เวลาพูดถึงการตรวจสอบ และรับรองบัญชี เจ้าของธุรกิจส่วนใหญ่มักคุ้นเคยกับการใช้บริการผู้สอบบัญชีรับอนุญาต หรือ CPA เป็นหลัก แต่ในบางกรณี โดยเฉพาะสำหรับห้างหุ้นส่วนจำกัดขนาดเล็ก อาจมีอีกตัวเลือกหนึ่งที่เรียกว่าผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA) ที่สามารถตรวจสอบบัญชีได้เหมือนกัน ทำให้หลายคนเริ่มสงสัยว่า TA คือใคร ต่างจาก CPA อย่างไร และกิจการของตัวเองสามารถเลือกใช้บริการ TA ได้หรือไม่
ความเป็นจริง TA เป็นผู้สอบบัญชีที่มีขอบเขตการทำงานเฉพาะเจาะจงตามที่กฎหมายกำหนด และไม่สามารถใช้แทน CPA ได้ในทุกกรณี หากเลือกไม่ถูกตั้งแต่ต้น อาจทำให้การวางแผนด้านบัญชีและภาษีคลาดเคลื่อนได้ ในบทความนี้ ชอบการบัญชี จะพาคุณไปทำความเข้าใจว่า ผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA) คือใคร มีหน้าที่อะไรบ้าง ต้องมีคุณสมบัติแบบไหน และสามารถตรวจสอบรายชื่อได้จากที่ใด ซึ่งช่วยให้คุณตัดสินใจได้ชัดเจนว่าธุรกิจของคุณควรใช้บริการ TA หรือไม่ค่ะ
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต คือใคร ?
ผู้สอบบัญชีภาษีอากร หรือ TA (Tax Auditor) คือ ผู้ประกอบวิชาชีพตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร ซึ่งได้รับใบอนุญาตให้ตรวจสอบ และรับรองบัญชีตามมาตรา 3 สัตต แห่งประมวลรัษฎากร โดยตรวจสอบบัญชีได้เฉพาะห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนที่จัดตั้งตามกฎหมาย และต้องเข้าเกณฑ์เรื่องทุนจดทะเบียน สินทรัพย์ และรายได้ตามที่กฎกระทรวงกำหนดไว้ ดังนี้
- ทุนจดทะเบียนไม่เกิน 5 ล้านบาท
- สินทรัพย์รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท
- รายได้รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท
จุดสำคัญที่เจ้าของธุรกิจต้องรู้คือ TA มีขอบเขตการทำงานแคบกว่า CPA มาก เพราะ TA รับรองบัญชีได้เฉพาะห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนขนาดเล็กที่เข้าเงื่อนไขเท่านั้น ไม่ได้ครอบคลุมทั้งบริษัทจำกัด บริษัทมหาชนจำกัด หรือนิติบุคคลอื่น ๆ เหมือน CPA
คุณพัทธนันท์ วัชรโชติธาดาพงษ์ – ประธานกรรมการบริหาร Chob Accounting ผู้เชี่ยวชาญในการให้บริการรับทำบัญชี ได้แบ่งปันประสบการณ์จากการทำงานจริงว่า “ในทางปฏิบัติ ปัญหาไม่ได้อยู่แค่ว่าจะหา TA ได้หรือไม่ แต่อยู่ที่เจ้าของกิจการต้องรู้ก่อนว่าธุรกิจของตนมีสิทธิใช้บริการ TA หรือเปล่า เพราะผู้สอบบัญชีภาษีอากรไม่ได้รับรองบัญชีได้ทุกกรณีเหมือน CPA หากไม่ตรวจสอบเงื่อนไขให้ชัดเจนตั้งแต่ต้น อาจทำให้แผนงานด้านบัญชี และภาษีคลาดเคลื่อนได้ ดังนั้น ก่อนเลือกใช้บริการควรเช็กทั้งประเภทนิติบุคคล ขนาดกิจการ และข้อมูลรายชื่อจากกรมสรรพากรควบคู่กันไปด้วยค่ะ”
คุณสมบัติของ TA
คุณสมบัติสำคัญของ TA มีอยู่ดังนี้
1. สำเร็จการศึกษาไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีด้านบัญชี หรือเทียบเท่า
2. อายุไม่ต่ำกว่า 20 ปี
3. มีสัญชาติไทย หรือสัญชาติของประเทศที่ยินยอมให้คนไทยเป็นผู้สอบบัญชีได้
4. ไม่เป็นผู้มีความประพฤติเสื่อมเสีย
5. ไม่เคยต้องโทษจำคุกในคดีที่กระทบต่อวิชาชีพ
6. ไม่เป็นบุคคลวิกลจริต หรือจิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ
7. ไม่เป็นผู้ตรวจสอบ และรับรองบัญชีที่อยู่ระหว่างถูกสั่งพัก หรือถูกเพิกถอนใบอนุญาต
8. ต้องผ่านการทดสอบตามที่อธิบดีกรมสรรพากรกำหนด คือ
- วิชาการบัญชี
- วิชาการสอบบัญชี
- วิชาความรู้เกี่ยวกับประมวลรัษฎากร
- วิชาประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมาย
หน้าที่ของ TA
1. ตรวจสอบและรับรองบัญชี : ตรวจสอบความถูกต้องของงบการเงิน บัญชี และภาษีต่าง ๆ ของห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลขนาดเล็ก
2. ปฏิบัติตามกฎหมาย : รับรองว่าธุรกิจมีการจัดทำบัญชีตามมาตรฐานที่รับรองทั่วไป และกฎหมายภาษี
3. ลดหย่อนภาษี : ประเมิน และวิเคราะห์ระบบบัญชี เพื่อให้คำแนะนำเรื่องการลดหย่อนภาษีอย่างถูกต้อง
4. เป็นตัวแทนยื่นแบบ : ดำเนินการยื่นแบบแสดงรายการภาษีต่อกรมสรรพากร (ในบางกรณี)
5. ตรวจสอบเอกสาร : เก็บรักษา และตรวจสอบเอกสารภาษีทั้งหมดเท่าที่จำเป็น
ผู้สอบบัญชีภาษีอากร TA ที่ได้รับการขึ้นทะเบียน และได้รับใบอนุญาตจากกรมสรรพากรแล้ว ต้องเข้ารับการอบรมเรื่องกฎหมายภาษีอากร และความรู้อื่นที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพผู้สอบญชีภาษีอากร ไม่น้อยกว่า 12 ชั่วโมงต่อปี โดยใบอนุญาตผู้สอบบัญชีภาษีอากรมีอายุ 5 ปี ผู้สอบบัญชีภาษีอากรจะต้องเข้ารับการอบรมให้ครบทุกปี
วิธีเช็กรายชื่อ TA ว่ายังทำงานอยู่จริงไหม ?
การตรวจสอบรายชื่อ และข้อมูลของ TA สามารถทำได้โดยการตรวจสอบผ่านระบบ TaxAUDIT ของกรมสรรพากรโดยตรง ตามขั้นตอนต่อไปนี้
1. เข้าสู่เว็บไซต์ TaxAUDIT ได้ที่ https://rdtaxaudit.rd.go.th/TaxAuditInternet/Login
2. จากนั้น ให้เลื่อนลงมาข้างล่าง ในส่วนบริการข้อมูล ให้คลิกที่ “รายชื่อผู้สอบบัญชีภาษีอากร”
3. คลิกที่ไอคอนรูปมือในช่อง “มีสิทธิ์ลงลายมือชื่อ”
4. ระบบจะแสดงรายชื่อ TA ที่มีสิทธิ์ตรวจสอบ และรับรองบัญชี
สรุป
ผู้สอบบัญชีภาษีอากร หรือ TA คือผู้ที่ได้รับใบอนุญาตจากกรมสรรพากรให้ตรวจสอบ และรับรองบัญชีได้ เฉพาะห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนขนาดเล็ก ที่มีทุนไม่เกิน 5 ล้านบาท สินทรัพย์รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท และรายได้รวมไม่เกิน 30 ล้านบาทเท่านั้น จึงเป็นบทบาทที่เฉพาะเจาะจงกว่าผู้สอบบัญชีรับอนุญาต CPA มาก
หากคุณเป็นเจ้าของธุรกิจ สิ่งสำคัญไม่ใช่แค่รู้ว่า TA คือใคร แต่ต้องรู้ด้วยว่ากิจการของคุณเข้าเกณฑ์ที่ต้องใช้บริการ TA หรือไม่ ก่อนใช้บริการควรตรวจสอบรายชื่อผ่านช่องทางของกรมสรรพากรทุกครั้ง เพื่อให้มั่นใจว่าผู้ตรวจสอบที่เลือกมีข้อมูล และสถานะที่ถูกต้องค่ะ
อ้างอิง :
