การจดทะเบียนพาณิชย์ คืออะไร ใครบ้างที่ต้องจด ?

หลายคนที่เริ่มทำธุรกิจ โดยเฉพาะพ่อค้าแม่ค้าออนไลน์ หรือเจ้าของร้านขายของเล็ก ๆ อาจยังไม่รู้ว่าต้องจดทะเบียนพาณิชย์ไหม หรือบางคนอาจมีความเข้าใจว่า ถ้ายังไม่เปิดบริษัท ก็ไม่จำเป็นต้องจดทะเบียนอะไรเลย ซึ่งอาจทำให้พลาดสิทธิประโยชน์หลายอย่าง ทั้งยังมีผลในด้านกฎหมายอีกด้วยค่ะ ในบทความนี้ ชอบการบัญชี จะพาไปทำความเข้าใจว่าทะเบียนพาณิชย์คืออะไร ใครต้องจดบ้าง ถ้าไม่จดจะมีอย่างไรบ้างค่ะ

การจดทะเบียนพาณิชย์ คืออะไร ?

การจดทะเบียนพาณิชย์ หรือ การจดทะเบียนการค้า คือ การแจ้งต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ว่าได้เริ่มต้นทำกิจการเพื่อการค้าอย่างเป็นทางการ ไม่ว่าจะเปิดร้านค้าทั่วไป ขายของออนไลน์ หรือการให้บริการต่าง ๆ เพื่อสร้างรายได้ โดยกฎหมายกำหนดว่าต้องจดทะเบียนพาณิชย์กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นภายใน 30 วัน นับตั้งแต่วันที่เริ่มประกอบกิจการ

ทะเบียนพาณิชย์ สำคัญต่อกิจการอย่างไร ?

1. ยืนยันความน่าเชื่อถือของธุรกิจ : เมื่อลูกค้า หรือผู้ใช้บริการเห็นว่ากิจการของคุณมีการจดทะเบียนพาณิชย์ ก็จะสร้างความมั่นใจได้ว่าร้านมีตัวตนอยู่จริง
2. ใช้ในการเปิดบัญชีธุรกิจ : ธนาคารส่วนใหญ่ ต้องการสำเนาทะเบียนพาณิชย์เพื่อเปิดบัญชีในนามกิจการ ซึ่งช่วยแยกเงินส่วนตัวกับเงินของร้านออกจากกันอย่างชัดเจน
3. ยื่นขอสินเชื่อได้ง่ายขึ้น : ทะเบียนพาณิชย์เป็นหนึ่งในเอกสารสำคัญที่สถาบันการเงินใช้ประกอบการพิจารณาสินเชื่อ เพราะแสดงให้เห็นว่าธุรกิจมีการดำเนินการอย่างต่อเนื่อง และมีการจดทะเบียนอย่างถูกต้อง
4. สมัครใช้บริการแพลตฟอร์มธุรกิจต่าง ๆ ได้ : ไม่ว่าจะเป็นการสมัครขอเครื่องรูดบัตร (EDC) ระบบรับชำะเงินออนไลน์ หรือการจดโดเมนเว็บไซต์ในนามร้านค้า ทะเบียนพาณิชย์คือเอกสารที่ระบบเหล่านี้ต้องการ
5. ใช้ในการออกใบเสร็จหรือใบกำกับภาษี : สำหรับร้านค้าที่ต้องออกใบเสร็จ หรือใบกำกับภาษีให้กับลูกค้า โดยเฉพาะลูกค้าที่มีฐานะเป็นนิติบุคคล จำเป็นต้องมีใบทะเบียนพาณิชย์เพื่อใช้เป็นหลักฐานแสดงว่าร้านค้าได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจ และสามารถออกใบกำกับภาษีได้
6. ใช้เป็นหลักฐานยืนยันในการเสียภาษีอย่างถูกต้อง : หากมีการยื่นภาษีอย่างถูกต้องร่วมกับการมีทะเบียนพาณิชย์ จะช่วยลดความเสี่ยงจากการตรวจสอบย้อนหลัง และเพื่อความโปร่งใสในการทำธุรกิจ

ผู้มีหน้าที่จดทะเบียนพาณิชย์

1. บุคคลธรรมดา (เจ้าของกิจการคนเดียว)
2. ห้างหุ้นส่วนสามัญ

ซึ่งประกอบกิจการดังต่อไปนี้ จะต้องจดทะเบียนพาณิชย์

1. โรงสีข้าว และโรงเลื่อยที่ใช้เครื่องจักร
2. ขายสินค้าไม่ว่าอย่างใด ๆ อย่างเดียวหรือหลายอย่าง คิดรวมทั้งสิ้นในวันหนึ่งขายได้เป็นเงินตั้งแต่ 300 บาทขึ้นไป หรือมีสินค้าดังกล่าวไว้เพื่อขายมีค่ารวมทั้งสิ้นเป็นเงินตั้งแต่ 10,000 บาทขึ้นไป
3. นายหน้าหรือตัวแทนค้าต่างซึ่งทำการเกี่ยวกับสินค้าไม่ว่าอย่างใด ๆ อย่างเดียวหรือหลายอย่าง และสินค้านั้นมีค่ารวมทั้งสิ้น ในวันหนึ่งวันใดเป็นเงินตั้งแต่ 300 บาทขึ้นไป
4. ประกอบหัตถกรรมหรืออุตสาหกรรมไม่ว่าอย่างใด ๆ อย่างเดียวหรือหลายอย่าง และขายสินค้าที่ผลิตได้ มีค่ารวมทั้งสิ้นในวันหนึ่งวันใดเป็นเงินตั้งแต่ 300 บาทขึ้นไป หรือในวันหนึ่งวันใดมีสินค้าที่ผลิตได้มีค่ารวมทั้งสิ้นตั้งแต่ 10,000 บาทขึ้นไป
5. ซื้อขายสินค้า หรือบริการโดยวิธีการใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์ผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต

โดยทั่วไป เจ้าของธุรกิจส่วนมากมักประกอบกิจการที่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์กันอยู่แล้ว ยกเว้นบางกิจการที่ไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์

เอกสารที่ใช้ประกอบการจดทะเบียนพาณิชย์

• สำเนาบัตรประชาชนของผู้ประกอบการ
• สำเนาทะเบียนบ้านของผู้ประกอบการ
• สัญญาเช่า หรือหนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่ (ในกรณีที่เช่าสถานที่)
• หนังสือมอบอำนาจ (ถ้ามี)
• รูปถ่ายสถานที่ประกอบการ
• แผนที่ตั้งร้าน

จดทะเบียนพาณิชย์ได้ที่ไหน ?

กิจการที่อยู่ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร

1. สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง สำนักการคลัง กรุงเทพมหานคร
2. ฝ่ายปกครอง สำนักงานเขตทุกแห่ง

กิจการที่อยู่ในพื้นที่อื่น

ยื่นจดทะเบียนได้ที่

1. เทศบาล
2. อบต.
3. เมืองพัทยา

ในกรณีที่มีหน้าร้านบนเว็บไซต์ หรือบนแพลตฟอร์มออนไลน์ ไม่ว่าจะเป็น Facebook, Instagram หรือ Tiktok ก็ต้องดำเนินการจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ ให้เรียบร้อย

หากไม่จดทะเบียนพาณิชย์ มีความผิดไหม ?

สำหรับเจ้าของร้านที่เปิดกิจการโดยที่ไม่จดทะเบียนพาณิชย์ ถือว่าผิดกฎหมาย มีโทษตามพระราชบัญญัติทะเบียนพาณิชย์ โดยมีโทษปรับไม่เกิน  2,000 บาท และมีค่าปรับรายวันอีกวันละ 100 บาท จนกว่าจะดำเนินการให้ถูกต้อง

นอกจากนี้ หากเกิดปัญหากับลูกค้า เช่น การฟ้องร้อง การออกใบเสร็จ หรือการขอสินเชื่อ ในกรณีที่ไม่มีเอกสารทางธุรกิจใด ๆ ที่ใช้ยืนยันได้ว่ากิจการของคุณมีอยู่จริง ซึ่งส่งผลเสียต่อความน่าเชื่อถือของร้านอย่างมาก

การจดทะเบียนพาณิชย์ ถือเป็นขั้นตอนแรกของการสร้างความน่าเชื่อถือให้กับธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นการขายของออนไลน์ ขายขนม หรือเปิดร้านค้าเล็ก ๆ ก็ตาม หากมีรายได้อย่างต่อเนื่อง ก็ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ให้ถูกต้องตามกฎหมาย และใช้สิทธิประโยชน์ที่ได้มาพร้อมกับใบทะเบียนพาณิชย์ เช่น เปิดบัญชีธุรกิจ การออกใบเสร็จ การขอสินเชื่อ หรือการเข้าร่วมโครงการรัฐ

หากยังไม่แน่ใจว่าร้านค้าของคุณ จำเป็นที่จะต้องจดทะเบียนพาณิชย์หรือไม่ สามารถติดต่อเข้ามาขอคำแนะนำที่ชอบบัญชี ได้เลยค่ะ