล
- บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (แบบ บอจ.5)
- สำเนารายงานการประชุมตั้งบริษัท
- สำเนาหลักฐานการรับชำระค่าหุ้น
- แบบ สสช.1
- แผนที่ตั้งสำนักงาน
- สำเนาบัตรของผู้เริ่มก่อการและกรรมการ
- หนังสือมอบอำนาจ (ถ้ามี)
นอกจากเอกสารแล้ว ยังต้องเตรียมข้อมูลสำคัญ เช่น ที่ตั้งสำนักงาน วัตถุประสงค์ ทุนจดทะเบียน ข้อมูลกรรมการ อำนาจกรรมการ ข้อมูลผู้สอบบัญชี และข้อมูลผู้ถือหุ้นให้ครบก่อนยื่นคำขอ
เอกสารสำหรับการจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัด
- คำขอจดทะเบียนห้างหุ้นส่วน (แบบ หส.1)
- แบบคำรับรองการจดทะเบียนห้างหุ้นส่วน
- รายการจดทะเบียน (แบบ หส.2)
- แบบวัตถุประสงค์ (แบบ ว.)
- แบบ สสช.1
- ใบแจ้งผลการจองชื่อนิติบุคคล
- แผนที่ตั้งสำนักงาน
- สำเนาหลักฐานการรับชำระเงินลงหุ้น
- สำเนาบัตรประจำตัวของหุ้นส่วนทุกคน
- หนังสือมอบอำนาจ (ถ้ามี)
ค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนนิติบุคคล
ค่าธรรมเนียมบริษัทจำกัด
- จดทะเบียนหนังสือบริคณห์สนธิ 500 บาท
- จดทะเบียนจัดตั้งบริษัทจำกัด 5,000 บาท
- หนังสือรับรอง รายการละ 40 บาท
- ใบสำคัญแสดงการจดทะเบียน ฉบับละ 100 บาท
- รับรองสำเนาเอกสารคำขอจดทะเบียน หน้าละ 50 บาท
นอกจากนี้ หนังสือบริคณห์สนธิ ยังมีค่าอากรแสตมป์ 200 บาท และถ้ามีข้อบังคับเพิ่มเติม ก็ต้องชำระค่าอากรแสตมป์เพิ่มอีก 200 บาท
ค่าธรรมเนียมห้างหุ้นส่วนจำกัด
- การจดทะเบียนห้างหุ้นส่วน 1,000 บาท
- หนังสือรับรอง รายการละ 40 บาท
- ใบสำคัญแสดงการจดทะเบียน ฉบับละ 100 บาท
- รับรองสำเนาเอกสารคำขอจดทะเบียน หน้าละ 50 บาท
ข้อดีของการเป็นนิติบุคคล
- ช่วยแยกตัวเจ้าของออกจากกิจการ โดยเฉพาะในกรณีบริษัทจำกัด ผู้ถือหุ้นรับผิดชอบไม่เกินจำนวนเงินที่ลงทุนเท่านั้น
- เพิ่มความน่าเชื่อถือทางธุรกิจ ทำให้คู่ค้า และสถาบันการเงินมั่นใจมากขึ้น
- เอื้อต่อการวางระบบบัญชี และภาษี เพราะมีโครงสร้างการดำเนินงานที่ชัดเจนกว่า
- ต่อยอดการระดมทุน และขอสินเชื่อได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะธุรกิจที่ต้องการเติบโตอย่างจริงจัง
- ทำให้ธุรกิจมีความต่อเนื่องมากขึ้น ไม่ผูกกับตัวเจ้าของเพียงคนเดียวเหมือนการดำเนินธุรกิจในรูปแบบบุคคลธรรมดา
ข้อเสียของการเป็นนิติบุคคล
- มีต้นทุน และค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น เช่น ค่าจดทะเบียน ค่าทำบัญชี และค่าผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ในแต่ละปี
- มีภาระด้านเอกสาร และข้อกฎหมายมากขึ้น ทำให้ต้องจัดทำเอกสาร และยื่นข้อมูลให้ถูกต้องตามกำหนด
- การบริหารจัดการอาจซับซ้อนขึ้น โดยเฉพาะในกิจการที่มีผู้ถือหุ้น หรือผู้ร่วมลงทุนหลายคน
- การเลิกกิจการทำได้ยากกว่าบุคคลธรรมดา เพราะมีขั้นตอนที่ต้องดำเนินการให้ถูกต้องตามกฎหมาย
- อาจเกิดความขัดแย้งในการบริหารระหว่างผู้ร่วมลงทุน หากไม่มีการกำหนดบทบาท และอำนาจให้ชัดเจนตั้งแต่ต้น
- มีการเปิดเผยข้อมูลบางส่วนต่อหน่วยงานรัฐ เช่น งบการเงิน และข้อมูลเกี่ยวกับกิจการตามที่กฎหมายกำหนด
บทความที่น่าสนใจ : ข้อดี-ข้อเสียของการจดบริษัท สำหรับผู้ประกอบการมือใหม่
สรุป
การจดทะเบียนนิติบุคคล คือการทำให้กิจการมีสถานะทางกฎหมายอย่างชัดเจน และสามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างเป็นระบบมากขึ้น ปัจจุบันสามารถยื่นจดทะเบียนออนไลน์ผ่านระบบ DBD Biz Regist ได้ โดยหัวใจสำคัญของการจดทะเบียนอยู่ที่การเลือกประเภทนิติบุคคลให้เหมาะกับกิจการ การตรวจสอบชื่อและจองชื่อ การเตรียมข้อมูลผู้ก่อตั้ง ทุน วัตถุประสงค์ และเอกสารให้ครบก่อนยื่นจดทะเบียน
ฉะนั้นแล้ว ก่อนที่จะเริ่มจดทะเบียน ควรสรุปข้อมูลสำคัญให้ชัดเจนทุกครั้ง ไม่ว่าจะเป็นชื่อกิจการ ที่ตั้งสำนักงาน วัตถุประสงค์ ทุนจดทะเบียน ผู้มีอำนาจลงนาม และเอกสารประกอบที่ต้องใช้ เพราะเมื่อข้อมูลพื้นฐานครบ การจดทะเบียนออนไลน์ก็จะดำเนินไปอย่างรวดเร็ว และช่วยให้เริ่มต้นธุรกิจได้อย่างราบรื่นตั้งแต่วันแรกค่ะ
หากคุณต้องการจดบริษัท หรือจดห้างหุ้นส่วนจำกัดแบบมีผู้ช่วยดูแลเอกสาร และขั้นตอนอย่างเป็นระบบ ชอบการบัญชีพร้อมให้คำแนะนำ และช่วยดำเนินการตั้งแต่เริ่มต้นค่ะ
อ้างอิง :
