ประกันสังคม คืออะไร ?

ประกันสังคม หรือกองทุนประกันสังคม คือ ระบบสวัสดิการภาครัฐที่สร้างหลักประกันในการดำเนินชีวิตให้แก่คนทำงาน โดยลูกจ้าง นายจ้าง และรัฐบาล ร่วมกันส่งเงินสมทบเข้ากองทุน เพื่อเฉลี่ยความเสี่ยงและดูแลผู้ประกันตน

โดยหลักแล้ว เงินสมทบประกันสังคมจะถูกนำไปใช้เป็นสิทธิประโยชน์เมื่อเกิดเหตุสำคัญ เช่น เจ็บป่วย หรือคลอดบุตร ซึ่งจำนวนสิทธิและเงื่อนไขจะแตกต่างกันตามประเภทของผู้ประกันตน

ในมุมของเจ้าของธุรกิจ ประกันสังคมเป็นหนึ่งในหน้าที่พื้นฐานของกิจการเมื่อมีการจ้างงาน เพราะนายจ้างต้องขึ้นทะเบียนลูกจ้าง หักเงินสมทบจากค่าจ้าง และนำส่งเงินสมทบทั้งส่วนของลูกจ้างและนายจ้างให้ถูกต้องตามกำหนดเวลา

ผู้ประกันตน มีกี่ประเภท ?

ผู้ประกันตน ในระบบประกันสังคมแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ดังนี้

1. ผู้ประกันตนมาตรา 33

ผู้ประกันตนมาตรา 33 คือ ลูกจ้างในสถานประกอบการเอกชน หรือพนักงานทั่วไป ที่อยู่ในระบบประกันสังคม โดยนายจ้างมีหน้าที่ขึ้นทะเบียนให้ลูกจ้างภายใน 30 วัน นับแต่วันที่ลูกจ้างเข้าทำงาน และต้องนำส่งเงินสมทบ ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป

เงินสมทบมาตรา 33 เป็นเงินที่นายจ้างและลูกจ้าง ต้องนำส่งเข้ากองทุนประกันสังคมทุกเดือน โดยคำนวณจากค่าจ้างตามอัตราที่กฎหมายกำหนด และได้รับความคุ้มครอง 7 กรณี ได้แก่

1. เจ็บป่วย
2. คลอดบุตร
3. ทุพพลภาพ
4. เสียชีวิต
5. สงเคราะห์บุตร
6. ชราภาพ
7. ว่างงาน

วิธีคำนวณประกันสังคม มาตรา 33

เงินสมทบจะคำนวณจากค่าจ้างรายเดือน โดยมีฐานค่าจ้างขั้นต่ำอยู่ที่ 1,650 บาท และฐานค่าจ้างสูงสุดไม่เกิน 15,000 บาท ในอัตราปกติที่ใช้ทั่วไปคือ ฝั่งลูกจ้าง 5% และฝั่งนายจ้าง 5% โดยคำนวณตามสูตร

“เงินสมทบประกันสังคม = ฐานค่าจ้าง × อัตราเงินสมทบ”

ตัวอย่าง บริษัท A จ่ายเงินเดือนพนักงาน 20,000 บาท แบ่งออกเป็น

• ลูกจ้างจ่าย = 20,000 × 5% = 750 บาท
• นายจ้างจ่าย = 20,000 × 5% = 750 บาท

ต้องนำส่งเงินประกันสังคมทั้งสิ้น 1,500 บาท

2. ผู้ประกันตนมาตรา 39

ผู้ประกันตนมาตรา 39 คือ ผู้ที่เคยเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 33 มาก่อน แล้วลาออกจากงาน แต่ต้องการรักษาสิทธิประกันสังคมต่อ

โดยต้องยื่นสมัครภายใน 6 เดือน นับแต่วันที่ลาออกจากงาน และส่งเงินสมทบเองเดือนละ 432 บาท ซึ่งคำนวณจากฐานคำนวณคงที่ 4,800 บาท และอัตราเงินสมทบ 9% โดยต้องนำส่งเงินสมทบ ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป

เหมาะสำหรับผู้ที่เคยทำงานประจำแล้วออกมาเป็นฟรีแลนซ์ เจ้าของกิจการ หรืออยู่ระหว่างเปลี่ยนงาน แต่ยังต้องการมีสิทธิรักษาพยาบาลและสิทธิประโยชน์ต่อเนื่องจากระบบเดิม ได้รับความคุ้มครอง 6 กรณี ได้แก่

1. เจ็บป่วย
2. คลอดบุตร
3. ทุพพลภาพ
4. เสียชีวิต
5. สงเคราะห์บุตร
6. ชราภาพ

3. ผู้ประกันตนมาตรา 40

ผู้ประกันตนมาตรา 40 คือ ผู้ประกอบอาชีพอิสระหรือแรงงานนอกระบบที่สมัครใจเข้าสู่ระบบประกันสังคมด้วยตนเอง เช่น พ่อค้าแม่ค้า ฟรีแลนซ์ ไรเดอร์ ช่างอิสระ หรือเจ้าของกิจการขนาดเล็กที่ไม่ได้เป็นลูกจ้างในบริษัท

ผู้สมัครสามารถเลือกแผนเงินสมทบได้ตามสิทธิประโยชน์ที่ต้องการ และไม่ได้มีนายจ้างนำส่งแทนเหมือนมาตรา 33 โดยนำส่งเงินสมทบภายในสิ้นเดือนนั้น ๆ ด้วยตัวเอง สามารถจ่ายล่วงหน้าได้สูงสุด 12 งวด หากหักผ่านบัญชีธนาคาร จะทำการหักเงินทุกวันที่ 20 ของเดือน

ผู้ประกันตนตามมาตรา 40 ต้องนำส่งเงินสบทบตามทางเลือกที่ได้สมัครไว้กับทางสำนักงานประกันสังคม ดังนี้

1. จ่ายเงินสมทบ 70 บาทต่อเดือน
2. จ่ายเงินสมทบ 100 บาทต่อเดือน
3. จ่ายเงินสมทบ 300 บาทต่อเดือน

ประกันสังคมเกี่ยวข้องกับบัญชีอย่างไร ?

1. การคำนวณเงินเดือนและเงินสมทบ
เมื่อกิจการมีลูกจ้าง นายจ้างต้องหักเงินสมทบจากค่าจ้างของลูกจ้าง และนายจ้างต้องจ่ายเงินสมทบในส่วนของนายจ้างด้วย โดยนายจ้างมีหน้าที่หักเงินสมทบส่วนของลูกจ้างทุกครั้งที่จ่ายค่าจ้าง และร่วมจ่ายสมทบในฝั่งนายจ้างตามอัตราที่กฎหมายกำหนด

2. การบันทึกบัญชีค่าใช้จ่ายพนักงาน
เงินสมทบส่วนของนายจ้าง ถือเป็นค่าใช้จ่ายของกิจการในงบกำไรขาดทุน ส่วนเงินสมทบที่หักจากลูกจ้างเป็นเงินที่กิจการหักไว้เพื่อนำส่งแทน จะบันทึกเป็นหนี้สินหมุนเวียน (ประกันสังคมค้างจ่าย) ในงบฐานะการเงิน โดยไม่นำมาบันทึกปะปนเป็นค่าใช้จ่ายของนายจ้าง

3. การนำส่งแบบและเงินสมทบ
นายจ้างต้องนำส่งเงินสมทบส่วนของนายจ้าง และส่วนของผู้ประกันตนมาตรา 33 พร้อมเอกสารแบบ สปส.1-10 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป หรือจัดทำผ่านระบบ e-service ภายในวันที่ 22 ของเดือนถัดไป

4. การจัดเก็บเอกสารประกอบบัญชี
กิจการต้องเก็บเอกสารที่เกี่ยวข้องไว้สำหรับการตรวจสอบ เช่น

• รายงานเงินเดือน
• รายละเอียดการหักเงินสมทบ
• แบบ สปส.1-10
• หลักฐานการชำระเงิน
• เอกสารแจ้งเข้า-ออกพนักงาน
• เอกสารเปลี่ยนแปลงข้อมูลผู้ประกันตน

โดยจัดเก็บไว้อย่างน้อย 5 ปี ตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543

ประกันสังคมเกี่ยวข้องกับภาษีอย่างไร ?

ประกันสังคมเกี่ยวข้องกับภาษีทั้งฝั่งพนักงานและนายจ้าง โดยพนักงานสามารถนำเงินสมทบประกันสังคมไปใช้ลดหย่อนภาษีได้ตามเงื่อนไข ส่วนฝั่งนายจ้าง เงินสมทบที่กิจการจ่ายในส่วนของนายจ้างสามารถใช้เป็นค่าใช้จ่ายของกิจการได้ หากมีเอกสารและการบันทึกบัญชีถูกต้อง

• เงินสมทบกองทุนประกันสังคมที่ผู้มีเงินได้จ่าย สามารถหักลดหย่อนได้ตามจำนวนที่จ่ายจริง แต่ไม่เกิน 9,000 บาทต่อคน ตามเงื่อนไขของประมวลรัษฎากร
• สำหรับผู้ประกันตนมาตรา 39 สามารถนำเงินสมทบไปลดหย่อนภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ตามจำนวนที่จ่ายจริง แต่ไม่เกิน 5,184 บาท
• สำหรับผู้ประกันตนมาตรา 40 สามารถนำเงินสมทบไปลดหย่อนภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ตามจำนวนที่จ่ายจริง แต่ไม่เกิน 3,600 บาท

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการทำบัญชีประกันสังคม

1. ไม่ขึ้นทะเบียนพนักงานใหม่ภายในกำหนด: สำนักงานประกันสังคมกำหนดให้นายจ้างขึ้นทะเบียนลูกจ้างเป็นผู้ประกันตนภายใน 30 วันนับแต่วันที่ลูกจ้างเข้าทำงาน
2. ไม่แจ้งพนักงานลาออก: กรณีลูกจ้างลาออกหรือเลิกจ้าง นายจ้างต้องแจ้งการสิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตนภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป โดยใช้แบบ สปส.6-09
3. ส่งเงินสมทบล่าช้า: หากนายจ้างหรือผู้ประกันตนมาตรา 39 ไม่นำส่งเงินสมทบหรือนำส่งไม่ครบภายในเวลาที่กำหนด ต้องจ่ายเงินเพิ่มตามกฎหมายในอัตราร้อยละ 2 ต่อเดือนของเงินสมทบที่ค้างชำระ
4. บันทึกบัญชีรวมผิดหมวด: ไม่ควรนำเงินสมทบส่วนลูกจ้างและส่วนนายจ้างไปรวมเป็นค่าใช้จ่ายเดียวกันทั้งหมด เพราะส่วนของลูกจ้างเป็นเงินที่หักไว้เพื่อนำส่ง ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายของกิจการ
5. ไม่ตรวจสอบฐานค่าจ้างและอัตราเงินสมทบล่าสุด: ฐานค่าจ้างที่ใช้คำนวณเงินสมทบมีผลต่อยอดเงินที่ต้องนำส่ง โดยสำนักงานประกันสังคมระบุฐานค่าจ้างขั้นต่ำและขั้นสูงที่ใช้คำนวณเงินสมทบมาตรา 33 ไว้ในระบบข้อมูลเงินสมทบ และมีการปรับฐานค่าจ้างเป็นระยะ ดังนั้น ก่อนที่จะคำนวณควรตรวจสอบประกาศล่าสุดจากสำนักงานประกันสังคมหรือราชกิจจานุเบกษาให้ชัดเจนก่อน

เจ้าของกิจการ ควรจ้างสำนักงานบัญชีช่วยจัดการเงินประกันสังคมหรือไม่ ?

เจ้าของกิจการควรจ้างสำนักงานบัญชีช่วยจัดการประกันสังคม หากพนักงานประจำมีการเข้า-ออกบ่อย หรือไม่มีทีมจัดการระบบเงินเดือนภายใน เพราะประกันสังคมมีความเกี่ยวข้องกับกฎหมายแรงงาน การทำบัญชี ภาษี และเอกสารราชการ

สำหรับกิจการขนาดเล็ก เจ้าของมักมองว่าประกันสังคมเป็นงานง่าย แต่ในทางปฏิบัติ กลับมีรายละเอียดหลายจุดที่ต้องตรวจสอบตลอด เช่น

• ขึ้นทะเบียนพนักงานใหม่
• แจ้งออกพนักงานลาออก
• ตรวจฐานเงินเดือน
• คำนวณเงินสมทบ
• แยกส่วนลูกจ้างและนายจ้าง
• บันทึกบัญชีให้ถูกหมวด
• เก็บหลักฐานการจ่าย
• ตรวจสอบความสอดคล้องกับเงินเดือนและภาษีหัก ณ ที่จ่าย

ถ้ากิจการมีพนักงานตั้งแต่ 3–5 คนขึ้นไป หรือมีการจ่ายเงินเดือนหลายรูปแบบ เช่น เงินเดือน ค่าคอมมิชชัน เบี้ยเลี้ยง โบนัส ควรมีผู้ดูแลระบบบริหารจัดการเงินเดือน และประกันสังคมอย่างเป็นระบบ เพราะความผิดพลาดเล็ก ๆ ในแต่ละเดือนจะสะสมเป็นปัญหาใหญ่ในตอนปิดงบการเงินค่ะ

โดยสรุปแล้ว ประกันสังคมเป็นระบบคุ้มครองผู้ทำงานที่เกี่ยวข้องกับทั้งลูกจ้าง นายจ้าง งานบัญชี และภาษีโดยตรง ลูกจ้างได้รับสิทธิประโยชน์ตามกฎหมาย ส่วนเจ้าของกิจการต้องดูแลการขึ้นทะเบียน การคำนวณเงินสมทบ การนำส่ง และการบันทึกบัญชีให้ถูกต้อง สำหรับธุรกิจที่มีพนักงาน การจัดการประกันสังคมให้ถูกต้องตั้งแต่ต้นจะช่วยลดความเสี่ยงเรื่องค่าปรับ เงินเพิ่ม เอกสารไม่ครบ และปัญหาตอนปิดบัญชีปลายปี

สุดท้ายนี้ หากคุณต้องการให้มีผู้เชี่ยวชาญช่วยดูแลบัญชีรายเดือนอย่างเป็นระบบ ชอบการบัญชี พร้อมช่วยจัดการงานบัญชี ภาษี และเอกสารที่เกี่ยวข้องกับพนักงาน เพื่อให้เจ้าของกิจการมีเวลาโฟกัสกับการบริหารธุรกิจมากขึ้น ติดต่อเข้ามาเพื่อรับปรึกษาเพิ่มเติมได้เลยค่ะ

ติดต่อชอบการบัญชี ได้ที่

โทร : 094-159-4561
Facebook : สำนักงานบัญชีคุณภาพ ชอบการบัญชี ออนไลน์
LINE : @chobaccounting
หรือคลิก : https://lin.ee/HoBCNbLj

อ้างอิง : 

1. เงินสมทบและการชำระเงิน สำนักงานประกันสังคม
2. ผู้ประกันตนมาตรา 33 สำนักงานประกันสังคม
3. ผู้ประกันตน ผู้ประกันตนโดยสมัครใจ(ม.39) มาตรา 39 สำนักงานประกันสังคม
4. การสมัคร และการขึ้นทะเบียนเป็นผู้ประกันตนมาตรา 40 สำนักงานประกันสังคม
5. การลดหย่อยภาษี หมวดลดหย่อนประกันสังคม กรมสรรพากร

The post ประกันสังคม คืออะไร ? เกี่ยวข้องกับงานบัญชี และภาษีอย่างไร ? appeared first on Chob Accounting.

พูดให้เข้าใจง่าย ๆ เจ้าของกิจการ กรรมการบริษัท หรือผู้แทนนิติบุคคล อาจไม่ได้เป็นคนบันทึกรายการบัญชีเองทุกวัน แต่เป็นฝ่ายที่ต้องรับผิดชอบให้กิจการมีบัญชี เอกสารประกอบ และการยื่นงบการเงินอย่างถูกต้องตามกฎหมาย หากละเลยอาจโดนทั้งค่าปรับ ผลกระทบด้านภาษี และปัญหาในการดำเนินธุรกิจในอนาคต

ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี คือใคร ?

ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี คือ บุคคลหรือนิติบุคคลที่กฎหมายกำหนดให้ต้องจัดให้มีการทำบัญชีสำหรับกิจการของตน ไม่ได้หมายความว่าต้องเป็นคนลงบัญชีเองทุกวัน แต่ต้องจัดให้มีระบบบัญชี เอกสารประกอบ และผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติถูกต้องตามกฎหมาย

ตามมาตรา 8 ของ พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีต้องจัดให้มีการทำบัญชีสำหรับการประกอบธุรกิจของตน โดยเป็นความรับผิดชอบของกิจการหรือผู้แทนกิจการ ไม่ใช่หน้าที่ของสำนักงานบัญชีเพียงฝ่ายเดียว

ตัวอย่างเช่น บริษัทจำกัดแห่งหนึ่งจ้างสำนักงานบัญชีดูแลบัญชีรายเดือน แม้สำนักงานบัญชีจะเป็นผู้ลงรายการและจัดทำงบการเงิน แต่กรรมการบริษัท หรือบุคคลที่เกี่ยวข้องในฐานะผู้แทนนิติบุคคลต้องรับผิดชอบเรื่องการส่งเอกสารให้ครบ การเก็บรักษาเอกสาร การปิดงบการเงิน และยื่นงบการเงินให้ตรงเวลา

บทความที่น่าสนใจ : จะจ้างสำนักงานบัญชีทำไม ในเมื่อทำบัญชีเองได้ ?

ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี มีใครบ้าง ?

1. ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน
ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน ได้แก่ ห้างหุ้นส่วนจำกัด และห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล ซึ่งต้องเริ่มจัดทำบัญชีนับแต่วันที่ได้รับการจดทะเบียนเป็นนิติบุคคล

ตัวอย่างเช่น คุณ A ทำธุรกิจรับเหมาก่อสร้าง ได้ใช้บริการจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัด จนดำเนินการแล้วเสร็จเมื่อวันที่ 10 มกราคม 2569 กิจการควรเริ่มรวบรวมเอกสารทางบัญชีตั้งแต่วันที่เริ่มจดทะเบียน ไม่ใช่เริ่มเมื่อมีรายได้ก้อนแรก เพราะค่าใช้จ่ายก่อนเริ่มขาย เช่น ค่าเช่าสำนักงาน ค่าจ้างทำเว็บไซต์ หรือค่าซื้ออุปกรณ์ต่าง ๆ อาจเป็นเอกสารที่ต้องใช้ประกอบการลงบันทึกบัญชี

2. บริษัทจำกัด
บริษัทจำกัด เป็นผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีทันที เมื่อได้รับการจดทะเบียนเป็นนิติบุคคล ดังนั้น คำถามว่าเมื่อจดบริษัทแล้วต้องทำบัญชีไหม คำตอบคือ ต้องทำบัญชี แม้ว่ายังไม่มีรายได้ก็ตาม

บทความที่น่าสนใจ : หลังจากจดบริษัท หรือห้างหุ้นส่วนแล้ว ต้องทำอะไรต่อบ้าง ?

3. บริษัทมหาชนจำกัด
บริษัทมหาชนจำกัด เป็นนิติบุคคลที่มีหน้าที่จัดทำบัญชีเช่นเดียวกับบริษัทจำกัด แต่มีข้อกำกับเพิ่มเติมด้านงบการเงิน การเปิดเผยข้อมูล และการตรวจสอบมากกว่าบริษัททั่วไป

บริษัทมหาชนจำกัดต้องให้ความสำคัญกับความถูกต้องของงบการเงินเป็นพิเศษ เพราะข้อมูลทางบัญชีไม่ได้ใช้เฉพาะภายในกิจการ แต่ยังเกี่ยวข้องกับผู้ถือหุ้น นักลงทุน เจ้าหนี้ และหน่วยงานกำกับดูแลอื่น ๆ ด้วย

4. นิติบุคคลต่างประเทศที่ประกอบธุรกิจในประเทศไทย
นิติบุคคลต่างประเทศที่เข้ามาประกอบธุรกิจในประเทศไทย มีหน้าที่จัดทำบัญชีตามกฎหมายนับแต่วันที่เริ่มต้นประกอบธุรกิจในประเทศไทย โดยแยกให้ชัดเจนว่ากิจการมีธุรกรรมในประเทศไทยอย่างไร มีสถานประกอบการถาวรหรือไม่ มีรายได้ในไทยหรือไม่ และเอกสารบัญชีต้องรองรับการตรวจสอบตามกฎหมายไทยได้หรือไม่

5. กิจการร่วมค้าตามประมวลรัษฎากร
กิจการร่วมค้า (Joint Venture) ตามประมวลรัษฎากร อาจเป็นผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี และควรแยกประเด็นบัญชีออกจากภาษีให้ชัดเจน โดยทั่วไปมักเกิดในโครงการเฉพาะ เช่น งานก่อสร้าง งานรับเหมาขนาดใหญ่ หรือโครงการที่หลายบริษัทเข้ามาทำร่วมกัน แม้จะเป็นการรวมตัวเพื่อทำงานเฉพาะกิจ แต่หากมีคุณสมบัติตามที่กฎหมายกำหนดไว้ ก็ต้องจัดทำบัญชีให้ชัดเจน

รู้จัก “ผู้ที่กระทำการแทน” ของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี

แม้บริษัท หรือห้างหุ้นส่วนจำกัดจะเป็นผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีโดยตรง แต่กิจการเหล่านี้ไม่สามารถดำเนินการเองได้เหมือนบุคคลธรรมดา กฎหมายจึงกำหนดให้มีผู้ที่กระทำการแทน เป็นบุคคลที่มีอำนาจบริหารหรือเป็นดำเนินการด้านบัญชีแทนกิจการ เช่น การจัดให้มีผู้ทำบัญชี การส่งเอกสารบัญชี การดูแลความถูกต้องของบัญชี และการยื่นงบการเงิน

ผู้ที่กระทำการแทนของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี ได้แก่

1. หุ้นส่วนผู้จัดการ ของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน หมายถึง ผู้มีอำนาจจัดการงานของห้างหุ้นส่วน เช่น ห้างหุ้นส่วนจำกัด หรือห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล จึงเป็นบุคคลสำคัญที่ต้องดูแลให้ห้างมีการจัดทำบัญชีอย่างถูกต้อง
2. กรรมการบริษัท ของบริษัทจำกัด หรือบริษัทมหาชนจำกัด กรรมการบริษัทเป็นผู้แทนของบริษัทในการบริหารงานและติดต่อกับบุคคลภายนอก จึงมีบทบาทสำคัญในการจัดให้บริษัทมีระบบบัญชี เอกสารประกอบ และการยื่นงบการเงินตามกฎหมาย
3. ผู้กระทำการแทนที่ได้รับแต่งตั้งจากนิติบุคคลต่างประเทศ กรณีนิติบุคคลต่างประเทศเข้ามาประกอบธุรกิจในประเทศไทย ผู้ที่ได้รับแต่งตั้งให้ดำเนินการแทนนิติบุคคลต่างประเทศจะเป็นผู้รับผิดชอบดูแลการจัดทำบัญชีตามกฎหมายไทย
4. ผู้กระทำการแทนที่ได้รับแต่งตั้งของกิจการร่วมค้าตามประมวลรัษฎากร ในกรณีกิจการร่วมค้า (Joint Venture) ผู้ที่ได้รับแต่งตั้งให้ดำเนินการแทนกิจการร่วมค้าจะเป็นผู้ดูแลให้มีการจัดทำบัญชีและเอกสารประกอบที่เกี่ยวข้องกับกิจการร่วมค้านั้นอย่างถูกต้อง
5. ผู้จัดการของสถานที่ประกอบธุรกิจเป็นประจำ กรณีมีสถานที่ประกอบธุรกิจเป็นประจำ ผู้จัดการของสถานที่นั้นอาจเป็นผู้ที่ต้องดำเนินการแทนในเรื่องบัญชีและเอกสารที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะกรณีที่เป็นผู้ดูแลการดำเนินงานประจำของกิจการ

นอกจากนั้นแล้ว กระทรวงพาณิชย์ ได้ออกประกาศยกเลิกการเป็นผู้มีหน้าที่จัดทำให้บัญชีให้กับบุคคลธรรมดาและห้างหุ้นส่วนที่ไม่ได้จดทะเบียนใน 2 กลุ่มธุรกิจ คือ

1. ผู้ผลิต ผู้จำหน่าย ผู้มีไว้เพื่อจำหน่าย ผู้นำเข้า หรือผู้ส่งออก แถบเสียงเพลง แถบวีดิทัศน์ และแผ่นซีดี
2. โรงงาน แปรสภาพ แกะสลัก และหัตถกรรมจากงาช้าง รวมถึงการค้าปลีก-ค้าส่งงาช้างและผลิตภัณฑ์จากงาช้าง

โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 30 พฤษภาคม 2568 เป็นต้นไป ส่งผลให้ธุรกิจทั้ง 2 กลุ่มนี้ ไม่ถูกจัดให้เป็น “ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี” ตามพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 อีกต่อไป ทำให้ได้รับการยกเว้น ไม่ต้องจัดให้มีผู้ทำบัญชี ไม่ต้องจัดทำงบการเงิน และไม่ต้องนำส่งงบการเงินใด ๆ ค่ะ

ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี ต้องทำอะไรบ้าง ?

1. จัดให้มีการทำบัญชีอย่างครบถ้วนและถูกต้อง
ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีต้องจัดให้มีการทำบัญชีตามชนิดบัญชี รายการ ระยะเวลา และเอกสารประกอบที่กฎหมายกำหนด ไม่ว่าจะเป็นบัญชีรายวัน บัญชีแยกประเภท บัญชีสินค้า หรือบัญชีอื่น ๆ ตามความจำเป็นของธุรกิจ รวมถึงต้องมีเอกสารประกอบการลงบัญชีให้ถูกต้อง

ตัวอย่างเอกสารที่ควรจัดเก็บให้เป็นระบบ ได้แก่

• ใบกำกับภาษี
• ใบเสร็จรับเงิน
• ใบสำคัญจ่าย
• ใบแจ้งหนี้
• Statement ธนาคาร
• สัญญาเช่า สัญญาจ้าง หรือสัญญาบริการ
• เอกสารเงินเดือนและประกันสังคม
• เอกสารภาษีหัก ณ ที่จ่าย

2. เก็บรักษาเอกสารประกอบการลงบัญชี
ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีต้องเก็บรักษาบัญชี และเอกสารประกอบการลงบัญชีไว้เป็นเวลาไม่น้อยกว่า 5 ปีนับแต่วันปิดบัญชี เพราะเอกสารเหล่านี้เป็นหลักฐานสำคัญเมื่อถูกตรวจสอบหรือเมื่อต้องปิดงบการเงิน

3. ควบคุมดูแลผู้ทำบัญชีให้บันทึกบัญชีถูกต้อง
ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีต้องจัดให้มีผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติถูกต้อง และควบคุมดูแลให้บัญชีแสดงผลการดำเนินงาน ฐานะการเงิน หรือการเปลี่ยนแปลงฐานะการเงินตามความเป็นจริง

4. ยื่นงบการเงิน และเอกสารที่เกี่ยวข้องให้ตรงเวลา
ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี ต้องจัดทำงบการเงิน และยื่นงบการเงินต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า รวมถึงมีรูปแบบงบการเงินที่ต้องจัดทำแตกต่างกันตามประเภทกิจการ

หากผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี ไม่ได้จัดทำบัญชี หรือทำบัญชีไม่ถูกต้อง จะมีผลอย่างไร ?

ผลกระทบด้านกฎหมาย

หากผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี ไม่ได้จัดทำบัญชี หรือทำบัญชีถูกต้อง จะมีความผิดตาม พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 ดังนี้

1. มาตรา 28 ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีที่ไม่จัดทำบัญชีตามที่กำหนด มีโทษปรับสูงสุด 30,000 บาท และปรับรายวัน วันละ 1,000 บาท จนกว่าจะดำเนินการให้ถูกต้อง
2. มาตรา 29 ไม่ปฏิบัติตามการปิดบัญชีและการบันทึกบัญชี เช่น ไม่ส่งมอบเอกสารที่ต้องใช้ประกอบบัญชี มีโทษปรับสูงสุด 10,000 บาท
3. มาตรา 30 ไม่ยื่นงบการเงินภายในเวลาที่กำหนด มีโทษปรับสูงสุด 5,000 บาท
4. มาตรา 31 ไม่เก็บรักษาบัญชีและเอกสารที่เกี่ยวข้องตามกำหนด (5 ปี) มีโทษปรับสูงสุด 5,000 บาท
5. มาตรา 32 ไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดเกี่ยวกับงบการเงิน มีโทษปรับสูงสุด 20,000 บาท
6. มาตรา 34 ไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดในการทำบัญชีที่ถูกต้องและเป็นจริง มีโทษปรับสูงสุด 10,000 บาท
7. มาตรา 35 ไม่ปฏิบัติตามกฎเกี่ยวกับการลงรายการบัญชี มีโทษปรับสูงสุด 5,000 บาท
8. มาตรา 40 ในกรณีนิติบุคคลไม่ทำบัญชี กรรมการหรือผู้มีอำนาจบริหารต้องรับผิดชอบด้วย ซึ่งต้องรับโทษเทียบเท่ากับความผิดของนิติบุคคล

ในส่วนนี้ศึกษาเพิ่มเติมได้จากบทความ : หากธุรกิจไม่ทำบัญชี มีความผิดไหม ?

ผลกระทบด้านภาษี

หากไม่ได้จัดทำบัญชี จะทำให้มีโอกาสสูงมากที่รายการบัญชีของกิจการ ไม่ว่าจะเป็นรายได้ ค่าใช้จ่าย ภาษีซื้อ ภาษีขาย หรือภาษีหัก ณ ที่จ่าย ไม่ตรงกับความเป็นจริง ทำให้กิจการเสี่ยงที่จะต้องเสียภาษีเพิ่มเติม เบี้ยปรับ หรือเงินเพิ่มไม่ตรงกับความเป็นจริง

ตัวอย่างปัญหาที่พบได้บ่อย ได้แก่

• มีรายได้เข้าบัญชีแต่ไม่มีใบแจ้งหนี้หรือใบเสร็จ
• มีค่าใช้จ่ายจริงแต่ไม่มีเอกสารประกอบ
• ใบกำกับภาษีซื้อไม่สมบูรณ์ ทำให้หักภาษีซื้อไม่ได้
• รายการใน Statement ไม่ตรงกับบัญชี
• จ่ายค่าบริการแต่ไม่ได้หักภาษี ณ ที่จ่ายเมื่อเข้าข่ายต้องหัก

ผลกระทบด้านธุรกิจ

ในมุมธุรกิจ หากไม่ได้จัดทำบัญชีอย่างถูกต้อง กิจการจะไม่สามารถรับรู้กำไรที่แท้จริง วางแผนเงินสดยาก ขอสินเชื่อยาก และความน่าเชื่อถือลดลงเมื่อต้องติดต่อธนาคาร นักลงทุน คู่ค้า หรือหน่วยงานราชการ การทำบัญชีที่ถูกต้องช่วยให้เจ้าของกิจการตอบคำถามที่สำคัญได้ เช่น

• เดือนนี้กิจการได้กำไรจริงหรือไม่
• ต้นทุนหลักอยู่ตรงไหน
• ลูกหนี้ค้างชำระเท่าไร
• มีภาษีต้องจ่ายเท่าไร
• เงินในบัญชีธนาคารตรงกับยอดบัญชีหรือไม่
• พร้อมขอสินเชื่อหรือเข้าร่วมประมูลงานหรือไม่

ในทางกลับกัน หากทำบัญชีแบบเร่งด่วนเพื่อให้ปิดงบการเงินปลายปีโดยเอกสารไม่ครบ เจ้าของกิจการอาจได้งบการเงินที่นำไปยื่นได้ แต่นำไปวิเคราะห์ธุรกิจจริงไม่ได้

โดยสรุปแล้ว ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี คือผู้ที่กฎหมายกำหนดให้ต้องจัดให้มีการทำบัญชี ไม่ว่าจะเป็นบริษัทจำกัด ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน บริษัทมหาชน นิติบุคคลต่างประเทศ กิจการร่วมค้า หรือบุคคลธรรมดาบางประเภทที่ถูกกำหนดตามประกาศกระทรวงพาณิชย์ สิ่งที่เจ้าของกิจการควรรู้คือ การจ้างสำนักงานบัญชีไม่ได้ทำให้ความรับผิดชอบของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีหมดไป เพราะกิจการยังต้องส่งเอกสารให้ครบ เก็บหลักฐาน จัดให้มีผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติ และยื่นงบการเงินหรือเอกสารที่เกี่ยวข้องให้ตรงเวลา

การเป็นผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี ไม่ได้หมายความว่าคุณต้องทำบัญชีเองทุกขั้นตอน แต่หมายความว่าคุณต้องจัดให้มีระบบบัญชี เอกสาร และการยื่นงบที่ถูกต้องตามกฎหมาย หากไม่มั่นใจว่ากิจการของคุณต้องเริ่มทำบัญชีอย่างไร ต้องเก็บเอกสารอะไรบ้าง หรือกังวลเรื่องภาษีและค่าปรับ ชอบการบัญชี พร้อมช่วยดูแลบัญชีของกิจการทุกขั้นตอน ตั้งแต่การทำบัญชีรายเดือนไปจนถึงปิดงบประจำปี ติดต่อเข้ามาเพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้เลยค่ะ

ติดต่อชอบการบัญชี ได้ที่

โทร : 094-159-4561
Facebook : สำนักงานบัญชีคุณภาพ ชอบการบัญชี ออนไลน์
LINE : @chobaccounting
หรือคลิก : https://lin.ee/HoBCNbLj

อ้างอิง :

1. พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543
2. สรุปสาระสำคัญพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ.2543
3. ประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เรื่อง ยกเลิกประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้าที่กำหนดชนิดของบัญชีที่ต้องจัดทำ หลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับวันเริ่มทำบัญชี และวิธีการจัดทำบัญชีของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีซึ่งเป็นบุคคลธรรมดาหรือห้างหุ้นส่วนที่มิได้จดทะเบียน

The post รู้ก่อนโดนปรับ! ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี มีใครบ้าง ? appeared first on Chob Accounting.

ประเภทนิติบุคคลที่ผู้ประกอบการควรรู้

1. บริษัทจำกัด

บริษัทจำกัด เป็นรูปแบบนิติบุคคลที่พบเห็นได้ทั่วไปในประเทศไทย เพราะแยกตัวกิจการออกจากเจ้าของ หรือผู้ถือหุ้นอย่างชัดเจน ทั้งยังมีโครงสร้างการบริหารที่เป็นระบบ และเหมาะสำหรับธุรกิจขนาดกลาง-ใหญ่ ที่ต้องการความน่าเชื่อถือ

2. ห้างหุ้นส่วนจำกัด

ห้างหุ้นส่วนจำกัด เหมาะสำหรับธุรกิจที่มีหุ้นส่วนเพียงไม่กี่คน และต้องการโครงสร้างการบริหารที่ไม่ซับซ้อนเท่าบริษัทจำกัด โดยต้องมีหุ้นส่วนตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป ประกอบด้วยหุ้นส่วน 2 ประเภท คือ หุ้นส่วนจำกัดความรับผิดชอบ และหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดชอบ ซึ่งตกลงทำการค้าร่วมกันเพื่อแบ่งผลกำไร

3. บริษัทมหาชนจำกัด

บริษัทมหาชนจำกัด เป็นนิติบุคคลที่เหมาะสำหรับธุรกิจขนาดใหญ่ที่ต้องการระดมทุนจากประชาชน และมีโครงสร้างการกำกับดูแลที่เข้มงวดกว่าบริษัททั่วไป โดยกรมพัฒนาธุรกิจการค้ารองรับการดำเนินการของบริษัทมหาชนจำกัดผ่านระบบ e-PCL ซึ่งเป็นระบบจดทะเบียนบริษัทมหาชนจำกัดผ่านทางอิเล็กทรอนิกส์แยกจากระบบ DBD Biz Regist ที่ใช้สำหรับการจดทะเบียนบริษัทจำกัด และจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัดทั่วไป

ขั้นตอนการจดทะเบียนนิติบุคคลออนไลน์

การจดทะเบียนนิติบุคคลออนไลน์ในปัจจุบัน สามารถดำเนินการผ่านระบบ DBD Biz Regist ตามขั้นตอนดังต่อไปนี้

1. เลือกรูปแบบนิติบุคคลให้เหมาะกับธุรกิจ
ก่อนยื่นจดทะเบียน ควรตัดสินใจห้ชัดเจนก่อนว่าจะจดทะเบียนเป็นบริษัทจำกัด หรือห้างหุ้นส่วนจำกัด เพราะเอกสารที่ต้องจัดเตรียม โครงสร้างกิจการ และค่าธรรมเนียมไม่เหมือนกัน โดยบริษัทจำกัดเหมาะสำหรับธุรกิจที่ต้องการภาพลักษณ์มืออาชีพ และแยกความรับผิดชัดกว่า ส่วนห้างหุ้นส่วนเหมาะสำหรับกิจการที่เริ่มจากผู้ร่วมทุนไม่กี่คน และต้องการโครงสร้างที่เรียบง่ายกว่า

2. ตรวจสอบ และจองชื่อนิติบุคคล
ในการจดทะเบียนนิติบุคคล ทั้งบริษัทจำกัด และห้างหุ้นส่วนจำกัดต้องตรวจสอบชื่อให้เรียบร้อยก่อน เพื่อไม่ให้ชื่อซ้ำ หรือคล้ายกับชื่อที่มีผู้จดไว้แล้ว ก่อนที่จะดำเนินการในขั้นตอนถัดไป

3. เตรียมข้อมูลผู้ก่อตั้ง ทุน และวัตถุประสงค์
สำหรับบริษัทจำกัด ต้องเตรียมชื่อบริษัท ที่ตั้งสำนักงาน วัตถุประสงค์ ทุนจดทะเบียน ข้อมูลผู้เริ่มก่อการ ข้อมูลกรรมการบริษัท ผู้สอบบัญชี และผู้ถือหุ้น โดยมูลค่าหุ้นต้องไม่ต่ำกว่า 5 บาทต่อหุ้น และต้องมีการเรียกชำระค่าหุ้นอย่างน้อย 25% ของมูลค่าหุ้น ก่อนยื่นจดทะเบียนตั้งบริษัท

ในกรณีที่เป็นห้างหุ้นส่วน ต้องเตรียมชื่อห้างหุ้นส่วน วัตถุประสงค์ ที่ตั้งสำนักงาน ข้อมูลหุ้นส่วน เงินหรือทรัพย์สินที่นำมาลงทุน ชื่อหุ้นส่วนผู้จัดการ และข้อจำกัดอำนาจหุ้นส่วนผู้จัดการถ้ามี

4. สมัครสมาชิก และยืนยันตัวตนในระบบ
ก่อนทำการยื่นแบบคำขอ จะต้องทำการสมัครสมาชิก และยืนยันตัวตนในระบบ DBD Biz Regist ให้เรียบร้อย

5. กรอกคำขอ และอัปโหลดเอกสาร
หลังเตรียมข้อมูลครบแล้ว จึงเข้าสู่ขั้นตอนกรอกแบบคำขอจดทะเบียน และแนบเอกสารประกอบตามประเภทธุรกิจ

6. ลงลายมือชื่อออนไลน์ และยื่นคำขอ
ระบบ DBD Biz Regist รองรับการลงลายมือชื่อออนไลน์ในกระบวนการจดทะเบียน เมื่อเอกสารครบ และผู้เกี่ยวข้องลงนามครบ จึงยื่นคำขอเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของนายทะเบียน

7. รับผลการจดทะเบียน และขอเอกสารรับรอง
เมื่อได้รับการอนุมัติจากนายทะเบียน ก็ถือว่าได้ทำการจดทะเบียนนิติบุคคลเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ให้ทำการขอหนังสือรับรอง และสำเนาเอกสารผ่านระบบ e-Service ของ DBD

8. จัดทำสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น และเตรียมตัวเรื่องภาษี
เมื่อเป็นนิติบุคคลโดยสมบูรณ์แล้ว กิจการมีหน้าที่สำคัญที่ต้องทำทันทีเพื่อไม่ให้โดนค่าปรับในภายหลัง เช่น

• จัดทำใบหุ้น และสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น : กรรมการต้องออกใบหุ้นให้กับผู้ถือหุ้นทุกคน และจัดทำสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นเก็บไว้ที่สำนักงาน
• จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม : หากคาดว่าจะมีรายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องยื่นจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ให้เรียบร้อย
• เปิดบัญชีธนาคารในนามนิติบุคคล : นำหนังสือรับรองไปเปิดบัญชีเพื่อแยกเงินส่วนตัวกับเงินของกิจการออกจากกันให้ชัดเจน

คุณศิรินทร์ทิพย์ ช่องรัตน์ ผู้จัดฝ่ายกลยุทธ์และการตลาดของชอบการบัญชี (Chob Accounting) ที่เชี่ยวชาญด้านการให้บริการรับจดทะเบียนบริษัท ได้แบ่งปันว่า “จากประสบการณ์ในการดูแลการจดทะเบียนนิติบุคคลให้กับธุรกิจหลายรูปแบบ สิ่งที่ทำให้หลายเคสล่าช้าไม่ได้เกิดจากขั้นตอนในการยื่นเอกสาร แต่เกิดจากการเตรียมข้อมูลของกิจการที่ไม่ถูกต้อง ครบถ้วน เช่น ชื่อนิติบุคคลยังไม่ผ่านการตรวจสอบ วัตถุประสงค์ของกิจการยังไม่ชัด ข้อมูลผู้เกี่ยวข้องไม่ตรงกัน หรือเอกสารเกี่ยวกับที่ตั้งสำนักงานยังไม่พร้อม ดังนั้น หากตรวจสอบรายละเอียด และเตรียมข้อมูลให้ครบก่อนยื่น ก็จะช่วยลดภาระในการแก้ไขเอกสาร และทำให้การจดทะเบียนดำเนินไปอย่างราบรื่นค่ะ”

บทความที่น่าสนใจ :

• หลังจากจดบริษัท หรือห้างหุ้นส่วนแล้ว ต้องทำอะไรต่อบ้าง ?
• จดบริษัทแล้ว ใช้ชื่อแบรนด์คนละชื่อกับบริษัทได้ไหม ?

เอกสาร และข้อมูลที่ต้องจัดเตรียม

เอกสารสำหรับการจดทะเบียนบริษัทจำกัด

• คำขอจดทะเบียนบริษัทจำกัด (แบบ บอจ.1)
• แบบคำรับรองการจดทะเบียนบริษัทจำกัด
• หนังสือบริคณห์สนธิ (แบบ บอจ.2)
• รายการจดทะเบียนจัดตั้ง (แบบ บอจ.3)
• แบบวัตถุที่ประสงค์ (แบบ ว.)
• รายละเอียดกรรมการ (แบบ ก.)
• ใบแจ้งผลการจองชื่อนิติบุคคล
• บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (แบบ บอจ.5)
• สำเนารายงานการประชุมตั้งบริษัท
• สำเนาหลักฐานการรับชำระค่าหุ้น
• แบบ สสช.1
• แผนที่ตั้งสำนักงาน
• สำเนาบัตรของผู้เริ่มก่อการและกรรมการ
• หนังสือมอบอำนาจ (ถ้ามี)

นอกจากเอกสารแล้ว ยังต้องเตรียมข้อมูลสำคัญ เช่น ที่ตั้งสำนักงาน วัตถุประสงค์ ทุนจดทะเบียน ข้อมูลกรรมการ อำนาจกรรมการ ข้อมูลผู้สอบบัญชี และข้อมูลผู้ถือหุ้นให้ครบก่อนยื่นคำขอ

เอกสารสำหรับการจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัด

• คำขอจดทะเบียนห้างหุ้นส่วน (แบบ หส.1)
• แบบคำรับรองการจดทะเบียนห้างหุ้นส่วน
• รายการจดทะเบียน (แบบ หส.2)
• แบบวัตถุประสงค์ (แบบ ว.)
• แบบ สสช.1
• ใบแจ้งผลการจองชื่อนิติบุคคล
• แผนที่ตั้งสำนักงาน
• สำเนาหลักฐานการรับชำระเงินลงหุ้น
• สำเนาบัตรประจำตัวของหุ้นส่วนทุกคน
• หนังสือมอบอำนาจ (ถ้ามี)

ค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนนิติบุคคล

ค่าธรรมเนียมบริษัทจำกัด

• จดทะเบียนหนังสือบริคณห์สนธิ 500 บาท
• จดทะเบียนจัดตั้งบริษัทจำกัด 5,000 บาท
• หนังสือรับรอง รายการละ 40 บาท
• ใบสำคัญแสดงการจดทะเบียน ฉบับละ 100 บาท
• รับรองสำเนาเอกสารคำขอจดทะเบียน หน้าละ 50 บาท

นอกจากนี้ หนังสือบริคณห์สนธิ ยังมีค่าอากรแสตมป์ 200 บาท และถ้ามีข้อบังคับเพิ่มเติม ก็ต้องชำระค่าอากรแสตมป์เพิ่มอีก 200 บาท

ค่าธรรมเนียมห้างหุ้นส่วนจำกัด

• การจดทะเบียนห้างหุ้นส่วน 1,000 บาท
• หนังสือรับรอง รายการละ 40 บาท
• ใบสำคัญแสดงการจดทะเบียน ฉบับละ 100 บาท
• รับรองสำเนาเอกสารคำขอจดทะเบียน หน้าละ 50 บาท

ข้อดีของการเป็นนิติบุคคล

• ช่วยแยกตัวเจ้าของออกจากกิจการ โดยเฉพาะในกรณีบริษัทจำกัด ผู้ถือหุ้นรับผิดชอบไม่เกินจำนวนเงินที่ลงทุนเท่านั้น
• เพิ่มความน่าเชื่อถือทางธุรกิจ ทำให้คู่ค้า และสถาบันการเงินมั่นใจมากขึ้น
• เอื้อต่อการวางระบบบัญชี และภาษี เพราะมีโครงสร้างการดำเนินงานที่ชัดเจนกว่า
• ต่อยอดการระดมทุน และขอสินเชื่อได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะธุรกิจที่ต้องการเติบโตอย่างจริงจัง
• ทำให้ธุรกิจมีความต่อเนื่องมากขึ้น ไม่ผูกกับตัวเจ้าของเพียงคนเดียวเหมือนการดำเนินธุรกิจในรูปแบบบุคคลธรรมดา

ข้อเสียของการเป็นนิติบุคคล

• มีต้นทุน และค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น เช่น ค่าจดทะเบียน ค่าทำบัญชี และค่าผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ในแต่ละปี
• มีภาระด้านเอกสาร และข้อกฎหมายมากขึ้น ทำให้ต้องจัดทำเอกสาร และยื่นข้อมูลให้ถูกต้องตามกำหนด
• การบริหารจัดการอาจซับซ้อนขึ้น โดยเฉพาะในกิจการที่มีผู้ถือหุ้น หรือผู้ร่วมลงทุนหลายคน
• การเลิกกิจการทำได้ยากกว่าบุคคลธรรมดา เพราะมีขั้นตอนที่ต้องดำเนินการให้ถูกต้องตามกฎหมาย
• อาจเกิดความขัดแย้งในการบริหารระหว่างผู้ร่วมลงทุน หากไม่มีการกำหนดบทบาท และอำนาจให้ชัดเจนตั้งแต่ต้น
• มีการเปิดเผยข้อมูลบางส่วนต่อหน่วยงานรัฐ เช่น งบการเงิน และข้อมูลเกี่ยวกับกิจการตามที่กฎหมายกำหนด

บทความที่น่าสนใจ : ข้อดี-ข้อเสียของการจดบริษัท สำหรับผู้ประกอบการมือใหม่

สรุป

การจดทะเบียนนิติบุคคล คือการทำให้กิจการมีสถานะทางกฎหมายอย่างชัดเจน และสามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างเป็นระบบมากขึ้น ปัจจุบันสามารถยื่นจดทะเบียนออนไลน์ผ่านระบบ DBD Biz Regist ได้ โดยหัวใจสำคัญของการจดทะเบียนอยู่ที่การเลือกประเภทนิติบุคคลให้เหมาะกับกิจการ การตรวจสอบชื่อและจองชื่อ การเตรียมข้อมูลผู้ก่อตั้ง ทุน วัตถุประสงค์ และเอกสารให้ครบก่อนยื่นจดทะเบียน

ฉะนั้นแล้ว ก่อนที่จะเริ่มจดทะเบียน ควรสรุปข้อมูลสำคัญให้ชัดเจนทุกครั้ง ไม่ว่าจะเป็นชื่อกิจการ ที่ตั้งสำนักงาน วัตถุประสงค์ ทุนจดทะเบียน ผู้มีอำนาจลงนาม และเอกสารประกอบที่ต้องใช้ เพราะเมื่อข้อมูลพื้นฐานครบ การจดทะเบียนออนไลน์ก็จะดำเนินไปอย่างรวดเร็ว และช่วยให้เริ่มต้นธุรกิจได้อย่างราบรื่นตั้งแต่วันแรกค่ะ

หากคุณต้องการจดบริษัท หรือจดห้างหุ้นส่วนจำกัดแบบมีผู้ช่วยดูแลเอกสาร และขั้นตอนอย่างเป็นระบบ ชอบการบัญชีพร้อมให้คำแนะนำ และช่วยดำเนินการตั้งแต่เริ่มต้นค่ะ

อ้างอิง :

1. คู่มือการจดทะเบียนจัดตั้งบริษัทจำกัด กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
2. คู่มือการจดทะเบียนจัดตั้งห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล และห้างหุ้นส่วนจำกัด กรมพัฒนาธุรกิจการค้า

The post การจดทะเบียนนิติบุคคล คืออะไร ? รวมข้อมูลที่ต้องรู้ ก่อนทำการจดทะเบียน appeared first on Chob Accounting.

ความจริงแล้ว CPD ไม่ได้เป็นเรื่องไกลตัวอย่างที่คิด แต่เป็นส่วนสำคัญของการรักษาสถานะผู้ทำบัญชี และผู้สอบบัญชี ซึ่งช่วยให้ผู้ประกอบวิชาชีพมีความรู้ทันต่อกฎหมาย ภาษี มาตรฐานบัญชี และข้อกำหนดต่าง ๆ ที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ ในบทความนี้ ชอบการบัญชี จะพาคุณไปทำความเข้าใจว่า CPD คืออะไร ใครบ้างที่ต้องเก็บชั่วโมง ต้องเก็บกี่ชั่วโมง นับชั่วโมงอย่างไร และหากเก็บไม่ครบจะมีผลอย่างไรค่ะ

CPD คืออะไร ?

CPD ย่อมาจาก Continuing Professional Development หมายถึง การพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพ คือ การเรียนรู้ อบรม สัมมนา หรือทำกิจกรรมทางวิชาชีพที่ช่วยให้ผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีมีความรู้ทันต่อกฎหมาย มาตรฐาน และแนวปฏิบัติที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ

ในสายงานบัญชี การเก็บชั่วโมง CPD ถือเป็นเรื่องที่สำคัญมาก เนื่องจากว่ากฎหมายภาษี มาตรฐานการรายงานทางการเงิน และหลักเกณฑ์จากหน่วยงานรัฐ มีการเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ จึงต้องอัปเดตความรู้อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ทำงานได้ถูกต้อง และลดความเสี่ยงที่จะเกิดข้อผิดพลาด

ผู้มีหน้าที่เก็บชั่วโมง CPD

1. ผู้ทำบัญชี
ผู้ทำบัญชี ต้องเข้ารับการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพบัญชี ไม่น้อยกว่า 12 ชั่วโมงต่อปีปฏิทิน ตามเกณฑ์ดังนี้

• เนื้อหาการอบรมเกี่ยวกับการบัญชีไม่น้อยกว่า 6 ชั่วโมง และเนื้อหาเกี่ยวกับจรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมง รวมแล้วต้องครบ 12 ชั่วโมง
• หากขึ้นทะเบียนเป็นผู้ทำบัญชีปีแรก และระยะเวลาที่เหลือไม่ถึง 6 เดือน ไม่ต้องเก็บชั่วโมง CPD ในปีนั้น หรือตรวจสอบเงื่อนไขเฉพาะตามประกาศที่บังคับใช้ในปีนั้น

ผู้ทำบัญชี ต้องแจ้งชั่วโมง CPD ผ่านระบบ e-Accountant หรือ TFAC Online Service ของสภาวิชาชีพบัญชีได้ภายในวันที่ 30 มกราคม ของปีถัดไป

2. ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต CPA
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต CPA ต้องเข้ารับการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพบัญชี ไม่น้อยกว่า 40 ชั่วโมงต่อปีปฏิทิน ตามเกณฑ์ ดังนี้

• ชั่วโมง CPD ที่เป็นทางการ อย่างน้อย 20 ชั่วโมงต่อปี โดยเป็นเนื้อหาเรื่องบัญชี หรือการสอบบัญชีไม่น้อยกว่า 10 ชั่วโมง และด้านอื่น ๆ ตามที่สภาวิชาชีพบัญชีกำหนด
• ชั่วโมง CPD ที่ไม่เป็นทางการ อย่างน้อย 20 ชั่วโมงต่อปี โดยเป็นเนื้อหาเกี่ยวกับการบัญชีหรือการสอบบัญชีไม่น้อยกว่า 10 ชั่วโมง และมีเนื้อหาเกี่ยวกับจรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมง

3. ผู้สอบบัญชีภาษีอากร TA

ผู้สอบบัญชีภาษีอากร TA ต้องเข้ารับการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพบัญชี ไม่น้อยกว่า 12 ชั่วโมงต่อปีปฏิทิน โดยต้องมีเนื้อหาการอมรมตามเกณฑ์ดังนี้

• เนื้อหาการอบรมเกี่ยวกับภาษีอากร
• เนื้อหาการอบรมเกี่ยวกับวิชาชีพของผู้สอบบัญชีภาษีอากร ได้แก่ ความรู้เกี่ยวกับมาตรฐานปฏิบัติงานตรวจสอบและรับรองบัญชี มาตรฐานการบัญชี และจรรยาบรรณของผู้ตรวจสอบและรับรองบัญชี

ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ต้องแจ้งชั่วโมง CPD ผ่านระบบ e-Accountant หรือ TFAC Online Service ของสภาวิชาชีพบัญชีได้ภายในวันที่ 31 ธันวาคม ของปีถัดไป

เนื่องจากหลักเกณฑ์ และกำหนดเวลาการแจ้งชั่วโมง CPD อาจมีการประกาศรายปี ผู้ทำบัญชี และผู้สอบบัญชีควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจาก TFAC และระบบ e-Accountant ก่อนดำเนินการทุกครั้ง

ทำไมต้องเก็บชั่วโมง CPD

1. เป็นเงื่อนไขตามกฎหมาย
ผู้ทำบัญชี และผู้สอบบัญชี ต้องเข้ารับการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพบัญชี ตามมาตรา 7(6) แห่งพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 นอกจากนั้นแล้ว ยังมีประกาศหลักเกณฑ์ที่มีผลตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ระบุว่า ผู้ทำบัญชีต้องมี CPD ไม่น้อยกว่า 12 ชั่วโมงต่อปีปฏิทิน และในจำนวนนั้น ต้องมีเนื้อหาเกี่ยวกับการบัญชีไม่น้อยกว่า 6 ชั่วโมง และจรรยาบรรณไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมงด้วย

2. ช่วยรักษาสถานะการเป็นผู้ทำบัญชีให้ถูกต้อง
การเก็บชั่วโมง CPD ไม่ใช่แค่เรื่องพัฒนาความรู้ แต่เกี่ยวข้องกับการรักษาสถานะทางวิชาชีพโดยตรง สภาวิชาชีพบัญชีระบุไว้ชัดเจนว่า หากผู้ทำบัญชีไม่เข้ารับการพัฒนาความรู้ต่อเนื่อง หรือเข้ารับไม่ครบตามเกณฑ์ จะต้องอบรมชดเชยในปีถัดไปตามจำนวนชั่วโมงที่ขาด และต้องเป็นเนื้อหาด้านบัญชีทั้งหมดตามที่กำหนด

3. อัปเดตความรู้ด้านกฎหมาย ภาษี และมาตรฐานบัญชี
ในงานบัญชี ความรู้เดิมอาจไม่เพียงพอสำหรับการทำงานในปีถัดไป เพราะมีทั้งกฎหมายธุรกิจ ข้อกำหนดของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า มาตรฐานการรายงานทางการเงิน และหลักเกณฑ์วิชาชีพที่อัปเดตต่อเนื่อง สะท้อนได้จากที่ TFAC แยกหมวดมาตรฐานการรายงานทางการเงิน (TFRS) มาตรฐานการสอบบัญชี และจรรยาบรรณไว้เป็นส่วนสำคัญของระบบวิชาชีพ และเกณฑ์ CPD ใหม่ก็ยังกำหนดให้ต้องมีเนื้อหาบัญชีและจรรยาบรรณอย่างชัดเจน

4. ลดความเสี่ยงที่จะเกิดข้อผิดพลาด
เมื่อผู้ทำบัญชีอัปเดตความรู้อย่างต่อเนื่อง ก็จะลดโอกาสเกิดข้อผิดพลาดจากการใช้หลักเกณฑ์เก่า การตีความไม่ตรง หรือพลาดข้อกำหนดใหม่ โดยเฉพาะเรื่องที่เปลี่ยนบ่อย เช่น ขั้นตอนการยื่นข้อมูลผ่านระบบออนไลน์ การแจ้งข้อมูลผู้ทำบัญชี และข้อกำหนดด้านจรรยาบรรณ

5. เพิ่มความน่าเชื่อถือ และมาตรฐานวิชาชีพ
CPD เป็นกลไกที่ทำให้ผู้ทำบัญชีพัฒนาความรู้แบบต่อเนื่อง ไม่หยุดอยู่แค่ความรู้เดิมตอนเริ่มทำงาน จึงช่วยสะท้อนถึงความเป็นมืออาชีพ ความพร้อมในการดูแลงานบัญชี และความรับผิดชอบต่อมาตรฐานวิชาชีพ

คุณพัทธนันท์ วัชรโชติธาดาพงษ์ – ประธานกรรมการบริหาร Chob Accounting ผู้เชี่ยวชาญในการให้บริการรับทำบัญชี ได้แบ่งปันว่า “จากประสบการณ์ที่ได้เห็นคำถามจากผู้ทำบัญชีจำนวนมาก โดยเฉพาะผู้ที่เพิ่งเริ่มต้น ปัญหาที่พบบ่อยไม่ได้อยู่แค่ว่าต้องเก็บชั่วโมง CPD กี่ชั่วโมง แต่คือความสับสนว่าเริ่มนับเมื่อไร หลักสูตรแบบไหนนับได้ และหลังอบรมแล้วต้องแจ้งผ่านระบบอย่างไร หลายคนจึงเพิ่งมาจัดการตอนใกล้สิ้นปี ส่งผลให้ต้องย้อนหาเอกสารและตรวจสอบข้อมูลหลายอย่างพร้อมกัน ดังนั้น หากวางแผนเก็บชั่วโมงตั้งแต่ต้นปีและเก็บหลักฐานทุกครั้งหลังอบรม ก็จะช่วยลดความผิดพลาดและทำให้การรักษาสถานะผู้ทำบัญชีเป็นไปอย่างเป็นระบบมากขึ้นค่ะ”

การนับชั่วโมง CPD

สามารถเก็บชั่วโมง CPD ได้จากหลายรูปแบบ โดยมีวิธีการนับชั่วโมงที่แตกต่างกัน เช่น

1. การอบรม หรือสัมมนา
ให้นับชั่วโมง CPD ตามที่เข้าอบรมจริง หากเป็นหลักสูตรที่ได้รับอนุมัติ หรืออยู่ในระบบ ก็สามารถใช้ข้อมูลจากหนังสือรับรอง หรือรหัสหลักสูตรไปยื่นผ่านระบบได้โดยตรง

2. ฟังข่าวสาร หรืออ่านสาระวิชาชีพ
กิจกรรมลักษณะนี้ มักถูกจัดอยู่ในหมวดกิจกรรมพัฒนาความรู้ที่ไม่ใช่การอบรมเต็มรูปแบบ ให้นับชั่วโมง CPD ตามเวลาจริง แต่ไม่เกิน 2 ชั่วโมงต่อครั้ง

3. เป็นวิทยากร หรือผู้ช่วยวิทยากร
กิจกรรมที่ผู้ทำบัญชีมีบทบาทเป็นผู้ถ่ายทอดความรู้ โดยทั่วไปสามารถนำมาคิดเป็นชั่วโมง CPD ได้เช่นกัน แบ่งการนับชั่วโมงออกเป็น 2 ส่วน คือ

• ช่วงเวลาเตรียมสื่อประกอบการสอน หรือการบรรยาย นับได้ 2 เท่าของชั่วโมง ของเวลาที่การบรรยายจริง
• ช่วงเวลาในการบรรยาย นับตามจำนวนชั่วโมงที่ได้บรรยายจริง

4. การศึกษาดูงาน
การศึกษาดูงาน ทั้งในประเทศ และต่างประเทศ สามารถนับชั่วโมง CPD ได้ไม่เกิน 3 ชั่วโมงต่อครั้ง

อย่างไรก็ตาม วิธีการนับชั่วโมง และเพดานชั่วโมงของแต่ละกิจกรรมอาจแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบหลักเกณฑ์ล่าสุดจากสภาวิชาชีพบัญชีก่อนนำไปยื่นทุกครั้ง

หากเก็บชั่วโมง CPD ไม่ครบ จะมีผลอย่างไร ?

ผลกระทบต่อผู้ทำบัญชี

หากผู้ทำบัญชีเก็บชั่วโมง CPD ไม่ครบ หรือไม่ได้ยื่นการเก็บชั่วโมงตามกำหนด จะมีความผิดตาม พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 มีโทษปรับไม่เกิน 10,000 บาท โดยต้องรีบอบรมชดเชยจำนวนชั่วโมงที่ขาดให้ครบ และแจ้งชั่วโมงชดเชยกับสภาวิชาชีพบัญชีส่วนที่ขาดในปีก่อนหน้า (ไม่เกิน 24 ชั่วโมง) เพื่อไม่ให้ขาดคุณสมบัติ และเสียค่าปรับ

ผลกระทบต่อผู้สอบบัญชีรับอนุญาต CPA

หากผู้สอบบัญชี CPA เก็บชั่วโมง CPD ไม่ครบตามกำหนด อาจถูกพักใช้ใบอนุญาต และไม่สามารถลงนามรับรองงบการเงินได้ โดยต้องรีบอบรมชดเชยจำนวนชั่วโมงที่ขาดทันที และทำหนังสือชี้แจงเหตุผลต่อสภาวิชาชีพบัญชี

สรุป

CPD คือกลไกสำคัญที่ทำให้ผู้ทำบัญชี และผู้สอบบัญชีรับอนุญาตรักษามาตรฐานวิชาชีพได้อย่างต่อเนื่อง สิ่งที่สำคัญไม่แพ้การอบรม คือการวางแผนเก็บหลักฐาน และตรวจสอบหลักเกณฑ์ของปีที่ใช้อยู่ให้ถูกต้อง โดยเฉพาะผู้ที่เพิ่งเริ่มเก็บชั่วโมง CPD เป็นครั้งแรก ควรวางแผนตั้งแต่ต้นปี เลือกหลักสูตรให้ตรงตามเกณฑ์ และเก็บหลักฐานการอบรมไว้ทุกครั้ง เพื่อให้การแจ้งข้อมูลในภายหลังทำได้ง่ายและถูกต้องมากขึ้น

ฉะนั้นแล้ว ควรตรวจสอบข้อมูลกับ TFAC Online Service หรือติดตามข่าวประกาศล่าสุดของสภาวิชาชีพบัญชี และข้อมูลจากระบบ e-Accountant ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ทุกครั้งก่อนยื่นข้อมูลจริงค่ะ

อ้างอิง :

1. พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543
2. ประชาสัมพันธ์การรักษาสถานภาพสมาชิก ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต และผู้ทำบัญชี ประจำปี 2569 สภาวิชาชีพบัญชี
3. จำนวนชั่วโมง CPD ที่นักบัญชีต้องการอบรม สภาวิชาชีพบัญชี
4. การอบรม 12 ชั่วโมงของผู้สอบบัญชีภาษีอากร

The post CPD คืออะไร ? สรุปเงื่อนไขการเก็บชั่วโมงที่คนทำบัญชีต้องรู้ appeared first on Chob Accounting.

ด้วยเหตุนี้ ผู้ทำบัญชี จึงมีบทบาทสำคัญต่อกิจการมาก เพราะไม่ได้ทำหน้าที่เพียงแค่บันทึกบัญชีเท่านั้น แต่ยังเป็นผู้ดูแลให้ข้อมูลทางการเงินของกิจการถูกต้อง ครบถ้วน และเป็นไปตามกฎหมาย ในบทความนี้ ชอบการบัญชี จะพาคุณไปทำความเข้าใจว่าผู้ทำบัญชีคือใคร ต้องมีคุณสมบัติอะไร มีหน้าที่อะไรบ้าง และเจ้าของธุรกิจสามารถตรวจสอบรายชื่อผู้ทำบัญชีได้จากที่ไหน ซึ่งช่วยให้วางระบบบัญชีของกิจการได้ถูกต้อง และมั่นใจมากขึ้น

ผู้ทำบัญชี คือใคร ?

ผู้ทำบัญชี คือ ผู้รับผิดชอบในการจัดทำบัญชีของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี ไม่ว่าจะทำงานในฐานะลูกจ้างของกิจการ หรือรับทำบัญชีภายนอกก็ตาม

โดยบทบาทของผู้ทำบัญชีไม่ได้มีแค่การบันทึกรายการรายรับรายจ่ายเท่านั้น แต่ต้องทำให้ข้อมูลทางการเงินของธุรกิจสะท้อนถึงความเป็นจริง ถูกต้องตามกฎหมาย และเป็นไปมาตรฐานการบัญชี

คุณพัทธนันท์ วัชรโชติธาดาพงษ์ – ประธานกรรมการบริหาร Chob Accounting ผู้เชี่ยวชาญในการให้บริการรับทำบัญชี ได้แบ่งปันข้อสังเกตที่พบเห็นบ่อยจากการทำงานจริงว่า “ในทางปฏิบัติ ปัญหาเกี่ยวกับการบันทึกบัญชีของหลายกิจการมักไม่ได้เกิดจากการที่ไม่มีข้อมูลทางการเงิน แต่เกิดจากการที่ข้อมูลทางการเงินไม่ได้ถูกจัดเก็บ และบันทึกอย่างเป็นระบบตั้งแต่แรก ผู้ทำบัญชีจึงมีบทบาทสำคัญมาก เพราะเป็นผู้ที่ช่วยทำให้ข้อมูลทางการเงิน และการบันทึกบัญชีของกิจการมีความถูกต้อง ครบถ้วน และนำไปใช้งานได้จริง ทั้งในด้านการบริหาร การจัดการภาษี และการจัดทำงบการเงิน หากข้อมูลในจุดนี้ไม่แข็งแรงมากพอ มักจะส่งผลต่อการปิดงบการเงินตามรอบบัญชี หรือเมื่อต้องตรวจสอบการลงบันทึกบัญชีย้อนหลังค่ะ”

คุณสมบัติของผู้ทำบัญชี

ประเด็นที่เจ้าของธุรกิจควรรู้มากที่สุดในตอนนี้คือ กรมพัฒนาธุรกิจการค้าได้ออกประกาศเรื่องคุณสมบัติและเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี พ.ศ. 2568 ซึ่งมีผลใช้ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 เป็นต้นไป ดังนั้น ถ้าจะตรวจสอบว่าผู้ทำบัญชีของบริษัท มีคุณสมบัติถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่ ต้องอ้างอิงจากประกาศฉบับล่าสุดเป็นหลัก ดังนี้

1. มีถิ่นที่อยู่ในประเทศไทย
2. มีความรู้ภาษาไทยเพียงพอในการปฏิบัติหน้าที่
3. มีคุณสมบัติครบ และไม่มีลักษณะต้องห้ามตามกฎหมายวิชาชีพบัญชี รวมถึงต้องเป็นสมาชิก หรือขึ้นทะเบียนกับสภาวิชาชีพบัญชี และต่ออายุสมาชิกทุกปี
4. ไม่เคยต้องโทษจำคุกตามความผิดที่กฎหมายกำหนด เว้นแต่พ้นโทษมาแล้วไม่น้อยกว่า 3 ปี
5. มีวุฒิการศึกษาด้านบัญชีตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด
6. ผ่านการทดสอบในระบบ e-Accountant ตามหลักเกณฑ์ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า

หน้าที่ของผู้ทำบัญชี

หน้าที่สำคัญของผู้ทำบัญชีที่เจ้าของธุรกิจต้องรู้ มีดังนี้

1. จัดทำบัญชีให้ถูกต้องตามกฎหมาย และมาตรฐานการบัญชี
ผู้ทำบัญชีต้องรับผิดชอบการบันทึกรายการทางบัญชีของกิจการให้ครบ ถูกงวด และตรวจสอบย้อนกลับได้ เพื่อให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 และหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ตามมาตรฐานการบัญชี

2. จัดทำข้อมูลทางการเงินให้สะท้อนภาพจริงของธุรกิจ
เป้าหมายของการทำบัญชีไม่ใช่แค่การบันทึกรายการให้ครบ แต่ต้องทำให้ผลการดำเนินงาน ฐานะการเงิน และการเปลี่ยนแปลงฐานะทางการเงินของกิจการสะท้อนภาพจริง ซึ่งเป็นเหตุผลสำคัญที่กฎหมายกำหนดให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี ต้องจัดให้มีผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติ และเงื่อนไขตามที่อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้ากำหนดให้เป็นไปตามมาตรฐานการบัญชี

3. ใช้มาตรฐานบัญชีที่เหมาะสำหรับกิจการ
ผู้ทำบัญชีต้องรู้ว่ากิจการควรใช้มาตรฐานแบบใด เช่น สำหรับธุรกิจจำนวนมากที่เข้าข่ายกิจการไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ จะเกี่ยวข้องกับ TFRS for NPAEs ของสภาวิชาชีพบัญชี ซึ่งเป็นกรอบมาตรฐานรายงานทางการเงินสำหรับกิจการกลุ่มนี้

4. จัดเตรียมข้อมูลให้พร้อมก่อนยื่นงบ และก่อนตรวจสอบ
อย่างที่ทราบดีว่าผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) จะเป็นคนตรวจสอบงบการเงินของกิจการ แต่ผู้ทำบัญชีคือคนที่ทำให้ข้อมูลในส่วนนี้พร้อมสำหรับการตรวจสอบ ถ้าระบบบัญชีวางถูกต้องตั้งแต่ต้นปี ก็จะทำให้การปิดงบ การยื่นงบ และการตอบคำถามจากผู้สอบบัญชี ดำเนินไปอย่างรวดเร็ว

5. ปฏิบัติตามเงื่อนไขวิชาชีพต่อเนื่อง
ผู้ทำบัญชี ต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด เช่น การเป็นสมาชิกหรือขึ้นทะเบียนกับสภาวิชาชีพบัญชี และการพัฒนาความรู้อย่างต่อเนื่องทางวิชาชีพบัญชี (CPD) ตามที่ระบบ e-Accountant และกรมพัฒนาธุรกิจการค้ากำหนด

นอกจากหน้าที่ในการจัดทำบัญชีให้ถูกต้องตามกฎหมายแล้ว ผู้ทำบัญชียังต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับการประกอบวิชาชีพอย่างต่อเนื่อง เพื่อคงสถานะ และคุณสมบัติให้ครบถ้วนตามที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้ากำหนด ดังนี้

• รับทำบัญชีได้ไม่เกิน 100 งบการเงิน (รายธุรกิจ) ต่อปีปฏิทิน
• ต้องพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพ (CPD) ไม่น้อยกว่า 12 ชั่วโมงต่อปีปฏิทิน ในจำนวนชั่วโมงดังกล่าว ต้องเป็นการพัฒนาความรู้ด้านบัญชีไม่น้อยกว่า 6 ชั่วโมง และด้านจรรยาบรรณไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมง

ขั้นตอนการตรวจสอบรายชื่อผู้ทำบัญชี

เจ้าของธุรกิจควรตรวจสอบรายชื่อผู้ทำบัญชีของกิจการให้ชัดเจนว่าได้แจ้งข้อมูลไว้ในระบบหรือไม่ เพราะแม้จะมีผู้ดูแลงานบัญชีอยู่จริง แต่หากข้อมูลในระบบไม่เป็นปัจจุบัน หรือสถานะผู้ทำบัญชีไม่ครบถ้วน ก็อาจกระทบต่อความพร้อมของกิจการในช่วงยื่นงบการเงินได้

โดยทั่วไป สามารถตรวจสอบรายชื่อ และสถานะผู้ทำบัญชีผ่าน ระบบ e-Accountant ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ตามขั้นตอนดังนี้

1. เข้าเว็บไซต์กรมพัฒนาธุรกิจการค้า ได้ที่ www.dbd.go.th
2. เลือกหัวข้อ “บริการออนไลน์”
3. คลิกที่เมนู “ผู้ทำบัญชี (e-Accountant)“
4. คลิกที่ “ระบบงานผู้ทำบัญชี (e-Accountant)“
5. คลิกที่เมนู “ตรวจสอบสถานะผู้ทำบัญชี”
6. ทำการกรอกเลขประจำตัวประชาชนของผู้ทำบัญชีเพื่อตรวจสอบสถานะ

สรุป

ผู้ทำบัญชี คือผู้ที่รับผิดชอบการจัดทำบัญชีของกิจการให้ถูกต้องตามกฎหมาย และมาตรฐานบัญชี จึงเป็นตำแหน่งที่มีความสำคัญต่อกิจการมากกว่าที่คิด เพราะเป็นคนวางรากฐานข้อมูลทางการเงินทั้งระบบ ไม่ใช่แค่คนบันทึกเอกสารปลายทางเท่านั้น

สุดท้ายนี้ ก็อยากจะฝากให้เจ้าของธุรกิจตรวจสอบ 3 เรื่องนี้อยู่เสมอ

1. ผู้ทำบัญชีของคุณอยู่ในระบบถูกต้องหรือไม่
2. คุณสมบัติ และสถานะปัจจุบัน ถูกต้องตามเกณฑ์หรือไม่
3. การทำบัญชีของกิจการสะท้อนข้อมูลจริงมากพอหรือไม่

เพราะต่อให้กิจการมีผู้ทำบัญชีแล้ว แต่ถ้าระบบบัญชีไม่พร้อม ธุรกิจก็ยังถือว่ามีความเสี่ยงอยู่ดีค่ะ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับผู้ทำบัญชี

ผู้ทำบัญชี คือใคร ?

ผู้ทำบัญชี คือผู้รับผิดชอบในการจัดทำบัญชีของกิจการให้ถูกต้องตามกฎหมาย และมาตรฐานการบัญชี โดยอาจเป็นพนักงานของกิจการ หรือผู้รับทำบัญชีภายนอกก็ได้

ผู้ทำบัญชีมีหน้าที่แค่บันทึกรายการบัญชีหรือไม่ ?

ไม่ใช่ ผู้ทำบัญชีไม่ได้มีหน้าที่เพียงบันทึกรายการรายวันเท่านั้น แต่ยังต้องดูแลให้ข้อมูลทางการเงินของธุรกิจถูกต้อง ครบถ้วน และพร้อมสำหรับการนำไปใช้งานค่ะ

ผู้ทำบัญชีต้องมีคุณสมบัติอะไรบ้าง ?

ผู้ทำบัญชีต้องมีคุณสมบัติตามที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้ากำหนด เช่น มีถิ่นที่อยู่ในประเทศไทย มีวุฒิด้านบัญชีตามเกณฑ์ มีสถานะสมาชิก หรือขึ้นทะเบียนกับสภาวิชาชีพบัญชี และผ่านการทดสอบในระบบ e-Accountant

ตรวจสอบรายชื่อผู้ทำบัญชีได้ที่ไหน ?

สามารถตรวจสอบรายชื่อ และสถานะผู้ทำบัญชีผ่านระบบ e-Accountant ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า

ถ้ามีผู้ทำบัญชีอยู่แล้ว ยังต้องตรวจสอบสถานะอีกหรือไม่ ?

ควรตรวจสอบเป็นระยะ เพราะแม้จะมีผู้ทำบัญชีดูแลงานจริง แต่หากข้อมูลในระบบไม่เป็นปัจจุบัน หรือสถานะไม่ครบถ้วน ก็อาจกระทบต่อการดำเนินงานด้านบัญชี และการยื่นงบได้ค่ะ

ผู้ทำบัญชีกับผู้สอบบัญชีเหมือนกันหรือไม่ ?

ไม่เหมือนกันค่ะ ผู้ทำบัญชีมีหน้าที่จัดทำบัญชีของกิจการ ส่วนผู้สอบบัญชีมีหน้าที่ตรวจสอบงบการเงิน และแสดงความเห็นอย่างเป็นอิสระ

อ้างอิง :

1. พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ.2543
2. ประกาศกำหนดคุณสมบัติ และเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
3. คู่มือการเป็นผู้ทำบัญชี กรมพัฒนาธุรกิจการค้า

The post ผู้ทำบัญชี คือใคร ? สรุปคุณสมบัติ และหน้าที่สำคัญที่เจ้าของธุรกิจต้องรู้ appeared first on Chob Accounting.

ความเป็นจริง TA เป็นผู้สอบบัญชีที่มีขอบเขตการทำงานเฉพาะเจาะจงตามที่กฎหมายกำหนด และไม่สามารถใช้แทน CPA ได้ในทุกกรณี หากเลือกไม่ถูกตั้งแต่ต้น อาจทำให้การวางแผนด้านบัญชีและภาษีคลาดเคลื่อนได้ ในบทความนี้ ชอบการบัญชี จะพาคุณไปทำความเข้าใจว่า ผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA) คือใคร มีหน้าที่อะไรบ้าง ต้องมีคุณสมบัติแบบไหน และสามารถตรวจสอบรายชื่อได้จากที่ใด ซึ่งช่วยให้คุณตัดสินใจได้ชัดเจนว่าธุรกิจของคุณควรใช้บริการ TA หรือไม่ค่ะ

ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต คือใคร ?

ผู้สอบบัญชีภาษีอากร หรือ TA (Tax Auditor) คือ ผู้ประกอบวิชาชีพตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร ซึ่งได้รับใบอนุญาตให้ตรวจสอบ และรับรองบัญชีตามมาตรา 3 สัตต แห่งประมวลรัษฎากร โดยตรวจสอบบัญชีได้เฉพาะห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนที่จัดตั้งตามกฎหมาย และต้องเข้าเกณฑ์เรื่องทุนจดทะเบียน สินทรัพย์ และรายได้ตามที่กฎกระทรวงกำหนดไว้ ดังนี้

• ทุนจดทะเบียนไม่เกิน 5 ล้านบาท
• สินทรัพย์รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท
• รายได้รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท

จุดสำคัญที่เจ้าของธุรกิจต้องรู้คือ TA มีขอบเขตการทำงานแคบกว่า CPA มาก เพราะ TA รับรองบัญชีได้เฉพาะห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนขนาดเล็กที่เข้าเงื่อนไขเท่านั้น ไม่ได้ครอบคลุมทั้งบริษัทจำกัด บริษัทมหาชนจำกัด หรือนิติบุคคลอื่น ๆ เหมือน CPA

คุณพัทธนันท์ วัชรโชติธาดาพงษ์ – ประธานกรรมการบริหาร Chob Accounting ผู้เชี่ยวชาญในการให้บริการรับทำบัญชี ได้แบ่งปันประสบการณ์จากการทำงานจริงว่า “ในทางปฏิบัติ ปัญหาไม่ได้อยู่แค่ว่าจะหา TA ได้หรือไม่ แต่อยู่ที่เจ้าของกิจการต้องรู้ก่อนว่าธุรกิจของตนมีสิทธิใช้บริการ TA หรือเปล่า เพราะผู้สอบบัญชีภาษีอากรไม่ได้รับรองบัญชีได้ทุกกรณีเหมือน CPA หากไม่ตรวจสอบเงื่อนไขให้ชัดเจนตั้งแต่ต้น อาจทำให้แผนงานด้านบัญชี และภาษีคลาดเคลื่อนได้ ดังนั้น ก่อนเลือกใช้บริการควรเช็กทั้งประเภทนิติบุคคล ขนาดกิจการ และข้อมูลรายชื่อจากกรมสรรพากรควบคู่กันไปด้วยค่ะ”

คุณสมบัติของ TA

คุณสมบัติสำคัญของ TA มีอยู่ดังนี้

1. สำเร็จการศึกษาไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีด้านบัญชี หรือเทียบเท่า
2. อายุไม่ต่ำกว่า 20 ปี
3. มีสัญชาติไทย หรือสัญชาติของประเทศที่ยินยอมให้คนไทยเป็นผู้สอบบัญชีได้
4. ไม่เป็นผู้มีความประพฤติเสื่อมเสีย
5. ไม่เคยต้องโทษจำคุกในคดีที่กระทบต่อวิชาชีพ
6. ไม่เป็นบุคคลวิกลจริต หรือจิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ
7. ไม่เป็นผู้ตรวจสอบ และรับรองบัญชีที่อยู่ระหว่างถูกสั่งพัก หรือถูกเพิกถอนใบอนุญาต
8. ต้องผ่านการทดสอบตามที่อธิบดีกรมสรรพากรกำหนด คือ

• วิชาการบัญชี
• วิชาการสอบบัญชี
• วิชาความรู้เกี่ยวกับประมวลรัษฎากร
• วิชาประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมาย

หน้าที่ของ TA

1. ตรวจสอบและรับรองบัญชี : ตรวจสอบความถูกต้องของงบการเงิน บัญชี และภาษีต่าง ๆ ของห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลขนาดเล็ก
2. ปฏิบัติตามกฎหมาย : รับรองว่าธุรกิจมีการจัดทำบัญชีตามมาตรฐานที่รับรองทั่วไป และกฎหมายภาษี
3. ลดหย่อนภาษี : ประเมิน และวิเคราะห์ระบบบัญชี เพื่อให้คำแนะนำเรื่องการลดหย่อนภาษีอย่างถูกต้อง
4. เป็นตัวแทนยื่นแบบ : ดำเนินการยื่นแบบแสดงรายการภาษีต่อกรมสรรพากร (ในบางกรณี)
5. ตรวจสอบเอกสาร : เก็บรักษา และตรวจสอบเอกสารภาษีทั้งหมดเท่าที่จำเป็น

ผู้สอบบัญชีภาษีอากร TA ที่ได้รับการขึ้นทะเบียน และได้รับใบอนุญาตจากกรมสรรพากรแล้ว ต้องเข้ารับการอบรมเรื่องกฎหมายภาษีอากร และความรู้อื่นที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพผู้สอบญชีภาษีอากร ไม่น้อยกว่า 12 ชั่วโมงต่อปี โดยใบอนุญาตผู้สอบบัญชีภาษีอากรมีอายุ 5 ปี ผู้สอบบัญชีภาษีอากรจะต้องเข้ารับการอบรมให้ครบทุกปี

วิธีเช็กรายชื่อ TA ว่ายังทำงานอยู่จริงไหม ?

การตรวจสอบรายชื่อ และข้อมูลของ TA สามารถทำได้โดยการตรวจสอบผ่านระบบ TaxAUDIT ของกรมสรรพากรโดยตรง ตามขั้นตอนต่อไปนี้

1. เข้าสู่เว็บไซต์ TaxAUDIT ได้ที่ https://rdtaxaudit.rd.go.th/TaxAuditInternet/Login
2. จากนั้น ให้เลื่อนลงมาข้างล่าง ในส่วนบริการข้อมูล ให้คลิกที่ “รายชื่อผู้สอบบัญชีภาษีอากร”
3. คลิกที่ไอคอนรูปมือในช่อง “มีสิทธิ์ลงลายมือชื่อ”
4. ระบบจะแสดงรายชื่อ TA ที่มีสิทธิ์ตรวจสอบ และรับรองบัญชี

สรุป

ผู้สอบบัญชีภาษีอากร หรือ TA คือผู้ที่ได้รับใบอนุญาตจากกรมสรรพากรให้ตรวจสอบ และรับรองบัญชีได้ เฉพาะห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนขนาดเล็ก ที่มีทุนไม่เกิน 5 ล้านบาท สินทรัพย์รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท และรายได้รวมไม่เกิน 30 ล้านบาทเท่านั้น จึงเป็นบทบาทที่เฉพาะเจาะจงกว่าผู้สอบบัญชีรับอนุญาต CPA มาก

หากคุณเป็นเจ้าของธุรกิจ สิ่งสำคัญไม่ใช่แค่รู้ว่า TA คือใคร แต่ต้องรู้ด้วยว่ากิจการของคุณเข้าเกณฑ์ที่ต้องใช้บริการ TA หรือไม่ ก่อนใช้บริการควรตรวจสอบรายชื่อผ่านช่องทางของกรมสรรพากรทุกครั้ง เพื่อให้มั่นใจว่าผู้ตรวจสอบที่เลือกมีข้อมูล และสถานะที่ถูกต้องค่ะ

อ้างอิง :

1. กำหนดระเบียบเกี่ยวกับการตรวจสอบและรับรองบัญชีตามมาตรา 3 สัตต แห่งประมวลรัษฎากร
2. สิทธิของผู้สอบบัญชีภาษีอากร กรมสรรพากร
3. คุณสมบัติของผู้ขอเข้ารับการทดสอบเป็นผู้สอบบัญชีภาษีอากร กรมสรรพากร
4. การทดสอบเป็นผู้สอบบัญชีภาษีอากร กรมสรรพากร
5. การอบรม 12 ชั่วโมงของ TA กรมสรรพากร

The post ผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA) คือใคร ? สรุปหน้าที่ และวิธีเช็กรายชื่อล่าสุด appeared first on Chob Accounting.

ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต คือใคร ?

ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต หรือ CPA (Certified Public Accountant) คือ ผู้สอบบัญชีที่ได้รับใบอนุญาตให้ตรวจสอบบัญชีตามหลักเกณฑ์ของสภาวิชาชีพบัญชี และมีหน้าที่ตรวจสอบงบการเงิน พร้อมแสดงความเห็นอย่างเป็นอิสระว่างบการเงินของกิจการถูกต้องตามมาตรฐานหรือไม่

สำหรับบริษัทจำกัด และนิติบุคคลส่วนใหญ่ CPA ถือว่าเป็นคนที่มีความสำคัญต่อการปิดงบการเงินตามรอบบัญชี เพราะข้อมูล และรายงานของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต จะถูกนำไปใช้ในกระบวนการยื่นงบการเงินผ่านระบบ DBD e-Filing ด้วย

ถ้าพูดให้เข้าใจง่ายที่สุด CPA ไม่ใช่ผู้ทำบัญชี และไม่ใช่แค่คนที่จะมาเซ็นงบเท่านั้น แต่เป็นผู้ประกอบวิชาชีพอิสระที่เข้ามาตรวจสอบความน่าเชื่อถือของงบการเงินอีกชั้นหนึ่ง เพื่อให้ผู้ถือหุ้น เจ้าหนี้ ธนาคาร นักลงทุน หรือหน่วยงานรัฐ นำข้อมูลทางการเงินไปใช้อย่างมั่นใจมากขึ้น

CPA มีหน้าที่อะไรบ้าง ?

1. ตรวจสอบ และรับรองงบการเงิน
ตรวจสอบเอกสารทางการเงินของบริษัท หรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล เพื่อแสดงความเห็นว่าถูกต้องตามมาตรฐานหรือไม่

2. ตรวจสอบบัญชีภายนอก
ทำหน้าที่เป็นผู้สอบบัญชีอิสระ (External Auditor) เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ลงทุน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

3. วางแผน และจัดการภาษี
จัดทำแบบแสดงรายการภาษี ทั้งภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา และภาษีเงินได้นิติบุคคล รวมถึงให้คำแนะนำด้านกลยุทธ์การลดหย่อนภาษีอย่างถูกต้องตามกฎหมาย

4. ตรวจสอบภายใน และวิเคราะห์ความเสี่ยง
ตรวจสอบการควบคุมภายใน (Internal Control) ขององค์กร เพื่อลดความเสี่ยงจากการยักยอก หรือการฉ้อโกง

5. เป็นที่ปรึกษาทางการเงิน และธุรกิจ
ให้คำปรึกษาด้านการบริหารการเงิน การวางแผนงบประมาณ และการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์เพื่อการเติบโตทางธุรกิจ

คุณพัทธนันท์ วัชรโชติธาดาพงษ์ – ประธานกรรมการบริหาร Chob Accounting ผู้เชี่ยวชาญในการให้บริการรับทำบัญชี ได้แบ่งปันข้อมูลจากประสบการณ์ในการทำงานจริงว่า “การมี CPA ที่ดี ถือเป็นเรื่องสำคัญ แต่สิ่งที่สำคัญไม่แพ้กันคือความพร้อมของข้อมูลภายในกิจการ เพราะต่อให้เลือกผู้สอบบัญชีรับอนุญาตที่มีประสบการณ์มากแค่ไหน หากเอกสารไม่ครบ รายได้ไม่ชัดเจน หรือรายการบัญชียังมีข้อผิดพลาด การตรวจสอบบัญชีก็จะดำเนินไปอย่างล่าช้าค่ะ”

คุณสมบัติของ CPA

ผู้ที่จะเป็น CPA ต้องมีคุณสมบัติตามเกณฑ์ที่สภาวิชาชีพบัญชีกำหนด โดยต้องผ่านทั้งกระบวนการเรียนรู้ ทดสอบ ฝึกหัดงาน และขอใบอนุญาตอย่างเป็นระบบ ดังนี้

1. สำเร็จการศึกษาปริญญาทางด้านบัญชี หรือประกาศนียบัตรทางการบัญชีที่ได้รับการรับรอง
2. มีอายุ 20 บริบูรณ์ และมีสัญชาติไทย
3. ไม่เป็นบุคคลไร้ความสามารถ หรือบุคคลเสมือนไร้ความสามารถ
4. ไม่เคยต้องโทษจำคุกในคดีเกี่ยวกับทรัพย์สิน การเงิน หรือคดีที่ส่งผลต่อวิชาชีพ (เว้นแต่พ้นโทษมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี)
5. ต้องเป็นสมาชิกสภาวิชาชีพบัญชี
6. ต้องขึ้นทะเบียนเป็นผู้ฝึกหัดงานตรวจสอบบัญชี และผ่านการฝึกงานตรวจสอบบัญชีอย่างต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 3 ปี (แต่ไม่เกิน 5 ปี) โดยมีชั่วโมงการฝึกงานรวมไม่น้อยกว่า 3,000 ชั่วโมง
7. สอบผ่านรายวิชาตามที่คณะกรรมการกำหนด ดังนี้ วิชาการบัญชี 1 วิชาการบัญชี 2 วิชาการสอบบัญชี 1 วิชาการสอบบัญชี 2 วิชากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบวิชาชีพสอบบัญชี 1 วิชากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบวิชาชีพสอบบัญชี 2
8. มีใบอนุญาตให้เป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) จากสภาวิชาชีพบัญชี

เงื่อนไขสำคัญเพิ่มเติม

1. การเริ่มนับชั่วโมง จะเริ่มนับก็ต่อเมื่อได้มีการยื่นแบบคำขอแจ้งฝึกงาน (แบบ ผส.1) ต่อสภาวิชาชีพบัญชีแล้วเท่านั้น
2. ต้องสอบผ่านวิชาชีพบัญชีอย่างน้อย 4 รายวิชา และวิชาสอบบัญชีอย่างน้อย 1 รายวิชา (รวมแล้วไม่น้อยกว่า 15 หน่วยกิต) จึงจะสามารถยื่นฝึกงานได้
3. สามารสมัครสอบวิชาการสอบบัญชีได้ก็ต่อเมื่อฝึกงานมาแล้วไม่น้อยกว่า 1 ปี และมีชั่วโมงการฝึกงานไม่น้อยกว่า 1,000 ชั่วโมง
4. ต้องยื่นรายงานผลการฝึกงาน (แบบ ผส.2) และคำร้องของผู้ให้การฝึกหัดงาน (แบบ ผส.3) ปีละ 1 ครั้ง

นอกจากนี้ ยังมีหลักสูตรประกาศนียบัตรทางการสอบบัญชี (Dip. Auditing) ที่สามารถลดระยะเวลา และชั่วโมงในการฝึกงานได้ ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของหลักสูตรในขณะนั้นค่ะ

ข้อแตกต่างระหว่าง CPA และ TA

แม้ว่า CPA และ TA จะมีหน้าที่ตรวจสอบบัญชีเหมือนกัน แต่ก็มีขอบเขตในการทำงานที่แตกต่างกันตามประเด็นดังนี้

ผู้ออกใบอนุญาต

• CPA : ได้รับใบอนุญาตจากสภาวิชาชีพบัญชี
• TA : ได้รับใบอนุญาตจากอธิบดีกรมสรรพากร

ขอบเขตการทำงาน

• CPA : สามารถตรวจสอบ และรับรองบัญชีของ นิติบุคคลได้โดยทั่วไป
• TA : สามารถตรวจสอบ และรับรองบัญชีได้เฉพาะห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลขนาดเล็กที่เข้าเกณฑ์เท่านั้น

หลักการทำงาน

• CPA : ทำงานภายใต้มาตรฐานวิชาชีพ และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
• TA : ทำงานตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร

หลักเกณฑ์

• CPA : มาตรฐานวิชาชีพบัญชี
• TA : มาตรฐานจากกรมสรรพากร

วิธีตรวจสอบรายชื่อผู้สอบบัญชีรับอนุญาต

1. เข้าสู่ระบบตรวจสอบสถานะผู้สอบบัญชีของสภาวิชาชีพบัญชี ได้ที่ https://eservice.tfac.or.th/check_cpa/
2. กรอกชื่อ-นามสกุล และเลขทะเบียนของผู้สอบบัญชี
3. ตรวจสอบสถานะใบอนุญาตที่ระบบแสดง

ระบบของสภาวิชาชีพบัญชี จะระบุด้วยว่าข้อมูลสถานะผู้สอบบัญชีเป็นข้อมูลเชิงบริการเพื่อการตรวจสอบของประชาชน และมีวันที่อัปเดตของข้อมูลกำกับไว้ เช่น ผลการค้นหาที่หน้าเว็บไซต์ระบุข้อมูล ณ วันที่ 1 เมษายน 2569 ดังนั้น ก่อนเลือกใช้บริการ ควรตรวจสอบสถานะของผู้สอบบัญชีล่าสุดทุกครั้ง

สรุป

CPA ที่มีใบอนุญาตถูกต้อง คือกลไกสำคัญที่ทำให้งบการเงินของธุรกิจน่าเชื่อถือ และนำไปใช้ได้อย่างถูกต้อง โดยเฉพาะในกรณีที่ต้องยื่นงบการเงินผ่านระบบ DBD e-Filing ซึ่งเกี่ยวข้องกับรายงานของผู้สอบบัญชีรับอนุญาตโดยตรง ในมุมเจ้าของธุรกิจ การเลือก CPA ที่ดีไม่ควรดูแค่ว่าเซ็นงบได้ไหม แต่ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่ามีความเข้าใจในธุรกิจของคุณหรือไม่ และมีสถานะใบอนุญาตที่ตรวจสอบได้หรือไม่ เพราะสุดท้ายแล้ว งานสอบบัญชีที่มีคุณภาพ ไม่ได้เริ่มจากวันเซ็นงบ แต่เริ่มจากการเลือกผู้สอบบัญชีที่เหมาะสม และการเตรียมข้อมูลภายในให้พร้อมตั้งแต่ต้นค่ะ

อ้างอิง :

1. ข้อบังคับว่าด้วยหลักเกณฑ์ และคุณสมบัติของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต สภาวิชาชีพบัญชี
2. ความแตกต่างระหว่าง TA และ CPA กรมสรรพากร

The post ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) คือใคร ? สรุปหน้าที่ และวิธีเช็กรายชื่อล่าสุด appeared first on Chob Accounting.

ความเป็นจริง ผู้สอบบัญชีไม่ได้เป็นเพียงผู้ที่เข้ามาตรวจสอบเอกสารในช่วงปลายปีเท่านั้น แต่ยังเป็นผู้เชี่ยวชาญอิสระที่ช่วยตรวจสอบความถูกต้องของงบการเงิน และเพิ่มความน่าเชื่อถือให้ข้อมูลทางการเงินของกิจการ ซึ่งมีผลต่อทั้งผู้ถือหุ้น นักลงทุน เจ้าหนี้ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ผู้สอบบัญชี คือใคร ?

ผู้สอบบัญชี คือ ผู้ประกอบวิชาชีพอิสระที่ทำหน้าที่ตรวจสอบงบการเงิน และมีหน้าที่แสดงความเห็นว่างบการเงินของกิจการถูกต้องตามมาตรฐานหรือไม่ เพื่อให้ผู้ถือหุ้น เจ้าหนี้ นักลงทุน หรือหน่วยงานรัฐนำข้อมูลทางการเงินไปใช้อย่างมั่นใจมากขึ้น

ในทางปฏิบัติ ผู้สอบบัญชีมีบทบาทสำคัญต่อธุรกิจ ดังนี้

• ช่วยเพิ่มความเชื่อถือให้งบการเงิน
• ช่วยสะท้อนความเสี่ยง หรือจุดอ่อนของระบบบัญชี
• ช่วยให้การยื่นงบการเงินเป็นไปตามข้อกำหนดของรัฐ
• ช่วยให้ผู้บริหาร และผู้ถือหุ้น ได้รับข้อมูลทางการเงินของธุรกิจที่มีความน่าเชื่อถือมากขึ้น

หน้าที่ของผู้สอบบัญชี

หน้าที่หลักของผู้สอบบัญชี คือการตรวจสอบงบการเงิน และแสดงความเห็นอย่างเป็นอิสระ ซึ่งแตกต่างจากผู้ทำบัญชีที่มีหน้าที่ทำบัญชีแทนกิจการ และไม่ใช่การรับประกันว่าธุรกิจจะไม่มีความผิดพลาดเลย แต่เป็นการตรวจสอบตามมาตรฐานวิชาชีพว่างบการเงินไม่มีความผิดพลาดอันเป็นสาระสำคัญ โดยแบ่งออกเป็น 4 ข้อหลัก ๆ ดังนี้

1. ตรวจสอบงบการเงิน และเอกสารประกอบ
ผู้สอบบัญชีต้องตรวจสอบรายการสำคัญของงบการเงิน เช่น รายได้ ค่าใช้จ่าย ลูกหนี้ เจ้าหนี้ สินทรัพย์ ภาษี และหมายเหตุประกอบงบการเงิน โดยอาศัยเอกสารหลักฐาน และวิธีการตรวจสอบตามมาตรฐานวิชาชีพ

2. ประเมินความถูกต้อง และความสมเหตุสมผล
นอกจากการตรวจสอบแล้ว ผู้สอบบัญชียังต้องดูว่ารายการรับรู้รายการนั้น ถูกต้องตามหลักบัญชีภาษีหรือไม่ เช่น รับรู้รายได้ถูกงวดหรือเปล่า มีหนี้ค้างจ่ายที่ยังไม่บันทึกหรือไม่ หรือมีรายการที่ไม่ได้เปิดเผยเพิ่มเติมหรือไม่

3. แสดงความเห็นในรายงานผู้สอบบัญชี
ผลลัพธ์สำคัญของงานสอบบัญชีคือ รายงานของผู้สอบบัญชี ซึ่งจะระบุความเห็นต่องบการเงิน เช่น ไม่มีเงื่อนไข, มีเงื่อนไข, ไม่แสดงความเห็น หรือเห็นว่างบไม่ถูกต้องตามสมควร โดยระบบ DBD e-Filing จะมีช่องให้กรอกข้อมูลผู้สอบบัญชีรับอนุญาต วันที่รับรองงบ และเงื่อนไขการแสดงความเห็นในรายงานการสอบบัญชีโดยตรง

4. รักษาความเป็นอิสระ และจรรยาบรรณ
ผู้สอบบัญชีต้องเป็นอิสระจากกิจการที่ตนเองตรวจสอบ เพราะถ้ามีผลประโยชน์ทับซ้อน ความน่าเชื่อถือของรายงานทางการเงินจะลดลงทันที

คุณสมบัติของผู้สอบบัญชี

โดยทั่วไป ผู้สอบบัญชีที่ลงลายมือชื่อรับรองงบการเงิน ต้องมีคุณสมบัติตามกฎหมาย และหลักเกณฑ์ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะผู้สอบบัญชีรับอนุญาตต้องอยู่ภายใต้ข้อบังคับของสภาวิชาชีพบัญชี ดังนี้

• ต้องมีใบอนุญาต หรือสถานะวิชาชีพถูกต้องตามประเภทงาน
• ต้องผ่านหลักเกณฑ์การฝึกหัดงาน/ฝึกอบรมตามที่กำหนด
• ต้องไม่มีลักษณะต้องห้ามตามกฎหมาย หรือข้อกำหนดของหน่วยงานกำกับ
• หากเป็นผู้สอบบัญชีตลาดทุน ต้องได้รับความเห็นชอบจาก ก.ล.ต. เพิ่มเติมจากการเป็นผู้สอบบัญชีทั่วไป

ประเภทของผู้สอบบัญชี

ผู้สอบบัญชี สามารถแบ่งประเภทตามสังกัดหน้าที่การทำงาน ขอบเขตงาน และกลุ่มกิจการที่ตรวจสอบได้ ดังนี้

1. ผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA)

ผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA) คือ ผู้สอบบัญชีที่มีสิทธิตรวจสอบ และรับรองบัญชีได้เฉพาะห้างหุ้นส่วนที่จดทะเบียนนิติบุคคลตามกฎหมาย และต้องเป็นห้างหุ้นส่วนที่ได้รับการยกเว้นให้ไม่ต้องส่งงบการเงินให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจสอบ โดยเกณฑ์ที่กรมสรรพากรกำหนดคือ ทุนจดทะเบียนไม่เกิน 5 ล้านบาท สินทรัพย์รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท และรายได้รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท

2. ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตทั่วไป (CPA)

ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) คือ ผู้สอบบัญชีที่ได้รับใบอนุญาตตามหลักเกณฑ์ของสภาวิชาชีพบัญชี เพื่อทำหน้าที่ตรวจสอบ และรับรองงบการเงินของนิติบุคคลตามมาตรฐานการตรวจสอบบัญชี

3. ผู้สอบบัญชีตลาดทุน (List of auditors approved by the office of SEC)

ผู้สอบบัญชีตลาดทุน คือ ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ที่ได้รับความเห็นชอบเพิ่มเติมจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) ให้สามารถสอบบัญชี และลงนามรับรองงบการเงินของกิจการในตลาดทุน หรือกิจการที่อยู่ภายใต้การกำกับของ ก.ล.ต. ได้ โดยมีการกำหนดคุณสมบัติรายบุคคล และคุณสมบัติของสำนักงานสอบบัญชีเพิ่มเติมจากผู้สอบบัญชีทั่วไป และความเห็นชอบมีอายุคราวละไม่เกิน 5 ปี

4. ผู้ตรวจสอบภายใน (IA)

ผู้ตรวจสอบภายใน (IA) คือ ผู้ที่ช่วยตรวจสอบระบบควบคุมภายใน กระบวนการทำงาน ความเสี่ยง และการปฏิบัติตามนโยบายขององค์กรจากมุมภายใน ไม่ใช่ผู้สอบบัญชีที่มารับรองงบการเงินต่อหน่วยงานภายนอก

เคล็ดลับการเลือกผู้สอบบัญชี

1. ตรวจสอบคุณสมบัติขั้นพื้นฐาน
ผู้สอบบัญชีต้องเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) หรือผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA) ที่ขึ้นทะเบียนถูกต้อง และตรวจสอบว่าใบอนุญาตยังใช้งานได้ปกติเท่านั้น

2. พิจารณาประสบการณ์ และความเชี่ยวชาญ
เลือกผู้สอบบัญชีที่มีประสบการณ์ตรงในธุรกิจประเภทเดียวกัน เพราะจะมีเข้าใจในธุรกิจ และความเสี่ยงเฉพาะกลุ่มได้ดีกว่า

3. ประเมินความเป็นอิสระ และจรรยาบรรณ
ผู้สอบบัญชีต้องมีความเป็นอิสระ ไม่มีส่วนได้เสีย หรือความสัมพันธ์ส่วนตัวกับบริษัทที่ว่าจ้าง เพื่อความโปร่งใสในการทำงาน

4. ตรวจสอบหลักฐานการรับงาน (หนังสือตอบรับ)
ต้องจัดทำหนังสือตอบรับงานการตรวจสอบ และรับรองบัญชี (Engagement Letter) เป็นลายลักษณ์อักษร เพื่อยืนยันขอบเขตการทำงาน

5. ประเมินทีมงาน และแนวทางการทำงาน
ทีมงานของผู้สอบบัญชี ต้องมีความรู้เรื่องมาตรฐานรายงานทางการเงิน และผู้สอบบัญชีต้องลงมาตรวจสอบจริง

6. การพิจารณาค่าตอบแทน
ค่าสอบบัญชีควรสมเหตุสมผลตามขอบเขตงาน ไม่ควรเลือกเพราะราคาถูกที่สุดเพียงอย่างเดียว

คุณพัทธนันท์ วัชรโชติธาดาพงษ์ – ประธานกรรมการบริหาร Chob Accounting ผู้เชี่ยวชาญในการให้บริการรับทำบัญชี ได้แบ่งปันว่า “ธุรกิจจำนวนมากไม่ได้มีปัญหาในเรื่องของการหาผู้สอบบัญชีไม่ได้ แต่มีปัญหาในเรื่องเอกสาร และข้อมูลภายในที่ยังไม่พร้อมมากกว่า เช่น รายได้ยังบันทึกไม่ครบ ค่าใช้จ่ายบางรายการไม่มีหลักฐาน หรือรายการระหว่างกรรมการกับบริษัทที่ไม่ชัดเจน เมื่อถึงช่วงปิดงบ ทำให้ผู้สอบบัญชีต้องขอข้อมูลเพิ่มหลายรอบ ส่งผลให้การตรวจสอบล่าช้าตามไปด้วย ดังนั้น หากอยากให้การตรวจสอบบัญชีดำเนินไปอย่างไม่มีปัญหา สิ่งสำคัญไม่ใช่แค่การเลือกผู้สอบบัญชีให้ถูกคนเท่านั้น แต่ต้องจัดเตรียมข้อมูลของกิจการให้พร้อมตั้งแต่ต้นด้วยค่ะ”

สรุป

ผู้สอบบัญชี คือ ผู้เชี่ยวชาญอิสระที่ช่วยตรวจสอบ และเพิ่มความน่าเชื่อถือให้งบการเงินของธุรกิจ แต่สิ่งสำคัญไม่แพ้การรู้ความหมาย คือการรู้ว่าธุรกิจของคุณต้องใช้ผู้สอบบัญชีประเภทไหน เพราะผู้สอบบัญชีแต่ละประเภท มีอำนาจหน้าที่ และขอบเขตงานไม่เหมือนกัน หากเลือกให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น ก็จะทำให้การปิดงบการเงินดำเนินไปอย่างถูกต้อง และช่วยลดความเสี่ยงที่จะเกิดปัญหาเรื่องบัญชีและภาษีในระยะยาวได้เป็นอย่างมาก

สำหรับเจ้าของธุรกิจทั่วไป โดยเฉพาะบริษัทจำกัด ประเด็นที่ควรโฟกัสคือการเลือกผู้สอบบัญชีที่มีสถานะถูกต้อง ตรวจสอบได้ สื่อสารได้ดี และเข้าใจธุรกิจของคุณจริง เพราะผู้สอบบัญชีที่ดีไม่ใช่แค่ผู้ลงลายมือชื่อในงบการเงิน แต่เป็นหนึ่งในคนสำคัญที่ช่วยให้ข้อมูลทางการเงินของธุรกิจน่าเชื่อถือนั่นเองค่ะ

อ้างอิง :

1. สิทธิของผู้สอบบัญชีภาษีอากร กรมสรรพากร
2. ข้อบังคับว่าด้วยหลักเกณฑ์ และคุณสมบัติของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต สภาวิชาชีพบัญชี

The post ผู้สอบบัญชี คือใคร ? สรุปหน้าที่ และความสำคัญ ที่เจ้าของธุรกิจต้องรู้ appeared first on Chob Accounting.

จึงเป็นเหตุผลที่ในทางบัญชีต้องมีสมุดบัญชีเพื่อใช้บันทึกรายการทางการเงินของธุรกิจอย่างเป็นระบบ โดยแยกตามประเภทของรายการให้ชัดเจน

สมุดบัญชี คืออะไร ?

สมุดบัญชี (Accounting Books) คือ สมุดหรือรูปแบบเอกสารที่ใช้สำหรับบันทึกรายการค้า และรายการทางการเงินของกิจการอย่างเป็นระบบ โดยเรียงลำดับตามระยะเวลาที่เกิดรายการ ช่วยให้สามารถตรวจสอบที่มาของเงินสด ค่าใช้จ่าย รายได้ และสินทรัพย์ รวมถึงใช้ตรวจสอบข้อผิดพลาด และจัดทำงบการเงิน

สมุดบัญชี แบ่งออกเป็น 2 ประเภท ดังนี้

1. สมุดบัญชีรายวัน

สมุดรายวัน (Journal หรือ Book of Original Entry) คือ สมุดบัญชีที่ใช้สำหรับบันทึกรายการค้าทั้งหมดของกิจการเป็นครั้งแรก โดยจะบันทึกรายการตามลำดับวันที่เกิดรายการ ก่อนที่จะนำข้อมูลไปบันทึกต่อในสมุดบัญชีแยกประเภท

1.1 สมุดรายวันเฉพาะ

สมุดรายวันเฉพาะ (Special Journal) คือ สมุดบัญชีที่ใช้สำหรับบันทึกรายการค้าประเภทเดียวกันที่เกิดขึ้นบ่อยในกิจการ ช่วยให้บันทึกบัญชีได้รวดเร็ว และเป็นระบบมากขึ้น แบ่งออกเป็นหลายรูปแบบ เช่น

1. สมุดรายวันรับเงิน (Cash Received Journal) คือ สมุดบัญชีที่ใช้บันทึกรายการรับเงินของกิจการ เช่น รับเงินจากการขายสินค้า รับชำระเงินจากลูกหนี้ หรือรับเงินลงทุนจากเจ้าของกิจการ
2. สมุดรายวันจ่ายเงิน (Cash Payment Journal) คือ สมุดบัญชีที่ใช้บันทึกรายการจ่ายเงินของกิจการ เช่น จ่ายค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ซื้อสินทรัพย์เป็นเงินสด หรือจ่ายเงินชำระหนี้
3. สมุดรายวันซื้อ (Purchases Journal) คือ สมุดบัญชีที่ใช้บันทึกรายการซื้อสินค้าเป็นเงินเชื่อเท่านั้น เช่น ซื้อสินค้าเพื่อจำหน่ายโดยยังไม่ได้จ่ายเงิน หรือซื้อวัตถุดิบโดยใช้เครดิต หรือยังไม่จ่ายเงิน
4. สมุดรายวันขาย (Sales Journal) คือ สมุดบัญชีที่ใช้บันทึกรายการขายสินค้าเป็นเงินเชื่อ เช่น ขายสินค้าให้ลูกค้าโดยให้เครดิต หรือบันทึกยอดขายที่ยังไม่ได้รับเงิน
5. สมุดรายวันส่งคืนสินค้า (Purchases Returns and Allowance Journal) คือ สมุดบัญชีที่ใช้บันทึกรายการส่งคืนสินค้าให้ผู้ขายที่ซื้อมาเป็นเงินเชื่อ เช่น ส่งคืนสินค้าเนื่องจากสินค้าเสียหาย หรือส่งคืนสินค้าที่ไม่ตรงตามคำสั่งซื้อ
6. สมุดรายวันรับคืนสินค้า (Sales Returns and Allowance Journal) คือ สมุดบัญชีที่ใช้บันทึกรายการ รับคืนสินค้าจากลูกค้าที่ขายไปแบบเงินเชื่อ ลูกค้าคืนสินค้า สินค้ามีปัญหา หรือลูกค้าขอคืนสินค้า

1.2 สมุดบัญชีรายวันทั่วไป

สมุดรายวันทั่วไป (General Journal) คือ สมุดบัญชีขั้นต้นที่ใช้สำหรับบันทึกรายการค้าทางบัญชีที่ ไม่สามารถบันทึกในสมุดรายวันเฉพาะได้ หรือเป็นรายการที่ไม่ได้เกิดขึ้นบ่อย เช่น การปรับปรุงบัญชีปลายงวด การปิดบัญชี การโอนย้ายรายการบัญชี หรือการบันทึกรายการพิเศษที่ไม่ได้เกิดขึ้นเป็นประจำ

สมุดรายวันทั่วไป สามารถบักทึกรายการได้ทุกรายการตามผังบัญชี โดยกำหนดรหัสบัญชี ตามหลักการบัญชี 5 หมวด ดังนี้

• หมวดสินทรัพย์ ขึ้นต้นด้วยเลข 1
• หมวดหนี้สิน ขึ้นต้นด้วยเลข 2
• หมวดส่วนของเจ้าของ ขึ้นต้นด้วยเลข 3
• หมวดรายได้ ขึ้นต้นด้วยเลข 4
• หมวดค่าใช้จ่าย ขึ้นต้นด้วยเลข 5

ความสำคัญ และประโยชน์ของสมุดบัญชีรายวัน

• บันทึกรายการค้าตามลำดับเวลา : สมุดบัญชีรายวันเป็นสมุดบัญชีเล่มแรกที่ใช้บันทึกธุรกรรมทุกรายการที่เกิดขึ้นตามลำดับวันที่ และเรียงลำดับเหตุการณ์ได้อย่างถูกต้อง
• เป็นหลักฐานอ้างอิง และตรวจสอบ : สามารถใช้สมุดรายวันในการตรวจสอบความถูกต้องของรายการค้าย้อนหลังได้
• เป็นพื้นฐานของการทำบัญชีแยกประเภท : ข้อมูลในสมุดรายวันจะเป็นข้อมูลดิบที่ถูกนำไปผ่านรายการไปยังบัญชีแยกประเภท ทำให้การจัดทำงบการเงินมีความถูกต้อง
• ลดข้อผิดพลาด และควบคุมภายใน : ช่วยให้สามารถตรวจสอบการใช้เงิน (เช่น เงินสดรับ-จ่าย) และเพิ่มความแม่นยำก่อนผ่านไปยังบัญชีแยกประเภท
• บันทึกรายการปรับปรุง : ใช้ในการบันทึกรายการปรับปรุงบัญชี และรายการปิดบัญชีที่ไม่ใช่รายการซื้อ-ขาย-รับ-จ่ายปกติ

2. สมุดบัญชีแยกประเภท

สมุดบัญชีแยกประเภท (Ledger) คือ สมุดบัญชีที่ใช้รวบรวมรายการทางบัญชีตามหมวดหมู่ของบัญชี ช่วยให้เห็นข้อมูลของบัญชีแต่ละรายการอย่างชัดเจน เช่น บัญชีเงินสด บัญชีลูกหนี้ หรือบัญชีเจ้าหนี้

การบันทึกรายการในสมุดบัญชีแยกประเภท ต้องนำรายการที่เกิดขึ้นจากสมุดรายวันมาจัดเรียงตามผังบัญชีของกิจการ ช่วยให้ติดตามความเคลื่อนไหวของแต่ละบัญชีได้ง่ายขึ้น

สมุดบัญชีแยกประเภท แบ่งออกเป็น 2 รูปแบบ ดังนี้

1. สมุดบัญชีแยกประเภททั่วไป

สมุดบัญชีแยกประเภททั่วไป (General Ledger) คือ สมุดบัญชีที่ใช้รวบรวมยอด และความเคลื่อนไหวของบัญชีแต่ละประเภทของกิจการ หลังจากที่มีการบันทึกรายการค้าไว้ในสมุดรายวันแล้ว ได้แก่

1. บัญชีสินทรัพย์ เช่น บัญชีเงินสด บัญชีเงินฝากธนาคาร บัญชีลูกหนี้ บัญชีสินค้า บัญชีวัสดุสำนักงาน หรือบัญชีอาคาร
2. บัญชีหนี้สิน เช่น บัญชีเจ้าหนี้การค้า บัญชีเงินกู้ หรือบัญชีเจ้าหนี้อื่น ๆ
3. บัญชีส่วนของเจ้าของ เช่น บัญชีทุน บัญชีกำไรขาดทุน หรือบัญชีถอนใช้ส่วนตัว
4. บัญชีรายได้ เช่น บัญชีรายได้จากการขาย บัญชีรายได้ค่าบริการ หรือรายได้ดอกเบี้ย
5. บัญชีค่าใช้จ่าย เช่น บัญชีเงินเดือน ค่าสาธารณูปโภค (ค่าน้ำ/ค่าไฟ) ค่าเช่า ค่าโฆษณา หรือค่าเสื่อมราคา

ข้อมูลในสมุดบัญชีแยกประเภททั่วไป จะถูกนำไปใช้ในการจัดทำงบทดลอง และงบการเงินของกิจการ

2. สมุดบัญชีแยกประเภทย่อย

สมุดบัญชีแยกประเภทย่อย (Subsidiary Ledger) คือ สมุดบัญชีที่ใช้บันทึกรายละเอียดของบัญชีบางประเภทที่มีรายการจำนวนมาก โดยแยกออกจากสมุดบัญชีแยกประเภททั่วไป ช่วยให้สามารถติดตามข้อมูลได้ละเอียดขึ้น หรือที่เรียกว่า บัญชีคุมยอด (Controlling Account) ในสมุดบัญชีแยกประเภททั่วไป เช่น สมุดบัญชีลูกหนี้รายตัว หรือสมุดบัญชีเจ้าหนี้รายตัว

ยอดรวมของบัญชีรายย่อยทั้งหมด จะต้องตรงกับยอดบัญชีคุมยอดในสมุดบัญชีแยกประเภททั่วไป

ความสำคัญ และประโยชน์ของสมุดบัญชีแยกประเภท

• เป็นศูนย์รวมข้อมูลทางการเงิน : รวบรวมธุรกรรมทั้งหมดไว้ในที่เดียว โดยจัดกลุ่มเป็นหมวดหมู่ที่เหมาะสม ทำให้เห็นภาพรวมทางการเงินที่ชัดเจน
• เป็นฐานในการจัดทำงบการเงิน : ข้อมูลจากสมุดบัญชีแยกประเภทจะนำไปใช้ทำงบทดลอง และจัดทำงบการเงิน
• ตรวจสอบความถูกต้อง และข้อผิดพลาด : ช่วยให้ตรวจสอบได้ว่าการบันทึกบัญชีถูกต้องตามหลักฐาน (เช่น ใบเสร็จรับเงิน หรือใบกำกับภาษี) และใช้ตรวจสอบข้อผิดพลาดในการผ่านรายการ
• วิเคราะห์สถานะทางการเงิน : ทำให้ทราบยอดคงเหลือที่แท้จริงของบัญชีต่าง ๆ ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง เพื่อช่วยในการวางแผนธุรกิจ
• ป้องกันการทุจริต : การแยกบันทึกแต่ละประเภทช่วยเพิ่มความโปร่งใส และง่ายต่อการตรวจสอบย้อนกลับ หากเกิดความผิดปกติ
• สนับสนุนการตัดสินใจ : ผู้บริหารสามารถใช้ข้อมูลรายละเอียดรายได้ และค่าใช้จ่ายในการวิเคราะห์ผลประกอบการ และจุดที่ต้องปรับปรุง
• ช่วยให้การยื่นภาษีรวดเร็วขึ้น : ข้อมูลที่จัดเก็บอย่างเป็นระเบียบ ช่วยให้ยื่นภาษีได้อย่างถูกต้อง และรวดเร็วขึ้น

การผ่านรายการ

การผ่านรายการ (Posting) คือ ขั้นตอนการนำข้อมูลรายการค้าที่ได้บันทึกไว้ในสมุดบัญชีขั้นต้น (สมุดรายวัน) ไปบันทึกต่อในสมุดบัญชีแยกประเภทที่เกี่ยวข้อง

การผ่านรายการจะต้องทำตามรายการเดบิต และเครดิตที่ปรากฏในสมุดรายวัน เพื่อให้สามารถติดตามความเคลื่อนไหวของแต่ละบัญชีได้ถูกต้อง เมื่อทำการผ่านรายการแล้ว ผู้ทำบัญชีจะต้องระบุเลขที่บัญชี และหน้าบัญชีที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ว่ารายการนั้นถูกบันทึกมาจากสมุดรายวันหน้าใด และถูกนำไปบันทึกในบัญชีใดของสมุดบัญชีแยกประเภท

ขั้นตอนนี้จึงเป็นส่วนสำคัญของระบบบัญชี เพราะช่วยให้การบันทึกข้อมูลทางการเงินมีความเป็นระบบ และสามารถตรวจสอบย้อนหลังได้ง่าย

สรุป – สมุดบัญชีที่ดีช่วยให้ทำบัญชี และภาษีง่ายขึ้น

สมุดบัญชี เป็นเครื่องมือพื้นฐานของการทำบัญชีที่ใช้บันทึกรายการทางการเงินของกิจการ โดยทั่วไปแบ่งเป็น 2 ประเภทหลัก คือ สมุดบัญชีรายวัน และสมุดบัญชีแยกประเภท

การใช้สมุดบัญชีอย่างถูกต้องจะช่วยให้ระบบบัญชีมีความชัดเจน ตรวจสอบข้อมูลทางการเงินได้ง่าย จัดทำงบการเงินได้ถูกต้อง และลดข้อผิดพลาดด้านภาษี ดังนั้น ไม่ว่าธุรกิจจะมีขนาดเล็ก หรือขนาดใหญ่ หากมีการทำบัญชีที่เป็นระบบตั้งแต่เริ่มต้น จะช่วยให้ธุรกิจเติบโตได้อย่างมั่นคงค่ะ

ให้ชอบการบัญชี ช่วยลงบันทึกบัญชี และยื่นภาษีรายเดือนให้กับคุณ

หากธุรกิจของคุณเริ่มมีรายการบัญชีจำนวนมาก การจัดการสมุดบัญชี และเอกสารทางบัญชี อาจกลายเป็นเรื่องซับซ้อน หากต้องการพาร์ทเนอร์ หรือผู้ช่วย ติดต่อเข้ามาที่ชอบการบัญชี (Chob Accounting) บริการรับทำบัญชีของเรา ครอบคลุมตั้งแต่การลงบันทึกบัญชีรายเดือน จัดทำรายงานภาษีซื้อ–ขาย ยื่นภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) จัดทำงบการเงิน ให้คำปรึกษาด้านบัญชี และภาษี โดยผู้เชี่ยวชาญ ช่วยให้ธุรกิจของคุณ ทำบัญชีถูกต้อง พร้อมสำหรับยื่นภาษีอย่างมั่นใจในทุกเดือนค่ะ

The post สมุดบัญชี คืออะไร ? มีกี่ประเภท แต่ละประเภทใช้ทำอะไรบ้าง ? appeared first on Chob Accounting.

หลักการบัญชีคู่ เป็นพื้นฐานสำคัญของการบันทึกบัญชีสำหรับธุรกิจในปัจจุบัน เพราะทุกธุรกรรมทางการเงินจะต้องถูกบันทึกอย่างน้อย 2 ด้าน เพื่อสะท้อนความเปลี่ยนแปลงของสินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของเจ้าของได้อย่างสมดุล ช่วยให้ข้อมูลทางการเงินมีความถูกต้อง และตรวจสอบได้

หลักการบัญชีคู่ คืออะไร ?

หลักการบัญชีคู่ (Double entry bookeeping) คือ ระบบบันทึกรายการค้าที่ทุกธุรกรรมต้องลงบันทึกในบัญชี 2 ด้านเสมอ แบ่งออกเป็นด้านเดบิต และเครดิต โดยยอมรวมของทั้งสองด้านต้องเท่ากัน ตามสมการบัญชีที่ว่าด้วย สินทรัพย์ = หนี้สิน + ส่วนของเจ้าของ

เดบิต และเครดิต คืออะไร ?

การบันทึกบัญชี ตามหลักการบัญชีคู่ ต้องลงบันทึก 2 ด้าน แบ่งออกเป็นด้านเดบิต และเครดิต

• เดบิต (Dr.) คือ ฝั่งซ้ายของบัญชี ใช้บันทึกรายการที่ทำให้สินทรัพย์ และค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น
• เครดิต (Cr.) คือ ฝั่งขวาของบัญชี ใช้บันทึกรายการที่ทำให้หนี้สิน ส่วนของเจ้าของ และรายได้เพิ่มขึ้น

วิธีการบันทึกบัญชี ตามหลักการบัญชีคู่

การบันทึกบัญชีตามหลักการบัญชีคู่ มีขั้นตอนดังนี้

1. วิเคราะห์รายการค้า : ระบุว่ารายการที่เกิดขึ้นส่งผลกระทบต่อบัญชีใด และทำให้เพิ่มขึ้น หรือลดลง
2. ลงบันทึกในสมุดรายวันขั้นต้น : นำรายการที่วิเคราะห์แล้วไปบันทึกในสมุดรายวันทั่วไป หรือสมุดรายวันเฉพาะ โดยลงรายการเดบิต และเครดิต ให้เรียบร้อย
3. ผ่านรายการไปยังบัญชีแยกประเภท : โอนรายการจากสมุดรายวันไปยังสมุดบัญชีแยกประเภทที่เกี่ยวข้อง
4. จัดทำงบทดลอง : สรุปยอดคงเหลือของแต่ละบัญชีเป็นงบทดลอง เพื่อตรวจสอบความถูกต้องว่ายอดรวมเดบิต เท่ากับยอดรวมเครดิตหรือไม่

ตัวอย่างการบันทึกบัญชีตามหลักการบัญชีคู่

รายการที่ 1 รับเงินจากการให้บริการ 5,000 บาท
วิเคราะห์รายการ

• เงินสดเพิ่ม ลงบันทึกเดบิต
• รายได้เพิ่ม ลงบันทึกเครดิต

รายการที่ 2 ซื้ออุปกรณ์สำนักงานเป็นเงินสด 3,000 บาท
วิเคราะห์รายการ

• อุปกรณ์สำนักงานเพิ่ม ลงบันทึกเดบิต
• เงินสดลด ลงบันทึกเครดิต

รายการที่ 3 เจ้าของลงทุนเพิ่ม 50,000 บาท
วิเคราะห์รายการ

• เงินสดเพิ่ม ลงบันทึกเดบิต
• ทุนเพิ่ม ลงบันทึกเครดิต

หลักการบัญชีคู่ ต่างจากหลักการบัญชีเดี่ยวอย่างไร ?

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน จะขอสรุปข้อแตกต่างมาให้เป็นประเด็นหลัก ๆ ดังนี้

หลักการบัญชีคู่ เหมาะสำหรับธุรกิจรูปแบบใดบ้าง ?

การบัญทึกบัญชีตามหลักการบัญชีคู่ เหมาะสำหรับธุรกิจทุกประเภท โดยเฉพาะ

1. ธุรกิจรูปแบบนิติบุคคล เช่น บริษัทจำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัด หรือบริษัทมหาชนจำกัด ที่ต้องปิดงบการเงินประจำทุกปี
2. ธุรกิจที่มีรายการบัญชีที่หลากหลาย เช่น มีค่าใช้จ่ายหลายประเภท มีรายได้หลายประเภท มีบัญชีลูกหนี้ หรือเจ้าหนี้ ซึ่งช่วยให้จัดการบัญชีได้ง่ายขึ้น
3. ธุรกิจที่ต้องการข้อมูลทางการเงินที่แม่นยำ เพื่อการวิเคราะห์กำไรขาดทุน วางแผนภาษี หรือตรวจสอบสถานะทางการเงิน

สรุป

การบันทึกตามหลักการบัญชีคู่ เป็นการทำบัญชีตามมาตรฐานสากลที่เหมาะสำหรับธุรกิจทุกรูปแบบ เพราะเป็นการบันทึกข้อมูลที่ถูกต้อง ครบถ้วน ช่วยติดตามสินทรัพย์ หนี้สิน และกำไรขาดทุนได้แม่นยำ ทั้งยังจำเป็นต่อการจัดทำงบการเงินที่ได้มาตรฐาน และช่วยลดข้อผิดพลาดจากการบันทึกข้อมูลได้เป็นอย่างดี

หากธุรกิจของคุณต้องการบันทึกทำบัญชีให้ถูกต้องตามมาตรฐาน การมีผู้เชี่ยวชาญช่วยดูแลตั้งแต่ต้น จะช่วยลดความผิดพลาด และทำให้การบริหารภาษีมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ชอบการบัญชี (Chob Accounting) ให้บริการครบวงจร บริการรับทำบัญชีรายเดือนของเรา ครอบคลุมตั้งแต่การลงบันทึกบัญชี การยื่นภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) การจัดทำรายงานภาษีซื้อ–ภาษีขาย จัดทำงบการเงินประจำปี รวมถึงให้คำปรึกษาด้านบัญชี และภาษี โดยผู้เชี่ยวชาญ ช่วยให้ธุรกิจของคุณ ทำบัญชีได้อย่างถูกต้อง โปร่งใส และพร้อมสำหรับเติบโตอย่างมั่นคงค่ะ

The post หลักการบัญชีคู่ คืออะไร ? ใช้บันทึกบัญชีอย่างไรในทางปฏิบัติ appeared first on Chob Accounting.

จริง ๆ แล้ว หลักการบัญชีเดี่ยว เป็นรูปแบบการบันทึกบัญชีที่เข้าใจง่าย เน้นการจดบันทึกรายรับ–รายจ่ายเป็นหลัก เหมาะสำหรับธุรกิจขนาดเล็ก หรือกิจการที่มีรายการทางการเงินไม่ซับซ้อน อย่างไรก็ตาม การเลือกใช้ระบบบัญชีเดี่ยวก็ควรเข้าใจทั้งข้อดี ข้อจำกัด และสถานการณ์ที่เหมาะสมก่อนนำไปใช้จริงค่ะ

หลักการบัญชีเดี่ยว คืออะไร ?

หลักการบัญชีเดี่ยว (Single entry bookeeping) คือ ระบบการบันทึกบัญชีที่บันทึกเพียงรายการเดียวต่อหนึ่งธุรกรรม มักใช้บันทึกเฉพาะการรับเงิน และการจ่ายเงินของกิจการ ต่างจากระบบบัญชีคู่ที่ต้องบันทึกตามหลักการเดบิต และเครดิตควบคู่กัน

ระบบบัญชีเดี่ยวมีลักษณะสำคัญ ดังนี้

1. บันทึกเพียงรายการเดียวต่อธุรกรรม เช่น หากรับเงินก็จะบันทึกเฉพาะรายการรับเงิน ไม่ได้บันทึกคู่บัญชีเหมือนระบบบัญชีคู่
2. เน้นการติดตามเงินสดเป็นหลัก โดยบันทึกเฉพาะรายการรับเงิน และจ่ายเงิน
3. โครงสร้างบัญชีไม่ซับซ้อน ไม่ต้องแยกหมวดบัญชี เช่น สินทรัพย์ หนี้สิน รายได้ หรือค่าใช้จ่าย อย่างละเอียด

สมุดบัญชีในระบบบัญชีเดี่ยว มีอะไรบ้าง ?

1. สมุดเงินสด

ใช้สำหรับบันทึกรายการรับ และจ่ายเงินทุกประเภทที่เกิดขึ้นในแต่ละวัน เพื่อให้ทราบยอดเงินคงเหลือของกิจการ

2. สมุดรายวันขั้นต้น

ใช้สำหรับบันทึกรายการค้าที่เกิดขึ้นบ่อย ๆ เพื่อความเป็นระเบียบ และช่วยในการควบคุมลูกหนี้/เจ้าหนี้ ได้แก่

1. สมุดรายวันซื้อ : ใช้ลงบันทึกการซื้อสินค้าเป็นเงินเชื่อ
2. สมุดรายวันขาย : ใช้ลงบันทึกการขายสินค้าเป็นเงินเชื่อ
3. สมุดเงินฝากธนาคาร : บันทึกรายการเข้า-ออกของเงินในบัญชีธนาคาร

3. สมุดบัญชีแยกประเภท

ในระบบบัญชีเดี่ยวจะไม่มีการทำบัญชีแยกประเภทตามหลักบัญชี 5 หมวด เหมือนระบบบัญชีคู่ แต่จะเน้นเฉพาะบัญชีบุคคล ดังนี้

1. บัญชีลูกหนี้ : เพื่อดูว่าใครติดเงินเราอยู่เท่าไหร่
2. บัญชีเจ้าหนี้ : เพื่อดูว่าเราติดเงินใครอยู่เท่าไหร่

ตัวอย่างการบันทึกบัญชีตามหลักการบัญชีเดี่ยว

ระบบบัญชีเดี่ยว เหมาะสำหรับธุรกิจรูปแบบใดบ้าง ?

ระบบบัญชีเดี่ยวเหมาะสำหรับธุรกิจที่มีลักษณะดังนี้

1. ธุรกิจขนาดเล็ก เช่น ร้านค้าขนาดเล็ก ร้านอาหาร หรือร้านขายของออนไลน์
2. กิจการที่มีรายการไม่มาก และมีธุรกรรมต่อวันไม่เยอะ ระบบบัญชีเดี่ยวสามารถจัดการได้ง่าย
3. ธุรกิจเจ้าของคนเดียว เช่น ฟรีแลนซ์ หรือผู้ประกอบการรายย่อย ที่รายการบัญชีไม่ซับซ้อนมาก
4. ธุรกิจที่ต้องการติดตามเงินสดเป็นหลัก เพราะต้องการรู้ว่าเงินเข้าเท่าไร หรือเงินออกเท่าไรเท่านั้น
5. ธุรกิจประเภทบุคคลธรรมดา ที่มีรายการทางการเงินที่ไม่ซับซ้อน

ข้อดีของการทำบัญชีตามหลักบัญชีเดี่ยว

1. ประหยัดเวลา และค่าใช้จ่าย : สามารถจดบันทึกได้ด้วยตัวเอง โดยไม่จำเป็นต้องมีความรู้ด้านบัญชีที่ลึกซึ้ง
2. ลดภาระงานเอกสาร : บันทึกเฉพาะรายการสำคัญที่เกี่ยวข้องกับเงินสด และบุคคล ทำให้ใช้เวลาน้อยลงในการจัดการเอกสาร
3. เน้นกระแสเงินสด : ข้อมูลในสมุดบัญชีจะสะท้อนตัวเลขทางการเงินของกิจการ เช่น วันนี้ขายได้เท่าไหร่ จ่ายค่าของไปเท่าไหร่ และเหลือเงินในกระเป๋ากี่บาท เป็นต้น
4. มีความยืดหยุ่นสูง : สามารถออกแบบตารางบันทึกรายการในสมุด หรือใน Microsoft Excel ให้เหมาะสมกับกิจการของตัวเองได้ โดยไม่มีมาตรฐานบังคับ
5. การตัดสินใจหน้างาน : ช่วยให้เห็นภาพรวมของกำไรเบื้องต้น และการหมุนเวียนเงินในแต่ละวันได้รวดเร็ว

ข้อเสียของการทำบัญชีตามหลักการบัญชีเดี่ยว

1. ขาดความแม่นยำ : ในระบบบัญชีคู่ จะบันทึกตามหลักการเดบิต เครดิต ซึ่งสามารถตรวจสอบความถูกต้องได้ทันที แต่ระบบบัญชีเดี่ยว จะไม่มีเครื่องมือตรวจสอบหากลงรายการผิด เช่น เขียนเลข 0 เกินไปตัวหนึ่ง หรือลืมลงรายการจ่ายไปอย่างหนึ่ง ระบบจะไม่ฟ้องเลยว่ายอดไม่สมดุล ทำให้ข้อมูลคลาดเคลื่อนได้ง่ายมาก
2. ยากต่อการทำงบการเงินที่สมบูรณ์ : เนื่องจากไม่ได้บันทึกบัญชีแยกประเภทครบทุกหมวด ทำให้ไม่สามารถคำนวณกำไรสุทธิแท้จริงจากการดำเนินงานได้ทันที ซึ่งไม่เอื้อต่อการจัดทำงบการเงินที่ถูกต้องตามมาตรฐานการบัญชี
3. ตรวจสอบการทุจริตได้ยาก : เพราะระบบการบันทึกข้อมูลไม่เชื่อมโยงกัน ทำให้มีความเป็นไปได้ที่พนักงานอาจแอบยักยอกเงิน หรือของออกไปได้ง่ายกว่าระบบบัญชีคู่ที่มีการยันยอดระหว่างบัญชีเงินสด บัญชีขาย และบัญชีคลังสินค้า
4. ความน่าเชื่อถือน้อย : หากต้องการขอสินเชื่อ จะไม่สามารถส่งงบการเงินที่ถูกต้องให้ธนาคาร หรือนักลงทุน พิจารณาได้ ทำให้โอกาสที่จะได้รับการอนุมัติสินเชื่อมีน้อย
5. ยุ่งยากเมื่อต้องเสียภาษี : กรมสรรพากรต้องการข้อมูลที่ชัดเจน และมีหลักฐานอ้างอิง หากบันทึกแบบบัญชีเดี่ยวแบบหลวม ๆ เวลาถูกเรียกตรวจสอบ อาจจะตอบคำถามลำบาก หรือไม่มีเอกสารยืนยันค่าใช้จ่ายที่เพียงพอ ทำให้เสียสิทธิ์ในการหักค่าใช้จ่ายตามจริง

เนื่องจากระบบัญชีเดียวไม่ได้ลงบันทึกรายการบัญชีครบทุกหมวด ข้อมูลที่มีจึงมีแค่ยอดเงินสด และยอดลูกหนี้/เจ้าหนี้ ดังนั้น เมื่อถึงเวลาปิดงบการเงิน หรือต้องการทราบกำไรที่แท้จริง จึงต้องมีการกระทบยอด (Reconciliation) เพื่อแปลงข้อมูลที่มีอยู่ให้กลายเป็นตัวเลขที่ถูกต้องตามหลักการบัญชี

สรุป

หลักการบัญชีเดี่ยว คือ ระบบบัญชีที่เน้นการบันทึก เงินเข้า และเงินออกเพียงรายการเดียวต่อธุรกรรม เหมาะสำหรับธุรกิจขนาดเล็ก ผู้เริ่มต้นทำธุรกิจ ร้านค้าออนไลน์ ฟรีแลนซ์ หรือกิจการที่มีเจ้าของคนเดียว แต่เมื่อธุรกิจเริ่มเติบโต การบันทึกบัญชีตามระบบบัญชีที่ถูกต้อง และเป็นระบบ จะช่วยให้วิเคราะห์ธุรกิจได้ชัดเจน วางแผนภาษีได้ถูกต้อง และลดความเสี่ยงด้านบัญชีในระยะยาว ได้เป็นอย่างดีค่ะ

หากธุรกิจของคุณเริ่มมีรายได้มากขึ้น หรือเริ่มมีรายการบัญชีจำนวนมาก การวางระบบบัญชีที่ถูกต้องตั้งแต่ต้น จะช่วยให้ธุรกิจเติบโตได้อย่างมั่นคง ชอบการบัญชี (Chob Accounting) ให้บริการรับทำบัญชีรายเดือน ยื่นภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) จัดทำรายงานภาษีซื้อ ภาษีขาย จัดทำงบการเงินประจำปี ให้คำปรึกษาด้านบัญชี และภาษี โดยผู้เชี่ยวชาญ ช่วยให้ธุรกิจของคุณจัดทำบัญชีได้อย่างถูกต้อง โปร่งใส และพร้อมสำหรับการเติบโตในระยะยาวค่ะ

The post หลักการบัญชีเดี่ยว คืออะไร เหมาะสำหรับธุรกิจรูปแบบใดบ้าง ? appeared first on Chob Accounting.

คุณน้ำ พัทธนันท์ วัชรโชติธาดาพงษ์ ประธานกรรมการบริหาร บริษัท ชอบการบัญชี จำกัด และผู้เชี่ยวชาญในด้านการให้บริการรับทำบัญชี ได้แบ่งปันว่า

“จากประสบการณ์ในการจัดการด้านบัญชี และภาษี ให้กับกิจการหลายรูปแบบ ธุรกิจควรให้ความสำคัญกับการกำหนดรอบระยะเวลาบัญชี เพราะเป็นเส้นแบ่งเวลาที่ทำให้รู้ว่าส่วนไหนคือรายได้ หรือค่าใช้จ่ายของปีนี้ และส่วนไหนคือรายได้ หรือค่าใช้จ่ายของปีหน้า ซึ่งส่งผลต่อการวางแผนเอกสาร การปิดงบการเงิน และการยื่นภาษี หากมีการกำหนดรอบบัญชีที่ไม่ชัดเจน อาจทำให้เกิดปัญหาตามมา เช่น ปิดงบการเงินไม่ทัน เอกสารไม่ครบ หรือยื่นภาษีไม่ถูกต้องค่ะ”

รอบระยะเวลาบัญชี คืออะไร ?

รอบระยะเวลาบัญชี (Accounting Period) คือ ช่วงเวลาที่กิจการกำหนดขึ้นเพื่อใช้ในการบันทึกรายการทางการเงิน สรุปผลการดำเนินงาน และจัดทำงบการเงิน และเมื่อสิ้นสุดรอบระยะเวลาบัญชีแล้ว กิจการจะต้องปิดบัญชี ปิดงบการเงิน และยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคลต่อกรมสรรพากร

รอบบัญชี หรือรอบระยะเวลาบัญชี แบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ดังนี้

1. รอบระยะเวลาบัญชีโดยทั่วไป

รอบระยะเวลาบัญชีโดยทั่วไป ตามที่ได้ระบุไว้ในมาตรา 65 แห่งประมวลรัษฎากร คือ รอบบัญชีที่มีระยะเวลา 12 เดือนเต็ม โดยสามารถเลือกวันเริ่มต้นรอบระยะเวลาบัญชีได้ตามความเหมาะสม โดยทั่วไปแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบ ดังนี้

1. รอบบัญชีตามปีปฏิทิน เริ่มต้นในวันที่ 1 มกราคม สิ้นสุดในวันที่ 31 ธันวาคม
2. รอบบัญชีที่ไม่ตรงตามปีปฏิทิน เช่น เริ่มต้นในวันที่ 1 เมษายน สิ้นสุดในวันที่ 31 มีนาคม หรือเริ่มต้นในวันที่ 1 ตุลาคม สิ้นสุดในวันที่ 30 กันยายน เป็นต้น

2. รอบระยะเวลาบัญชีน้อยกว่า 12 เดือน

รอบระยะเวลาบัญชีซึ่งน้อยกว่า 12 เดือน อนุญาตให้ใช้ในบางเงื่อนไข ดังต่อไปนี้

1. บริษัท หรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่จดทะเบียนใหม่
สามารถเริ่มต้นรอบระยะเวลาบัญชีน้อยกว่า 12 เดือนได้ แต่ในรอบระยะเวลาบัญชีถัดไป ต้องเท่ากับ 12 เดือนตามปกติ

2. บริษัท หรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ยื่นคำร้องขอเปลี่ยนวันสิ้นรอบระยะเวลาบัญชี
ในกรณีที่บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ต้องการเปลี่ยนวันสิ้นรอบระยะเวลาบัญชี และต้องได้รับการอนุมัติจากอธิบดีกรมสรรพากร และรอบระยะเวลาบัญชีที่เป็นช่วงเปลี่ยนผ่านหลังได้รับการอนุมัติ อาจน้อยกว่า 12 เดือนได้ ตัวอย่างเช่น บริษัท A ต้องการเปลี่ยนวันสิ้นสุดรอบระยะเวลาบัญชีจากวันที่ 31 ธันวาคม เป็นวันที่ 31 มีนาคม ทำให้อาจต้องปิดงบการเงินในช่วงเปลี่ยนผ่าน

3. บริษัท หรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่เลิกกิจการ
ในกรณีที่บริษัท หรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่เลิกกิจการ ให้ถือว่าวันที่จดทะเบียนเลิกกิจการเป็นวันสิ้นรอบระยะเวลาบัญชี ตัวอย่างเช่น บริษัท B เดิมวันสิ้นรอบระยะเวลาบัญชีคือวันที่ 31 ธันวาคม ได้จดทะเบียนเลิกกิจการในวันที่ 30 มิถุนายน ก็ให้ถือว่าวันสิ้นเวลารอบระยะเวลาบัญชีคือวันที่ 30 มิถุนายน

3. รอบระยะเวลาบัญชีมากกว่า 12 เดือน

ในกรณีที่บริษัท หรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่จดทะเบียนเลิกกิจการ แต่ไม่สามารถปิดงบการเงิน และยื่นภาษีได้ภายใน 150 วัน นับตั้งแต่วันสิ้นรอบระยะเวลาบัญชี ถ้าได้ยื่นคำร้องต่ออธิบดีภายใน 30 วัน นับตั้งแต่วันที่จดทะเบียนเลิกกิจการ อาจได้รับการอนุมัติให้ขยายวันสิ้นรอบระยะเวลาบัญชี ซึ่งอาจมากกว่า 12 เดือนได้

การตรวจสอบรอบระยะเวลาบัญชี

หากต้องการตรวจสอบว่ารอบระยะเวลาบัญชีของกิจการเริ่มต้น และสิ้นสุดเมื่อไหร่ สามารถตรวจสอบได้จาก 3 ช่องทาง ดังนี้

1. หนังสือรับรองบริษัท สามารถขอหนังสือรับรองบริษัทได้จากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ซึ่งจะระบุวันเริ่มต้น และสิ้นสุดรอบบัญชีเอาไว้อย่างชัดเจน
2. ระบบ e-Filing ของกรมสรรพากร ในกรณีที่เคยยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคลมาแล้ว สามารถเข้าไปเช็คประวัติการยื่นภาษีได้ ซึ่งจะเห็นว่ารอบที่ยื่นภาษีคือช่วงไหน
3. เอกสารจัดตั้งบริษัท ในหนังสือบริคณห์สนธิ หรือข้อบังคับบริษัท จะมีการระบุวันสิ้นสุดรอบบัญชีตั้งแต่วันแรกที่จดทะเบียน

รอบระยะเวลาบัญชี มีผลต่อการทำบัญชี และการยื่นภาษีอย่างไร ?

รอบระยะเวลาบัญชี มีผลกระทบโดยตรงต่อการดำเนินงานทางบัญชี และธุรกิจ ดังนี้

1. กำหนดช่วงเวลาที่ต้องปิดงบการเงิน เมื่อสิ้นสุดรอบระยะเวลาบัญชี กิจการต้องสรุปผลกำไรขาดทุน และจัดทำงบการเงินภายใน 150 วัน นับจากวันสิ้นสุดรอบบัญชี เช่น หากวันสิ้นรอบบัญชีคือวันที่ 31 ธันวาคม ต้องจัดทำงบการเงินให้แล้วเสร็จภายในวันที่ 31 พฤษภาคม ของปีถัดไป เป็นต้น
2. กำหนดการยื่นภาษี หลังจากที่ปิดงบการเงินแล้ว ต้องทำการยื่น ภ.ง.ด. 50 ภายใน 150 วัน หากยื่นเกินกำหนด จะต้องเสียค่าปรับตามที่กฎหมายกำหนดไว้
3. การวางแผนงบประมาณ รอบบัญชีช่วยให้ผู้บริหารวางแผนงบประมาณประจำปีได้อย่างเป็นระบบ และเปรียบเทียบผลการดำเนินงานกับปีที่แล้วได้
4. การจ่ายเงินปันผล กิจการสามารถจ่ายเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้นได้ก็ต่อเมื่อมีการปิดงบการเงิน และมีกำไรสะสม ซึ่งต้องรอให้การจัดทำงบการเงินประจำรอบบัญชีนั้น ๆ เสร็จเรียบร้อยก่อน

สรุป

โดยสรุปแล้ว รอบระยะเวลาบัญชี ไม่ได้เป็นแค่เรื่องของการเลือกวันเริ่มต้น และวันสิ้นสุดในการทำบัญชีเท่านั้น แต่เป็นกรอบเวลาสำคัญที่กำหนดว่ากิจการต้องทำบัญชี ปิดงบการเงิน และยื่นภาษีตอนไหน หากเข้าใจ และกำหนดรอบบัญชีได้อย่างเหมาะสม ก็จะช่วยให้การบริหารจัดการด้านบัญชี และภาษี ได้อย่างไม่มีปัญหาค่ะ

สุดท้ายนี้ หากยังไม่มั่นใจว่าควรกำหนดรอบระยะเวลาบัญชีอย่างไร หรือกังวลในเรื่องระยะเวลาในการปิดงบการเงิน และยื่นภาษี ให้ชอบการบัญชี (Chob Accounting) ช่วยดูแลนะคะ บริการของเราครอบคลุมตั้งแต่การวางระบบเอกสาร การบันทึกบัญชีรายเดือน บริการปิดงบการเงิน และยื่นภาษี ให้ตรงตามกำหนดเวลา ช่วยให้คุณโฟกัสไปที่การบริหารธุรกิจมากขึ้น ส่วนเรื่องบัญชี และภาษี ให้เป็นหน้าที่ของเรานะคะ

อ้างอิง : https://www.rd.go.th/830.html

The post รอบระยะเวลาบัญชี คืออะไร ธุรกิจใหม่ต้องเข้าใจเรื่องนี้ก่อนเริ่มทำบัญชี ? appeared first on Chob Accounting.