ห้างหุ้นส่วนจำกัด คืออะไร ? ทำความเข้าใจก่อนจดทะเบียน

หลาย ๆ คนที่กำลังเริ่มทำธุรกิจกับเพื่อน หรือหุ้นส่วน แล้วมีคนแนะนำให้จดทะเบียนเป็นห้างหุ้นส่วนจำกัด แต่ยังไม่แน่ใจว่าห้างหุ้นส่วนจำกัด คืออะไร ต่างจากบริษัทจำกัดยังไง และเหมาะกับธุรกิจแบบไหนกันแน่ โดยเลือกโครงสร้างนิติบุคคลจากที่คนรอบตัวบอกว่าให้จดแบบนี้ ทั้งที่ไม่ได้เข้าใจเรื่องความรับผิดชอบ ภาษี หรือการบริหารในระยะยาวอย่างแท้จริง ในบทความนี้ ชอบการบัญชี จะพาไปทำความเข้าใจว่าห้างหุ้นส่วนจำกัด คืออะไร พร้อมอธิบายว่าธุรกิจรูปแบบใดบ้างที่ควรจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัดค่ะ

ห้างหุ้นส่วนจำกัด คืออะไร ?

ห้างหุ้นส่วนจำกัด (Limited Partnership) หรือ “หจก.” คือ นิติบุคคลที่จัดตั้งขึ้นจากการรวมตัวของบุคคลตั้งแต่ 2 ขึ้นไป เพื่อดำเนินกิจการ และแบ่งผลกำไร โดยแบ่งหุ้นส่วนออกเป็น 2 ประเภท คือ หุ้นส่วนจำกัดความรับผิดชอบ และหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดชอบ ซึ่งมีความรับผิดชอบในหนี้สิน และอำนาจในการบริหาร หรือตัดสินใจที่แตกต่างกัน

ชื่อห้างหุ้นส่วนจำกัด ต้องมีคำว่า “ห้างหุ้นส่วน” หรือ “หจก.” นำหน้า เช่น “ห้างหุ้นส่วนจำกัด ชอบการบัญชี” หรือ “หจก. ชอบการบัญชี”

ส่วนในภาษาอังกฤษ ต้องมีคำว่า “Limited Partnership” ต่อท้าย เช่น Chobaccounting Limited Partnership

โครงสร้างของห้างหุ้นส่วนจำกัด

1. หุ้นส่วนจำกัดความรับผิดชอบ

หุ้นส่วนจำกัดความรับผิดชอบ คือ หุ้นส่วนที่รับผิดชอบหนี้สินของห้างหุ้นส่วนจำกัด ตามจำนวนเงินที่ได้ลงทุนไว้เท่านั้น มีสิทธิ์ในการสอบถาม ให้คำปรึกษา หรือโอนหุ้นโดยที่ไม่ต้องขอความยินยอมจากหุ้นส่วนอื่นเท่านั้น แต่ไม่มีสิทธิ์ในการบริหารงาน และตัดสินใจในกิจการโดยตรง เช่น การเซ็นสัญญา หรือการตัดสินใจในเรื่องสำคัญของกิจการ

2. หุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดชอบ

หุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดชอบ คือ หุ้นส่วนที่ต้องรับผิดชอบหนี้สินทั้งหมดของกิจการ แบบไม่จำกัดจำนวน ไม่ว่าหนี้สินจะมากกว่าเงินลงทุนหรือไม่ก็ตาม มีสิทธิ์ในการจัดการ และตัดสินใจเรื่องต่าง ๆ ของกิจการได้อย่างเต็มที่

ห้างหุ้นส่วนจำกัด ต้องมีหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดชอบอย่างน้อย 1 คน เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ

3. ทุนจดทะเบียน

ทุนจดทะเบียน คือ จำนวนเงินลงทุนที่หุ้นส่วนตกลงร่วมกันลงทุน และแจ้งไว้กับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เมื่อจดทะเบียนจดตั้งห้างหุ้นส่วนจำกัด เพื่อใช้ในการดำเนินกิจการ และแสดงถึงความมั่นคงกิจการ โดยแบ่งเป็นหุ้น และต้องชำระจริงอย่างน้อย 25% ของทุนจดทะเบียนทั้งหมด

4. ข้อตกลงระหว่างหุ้นส่วน

ข้อตกลงระหว่างหุ้นส่วน หรือ ข้อตกลงระหว่างผู้ถือหุ้น คือ สัญญาที่เป็นลายลักษณ์อักษรระหว่างผู้ถือหุ้นที่ตกลงร่วมกันทำธุรกิจ เพื่อกำหนดบทบาท ความรับผิดชอบ การลงทุน การแบ่งปันกำไรขาดทุน และแนวทางการจัดการเมื่อเกิดปัญหาต่าง ๆ เพื่อสร้างความชัดเจน ป้องกันความขัดแย้ง และสร้างความมั่นคงให้กับธุรกิจในระยะยาว

ห้างหุ้นส่วนจำกัด เหมาะสำหรับธุรกิจรูปแบบใดบ้าง ?

1. ธุรกิจขนาดเล็ก-กลาง ที่เริ่มมีรายได้ประจำ แต่ไม่ได้มีความซับซ้อนมาก เช่น

• ร้านค้า หรือผู้ให้บริการขนาดเล็ก
• ธุรกิจครอบครัว
• ร้านอาหารขนาดเล็ก-กลาง
• กิจการท้องถิ่น ที่มีหุ้นส่วน 2-3 คนขึ้นไป

2. ธุรกิจที่มีผู้ร่วมลงทุน แต่ไม่ได้เข้ามาบริหารเอง เช่น เพื่อน หรือญาติ ร่วมลงทุน แต่ต้องการจำกัดความรับผิดชอบในกิจการ โดยให้คนใดคนหนึ่งเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ ส่วนคนอื่น ๆ เป็นหุ้นส่วนจำกัดความรับผิดชอบ

3. ธุรกิจที่ต้องการสถานะนิติบุคคล แต่ไม่อยากจดบริษัทจำกัด
ธุรกิจบางรูปแบบต้องการคู่ค้าที่เป็นนิติบุคคล แต่ยังไม่พร้อมที่จะจดบริษัท จึงเป็นเหตุให้ต้องจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัด เพราะมีโครงสร้างที่ไม่ซับซ้อน และมีสถานะเป็นนิติบุคคลนั่นเอง

ข้อดีของการจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัด

1. มีความน่าเชื่อถือมากขึ้น
การมีสถานะเป็นนิติบุคคลตามกฏหมาย ทำให้กิจการดูมีความเป็นทางการมากขึ้น ทั้งยังสร้างความเชื่อมั่นให้กับลูกค้า รวมถึงการมีโอกาสได้ร่วมโครงการใหญ่จากภาครัฐ หรือเอกชนอีกด้วย

2. มีการจำกัดความรับผิดชอบที่ชัดเจน
หุ้นส่วนจำกัดความรับผิดชอบ จะรับผิดชอบเท่าจำนวนเงินที่ได้ลงทุนไปเท่านั้น โดยที่ไม่กระทบทรัพย์สินส่วนตัว

3. ระดมทุนได้ง่ายขึ้น
การจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัด ช่วยให้กิจการหาเงินทุนเพิ่มจากหุ้นส่วนใหม่ หรือผู้ลงทุนภายนอกได้ง่ายกว่าการทำธุรกิจในรูปแบบบุคคลธรรมดา

4. การบริหารจัดการที่ยืดหยุ่น
ธุรกิจในรูปแบบห้างหุ้นส่วนจำกัด มีการแบ่งหน้าที่กันทำตามความถนัด และมีความชัดเจน เช่น หุ้นส่วนผู้จัดการดูแลงานประจำ ส่วนหุ้นส่วนจำกัดความรับผิดชอบทำหน้าด้านการตลาด เป็นต้น

5. สิทธิประโยชน์ด้านภาษี
หลังจากที่จดทะเบียนนิติบุคคลเป็นห้างหุ้นส่วนจำกัดแล้ว กิจการมีหน้าที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล ซึ่งมีอัตราภาษีที่ต่ำกว่า และวางแผนภาษีได้ดีกว่าภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

6. โครงสร้างที่ไม่ซับซ้อน
การจัดตั้ง และการบริหารห้างหุ้นส่วนจำกัด มีความเรียบง่ายกว่าบริษัทจำกัด โดยใช้ทุนในการเริ่มต้นน้อยกว่า และมีค่าใช้จ่ายในการบริหารที่น้อยกว่า

7. ความต่อเนื่องของธุรกิจ
แม้ว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงหุ้นส่วน แต่สถานะนิติบุคคลของห้างหุ้นส่วนจำกัดก็ยังคงอยู่ ทำให้กิจการดำเนินต่อไปได้อย่างต่อเนื่อง

ข้อเสียของการจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัด

1. ความรับผิดชอบในหนี้สินของกิจการ
หุ้นส่วนผู้จัดการต้องรับผิดชอบหนี้สินทั้งหมดแบบไม่จำกัด ในบางกรณีอาจต้องใช้ทรัพย์สินส่วนตัวในการชำระหนี้ของกิจการ

2. ความขัดแย้งในการบริหาร
การตัดสินใจในเรื่องต่าง ๆ ต้องอาศัยความเห็นชอบจากหุ้นส่วน ซึ่งอาจทำให้เกิดความล่าช้าหากมีความเห็นที่ไม่ตรงกัน

3. เปลี่ยนแปลงโครงสร้างได้ยาก
การเพิ่มทุน เปลี่ยนหุ้นส่วน หรือถอนหุ้นส่วน ต้องได้รับความยินยอมจากหุ้นส่วนทุกคน ทั้งยังต้องจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงข้อมูลกิจการให้ถูกต้องอีกด้วย

4. ความน่าเชื่อถือน้อยกว่าบริษัทจำกัด
กิจการประเภทห้างหุ้นส่วนจำกัด มักถูกมองว่ามีความมั่นคงน้อยกว่าบริษัทจำกัด โดยเฉพาะหากมีการขอสินเชื่อ หรือการทำธุรกรรมร่วมกับคู่ค่ารายใหญ่

5. ภาระด้านบัญชี และภาษี
ห้างหุ้นส่วนจำกัด ถือเป็นนิติบุคคลที่ต้องทำบัญชี ยื่นภาษี และปิดงบการเงินตามกฎหมาย เช่นเดียวกับบริษัทจำกัด

สิ่งที่ต้องพิจารณาก่อนจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัด

1. หุ้นส่วนแต่ละคนพร้อมรับความเสี่ยงได้แค่ไหน ?
ต้องมีการตกลงให้ชัดเจนว่าใครเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ และคนที่เป็นหุ้นส่วนจำกัดความรับผิดชอบ สามารถรับผิดชอบเงื่อนไข รวมถึงอำนาจในกิจการได้มากน้อยแค่ไหน

2. ธุรกิจมีแผนที่จะเติบโตไปในระดับไหน ?
ในกรณีที่เป็นธุรกิจขนาดเล็กที่ทำร่วมกันในกลุ่มเพื่อน หรือคนในครอบครัว การจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัด ก็อาจจะเพียงพอแล้ว แต่หากต้องการผู้ร่วมลงทุนเพิ่มเติม หรือขยายสาขาเพิ่มเติม การจดบริษัทจำกัด อาจเป็นทางเลือกที่ดีกว่าค่ะ

3. คู่ค่า หรือลูกค้าของเราเป็นใคร ?
ถ้าเป็นธุรกิจที่ให้บริการในชุมชน ท้องถิ่น หรือธุรกิจในกลุ่ม B2C การจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัดก็ถือว่าเพียงพอแล้ว แต่ถ้าลูกค้าส่วนใหญ่เป็นองค์กรใหญ่ หน่วยงานรัฐ หรือบริษัทที่ต้องการคู่ค้าที่เป็นบริษัทจำกัด ควรพิจารณาจดทะเบียนบริษัทจำกัด จะเหมาะสมกว่าค่ะ

4. ความพร้อมในการวางระบบบัญชี และจัดการภาษี
ไม่ว่าจะเป็นห้างหุ้นส่วนจำกัด หรือบริษัทจำกัด ล้วนแต่มีทำบัญชี ยื่นภาษี และปิดงบการเงิน ทำให้ต้องจัดหาผู้ทำบัญชี หรือเลือกใช้บริการสำนักงานบัญชีที่มีคุณภาพเอาไว้ตั้งแต่เนิ่น ๆ

โดยสรุปแล้ว ห้างหุ้นส่วนจำกัด คือรูปแบบนิติบุคคลที่อยู่กึ่งกลางระหว่างธุรกิจบุคคลธรรมดา กับบริษัทจำกัด มีจุดเด่นอยู่ที่โครงสร้างไม่ซับซ้อน ขั้นตอนในการจัดตั้งไม่ยุ่งยากมาก เหมาะสำหรับธุรกิจขนาดเล็ก–กลางที่มีหุ้นส่วนไม่กี่คน และมีผู้จัดการที่พร้อมรับผิดชอบการบริหาร อย่างไรก็ตาม ฝั่งหุ้นส่วนผู้จัดการต้องยอมรับความเสี่ยงเรื่องความรับผิดไม่จำกัด ทั้งยังต้องแบกรับภาระด้านบัญชี ภาษี และต้องยื่นงบการเงินเหมือนธุรกิจประเภทนิติบุคคลรูปแบบอื่น ๆ

รับจดทะเบียนบริษัทจำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัด โดยผู้เชี่ยวชาญตัวจริง

หากยังไม่มั่นใจว่าจะจดบริษัทจำกัด หรือจดห้างหุ้นส่วนจำกัด ให้ผู้เชี่ยวชาญของชอบการบัญชี (Chob Accounting) ช่วยวิเคราะห์ และวางโครงสร้างให้ตั้งแต่เริ่มต้น บริการจดบริษัท บริการจดทะเบียนหจก. ของเรา ช่วยดูแลตั้งแต่การเลือกประเภทนิติบุคคล จัดทำเอกสาร ยื่นจดทะเบียนกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า พร้อมวางระบบบัญชี วางแผนภาษีให้ถูกต้องตามมาตรฐาน

ไม่ต้องปวดหัวเรื่องเอกสาร และขั้นตอนในการจดทะเบียน เพียงส่งข้อมูลให้เรา แล้วทีมงานของเราจะจัดการให้ทุกขั้นตอนค่ะ

อ้างอิง : คู่มือการจดทะเบียนห้างหุ้นสามัญนิติบุคคล และห้างหุ้นส่วนจำกัด กรมพัฒนาธุรกิจการค้า