ทำความรู้จัก ชอบการบัญชี

กฎหมายภาษีอากรและแนวปฏิบัติของกรมสรรพากร อ้างอิงตาม ประมวลรัษฎากร ซึ่งเป็นกฎหมายหลักที่ให้อำนาจกรมสรรพากรจัดเก็บภาษีอากรหลัก 5 ประเภท ได้แก่ ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภาษีเงินได้นิติบุคคล ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ภาษีธุรกิจเฉพาะ และอากรแสตมป์ โดยมีรายละเอียดโครงสร้างและแนวปฏิบัติดังนี้

1. ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

ผู้มีหน้าที่เสียภาษี: บุคคลธรรมดา ผู้ถึงแก่ความตาย กองมรดกที่ยังไม่ได้แบ่ง หรือคณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคลซึ่งมีเงินได้เกิดขึ้นในประเทศไทย

ผู้มีเงินได้ต้องยื่นแบบแสดงรายการภาษีปีละ 1 ครั้ง (ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.91) ภายในวันที่ 1 มกราคม – 31 มีนาคมของปีถัดไป นอกจากนี้ยังมีหน้าที่ต้องถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายเมื่อได้รับเงินได้บางประเภท เช่น ค่าจ้าง เงินเดือน หรือค่าบริการ

2. ภาษีเงินได้นิติบุคคล

ผู้มีหน้าที่เสียภาษี: บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล รวมถึงกิจการที่ดำเนินการค้าหรือหากำไร และกิจการที่ได้รับยกเว้นแต่เข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย

นิติบุคคลต้องยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้จากกำไรสุทธิปีละ 2 ครั้ง ได้แก่

• ภ.ง.ด.51: การประมาณการกำไรสุทธิเพื่อเสียภาษีครึ่งปี (ภายใน 2 เดือนนับจากวันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชี 6 เดือนแรก)
• ภ.ง.ด.50: การเสียภาษีจากกำไรสุทธิประจำปี (ภายใน 150 วันนับแต่วันปิดรอบระยะเวลาบัญชี)

3. ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)

ผู้มีหน้าที่เสียภาษี: ผู้ประกอบการที่มีรายได้จากการขายสินค้าหรือให้บริการในทางธุรกิจหรือวิชาชีพ เกินกว่า 1.8 ล้านบาทต่อปี

ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT มีหน้าที่ต้องออกใบกำกับภาษีทุกครั้งที่มีการขายสินค้าหรือให้บริการ คิดภาษีขายจากมูลค่าของสินค้า/บริการ (ปัจจุบันอัตรามาตรฐานร้อยละ \(7\)) และต้องยื่นแบบแสดงรายการภาษี (ภ.พ.30) พร้อมชำระภาษีภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป

3. ภาษีหัก ณ ที่จ่าย

ผู้มีหน้าที่เสียภาษี :“ผู้จ่ายเงิน” (เช่น นิติบุคคล) โดยต้องหักภาษีไว้ตามอัตราที่กฎหมายกำหนดก่อนจ่ายเงินให้ผู้รับ

ผู้เสียภาษีต้องนำส่งเงินภาษีที่หักไว้ให้กรมสรรพากรภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป และออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ให้แก่ผู้รับเงิน

4. ภาษีธุรกิจเฉพาะ

ผู้มีหน้าที่เสียภาษี: ผู้ประกอบกิจการบางประเภทที่ไม่อยู่ในข่ายต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม เช่น การธนาคาร, การเงิน, รับประกันชีวิต, ขายอสังหาริมทรัพย์เป็นทางค้าหรือหากำไร, และรับจำนำ

ต้องยื่นแบบแสดงรายการและชำระภาษี (ภ.ธ.40) เป็นรายเดือน ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป

5. อากรแสตมป์

ผู้มีหน้าที่เสียภาษี: บุคคลที่ระบุไว้ในบัญชีอัตราอากรแสตมป์ เช่น ผู้ให้เช่าทรัพย์สิน, ผู้รับโอนหุ้น, ผู้รับมอบอำนาจ

การเสียอากรแสตมป์กระทำได้โดยการปิดแสตมป์ทับลงบนตราสารและขีดฆ่า หรือชำระเป็นตัวเงินผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ของกรมสรรพากร

แนวปฏิบัติและเครื่องมือช่วยจัดการภาษี

กรมสรรพากรได้พัฒนาระบบอิเล็กทรอนิกส์เพื่ออำนวยความสะดวกในการปฏิบัติการทางภาษีให้ถูกต้องและรวดเร็ว ผ่านช่องทางต่าง ๆ ดังนี้

1. การยื่นแบบออนไลน์: ผู้เสียภาษีสามารถยื่นแบบภาษีทุกประเภท ตรวจสอบข้อมูลภาษีหัก ณ ที่จ่าย และจัดการเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ผ่านเว็บไซต์กรมสรรพากร
2. ระบบ e-Tax Invoice & e-Receipt: มาตรการที่สนับสนุนให้ผู้ประกอบการออกและส่งใบกำกับภาษีและใบรับอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อความโปร่งใสและลดขั้นตอนการจัดเก็บเอกสารกระดาษ
3. My Tax Account: ระบบตรวจสอบข้อมูลค่าลดหย่อนและสิทธิประโยชน์ทางภาษีสำหรับบุคคลธรรมดา ช่วยให้การวางแผนและยื่นภาษีทำได้ง่ายขึ้นผ่านระบบออนไลน์