เมื่อเริ่มทำธุรกิจ หลายคนมักเข้าใจว่าการทำบัญชีคือแค่การบันทึกรายรับ–รายจ่าย แต่เมื่อเริ่มทำบัญชีจริง ๆ กลับพบว่า บัญชีมีหลายประเภท และยังไม่เข้าใจว่าบัญชีแต่ละประเภทมีไว้เพื่ออะไร รวมถึงไม่แน่ใจว่า ธุรกิจที่เพิ่งเริ่มต้นควรเริ่มทำบัญชีประเภทไหนก่อน
ในบทความนี้ ชอบการบัญชีจะพาคุณไปทำความเข้าใจว่าบัญชีมีกี่ประเภท แต่ละประเภทแตกต่างกันอย่างไร พร้อมแนะนำแนวทางสำหรับธุรกิจใหม่ว่าควรเริ่มจากบัญชีประเภทใด เพื่อช่วยให้วางระบบบัญชีได้ถูกต้อง มีประสิทธิภาพ และรองรับการเติบโตของธุรกิจในระยะยาวค่ะ
การทำบัญชี คืออะไร ?
การทำบัญชี คือ กระบวนการบันทึก จัดหมวดหมู่ สรุป และวิเคราะห์รายการทางการเงินของกิจการ เพื่อให้รู้ว่าธุรกิจมีรายได้–ค่าใช้จ่ายเท่าไร มีกำไรหรือขาดทุน หรือมีฐานะการเงินแข็งแรงแค่ไหน
โดยทั่วไป บัญชีแบ่งออกเป็น 6 ประเภทหลัก ๆ ตามรูปแบบการใช้งาน ดังนี้
1. บัญชีการเงิน
บัญชีการเงิน คือ การบันทึก จัดหมวดหมู่ สรุป และรายงานข้อมูลทางการเงินของธุรกิจ สำหรับจัดทำเป็นงบการเงินเพื่อให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียภายนอกองค์กร เช่น นักลงทุน เจ้าหนี้ ผู้ตรวจสอบบัญชี และหน่วยงานรัฐ ได้ทราบถึงผลการดำเนินงาน และฐานะการเงินของกิจการอย่างถูกต้องตามมาตรฐานบัญชี
2. บัญชีบริหาร
บัญชีบริหาร คือ การรวบรวม วิเคราะห์ และนำเสนอข้อมูลทางการเงิน และไม่ใช่ข้อมูลทางการเงิน เพื่อช่วยผู้บริหารภายในองค์กรใช้ในการวางแผน ตัดสินใจ จูงใจ และควบคุมการดำเนินงาน ให้บรรลุเป้าหมายของธุรกิจ โดยเน้นข้อมูลสำหรับอนาคต ไม่ใช่ข้อมูลในอดีตเหมือนบัญชีการเงิน และไม่จำเป็นต้องทำตามมาตรฐานบัญชีทั่วไป
3. บัญชีต้นทุน
บัญชีต้นทุน คือ การบันทึก จัดหมวดหมู่ วิเคราะห์ และรายงานข้อมูลค่าใช้จ่ายที่เกิดจากการผลิตสินค้าหรือบริการ เพื่อให้ผู้บริหารเข้าใจต้นทุนที่แท้จริง ช่วยในการตัดสินใจด้านราคา การควบคุม และลดต้นทุน การวางแผน และประเมินผลการดำเนินงานให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญในการบริหารธุรกิจ ใช้ได้กับธุรกิจทุกประเภทเพื่อการเติบโตที่ยั่งยืน
4. บัญชีภาษี
บัญชีภาษี คือ การทำบัญชีที่นำข้อมูลทางการเงินตามหลักบัญชีทั่วไปมาปรับปรุงแก้ไขให้สอดคล้องกับกฎหมายภาษีอากร เพื่อใช้คำนวณภาษีที่ต้องจ่ายอย่างถูกต้อง เช่น ภาษีเงินได้นิติบุคคล ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) เพื่อให้มั่นใจว่าปฏิบัติตามกฎหมาย และช่วยวางแผนลดภาระภาษีให้เหลือน้อยที่สุด โดยเน้นเฉพาะธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับภาษีเท่านั้น ไม่เหมือนบัญชีการเงินที่เน้นนำเสนอภาพรวมของกิจการ
5. บัญชีตรวจสอบ
บัญชีตรวจสอบ คือ กระบวนการที่ผู้สอบบัญชีอิสระ (CPA) เข้ามาตรวจสอบความถูกต้อง ความน่าเชื่อถือของงบการเงิน และเอกสารทางการบัญชีของกิจการ เพื่อให้มั่นใจว่าข้อมูลนั้นถูกต้องตามมาตรฐานการบัญชี และกฎหมาย เพื่อให้ผู้มีส่วนได้เสีย เช่น นักลงทุน ธนาคาร กรมสรรพากร และผู้ถือหุ้น ใช้พิจารณาประกอบการตัดสินใจได้อย่างมั่นใจ
6. บัญชีเฉพาะทาง
บัญชีเฉพาะทาง คือ การบัญชีที่เน้นการบันทึก จัดการ และวิเคราะห์ข้อมูลทางการเงินสำหรับธุรกิจ หรือสถานการณ์ที่เจาะจง เช่น การบัญชีต้นทุน การบัญชีภาษีอากร การบัญชีบริหาร หรือการบัญชีสำหรับธุรกิจเฉพาะประเภท เช่น กองทุน อสังหาริมทรัพย์ ซึ่งมีกฎระเบียบ และหลักการแตกต่างจากการบัญชีทั่วไป เพื่อตอบสนองความต้องการข้อมูลเชิงลึก ในการตัดสินใจเฉพาะด้านของกิจการนั้น ๆ
ธุรกิจใหม่ ควรเริ่มทำบัญชีประเภทไหนก่อน ?
สำหรับธุรกิจใหม่ ควรเริ่มต้นด้วยการทำบัญชีการเงิน เพื่อติดตามเงินเข้า-ออก และวางแผนสภาพคล่อง รวมถึงบัญชีภาษีเพื่อใช้ในการจัดเตรียมข้อมูลสำหรับการยื่นภาษีตามกำหนดเวลา เช่น ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภาษีเงินได้นิติบุคคล หรือภาษีหัก ณ ที่จ่าย
หลังจากที่ธุรกิจเริ่มเติบโต ก็สามารถจัดทำบัญชีบริหาร บัญชีต้นทุน หรือบัญชีเฉพาะทางได้ตามความจำเป็นค่ะ
ชอบการบัญชี บริการรับทำบัญชี ยื่นภาษี โดยผู้เชี่ยวชาญ
ชอบการบัญชี ให้บริการด้านบัญชี และภาษีอย่าง ดูแลโดยทีมงานมืออาชีพที่มีประสบการณ์ ช่วยวางระบบบัญชีให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น พร้อมยื่นภาษีให้ครบถ้วน และตรงตามกำหนดเวลา
บริการรับทำบัญชีของเรา ครอบคลุมตั้งแต่การบันทึกบัญชีรายเดือน ปิดงบการเงิน ยื่นแบบภาษีทุกประเภท ไปจนถึงการให้คำปรึกษาเชิงบัญชี–ภาษี เพื่อให้เจ้าของกิจการมั่นใจได้ว่าเรื่องตัวเลข และเอกสารเป็นไปตามกฎหมาย และพร้อมใช้ประกอบการตัดสินใจทางธุรกิจอย่างแท้จริง
